II SA/Wa 920/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. o wypowiedzeniu Z. M. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu organ podał, że Z M. do 2003 roku pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym [...] Wojskowej Komendy Uzupełnień w E., w której to jednostce wojskowej na podstawie Rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjno - etatowych w wojskowych komendach uzupełnień oraz rozkazu Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacji w wojskowych komendach uzupełnień, zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe z dniem [...] listopada 2003 r. uległo likwidacji. W związku z powyższym zaproponowano skarżącemu objęcie niższego stanowiska służbowego, na co nie wyraził zgody. W tej sytuacji Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 1997 r. Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w zw. z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział Z. M. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Powyższe wypowiedzenie doręczono żołnierzowi w dniu 2 stycznia 2003 r., a następnie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...], zwolnił Z. M. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 października 2003 r. i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia. W dniu 10 października 2006 r. Z. M. złożył do Dowódcy Wojsk Lądowych wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], a Minister Obrony Narodowej po rozpoznaniu odwołania Z. M. utrzymał w mocy tę decyzję. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Wojskowa Komenda Uzupełnień w E. uległa przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną z dniem [...] listopada 2003 r. Podkreślił, iż przedmiotowy rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP, miał charakter konstytutywny, a nie był zapowiedzią przeformowania w przyszłości. Wskazał, iż wydanie powołanego rozkazu było formalnym aktem przeformowania jednostki, powodującym zmniejszenie struktury organizacyjnej, co w efekcie doprowadziło do likwidacji stanowiska służbowego zajmowanego przez Z. M. Stanowił on zatem podstawę podjęcia działań personalnych zmierzających do przesunięcia żołnierza na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości, do wypowiedzenia mu stosunku służbowego. Skarżący jednak pisemnie odmówił przyjęcia niższego stanowiska służbowego, a na brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe miał wpływ fakt radykalnego zmniejszenia się stanu osobowego Sił Zbrojnych. W związku z tym w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Wobec powyższego - w ocenie organu - nie występują w rozpoznawanej sprawie przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją wskazując, iż wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej zostało dokonane przed datą faktycznej likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska służbowego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 1997 r. Dz. U. Nr 10, poz. 55 ze zm.), dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić w przypadku, o którym mowa w art. 36 ust. 6. Z kolei w myśl art. 36 ust. 6 ustawy, żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, który nie wyrazi pisemnej zgody na wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, w przypadkach, o których mowa w ust. 4 pkt 2, lub na stanowisko służbowe, o którym mowa w ust. 5a, można wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, zaś w myśl ust. 4 pkt 2 żołnierza zawodowego zwolnionego ze stanowiska służbowego na podstawie m. in. przepisów ust. 1 pkt 2 (żołnierza zawodowego w służbie stałej zwalnia się z zajmowanego stanowiska służbowego gdy zlikwidowano zajmowane przez niego stanowisko służbowe), można wyznaczyć na inne niższe stanowisko służbowe za jego pisemną zgodą. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że na podstawie podanego już wcześniej rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Wojskowa Komenda Uzupełnień w E. uległa przeformowaniu w nową strukturę organizacyjną z dniem [...] listopada 2003 r., wskutek czego stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego uległo likwidacji. Nie budzi również wątpliwości, że skarżącemu zaproponowano objęcie niższego stanowiska służbowego, na co jednakże nie wyraził on w formie pisemnej zgody. Stąd też zostały spełnione przesłanki do wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy. Dodać dalej należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą ogólną trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych - art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Rażące naruszenie prawa, na które w swym wniosku o stwierdzenie nieważności powołuje się skarżący, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r. o sygn. V SA 86/92 - ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa, niż stabilność ostatecznej decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r. o sygn. III SA 565/95 - Biul. Skarb. 1997/2/26 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r. o sygn. III ARN 22/95). Nie każde więc naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. W rozpoznawanej sprawie brak tego rodzaju podstaw do wzruszenia decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że wypowiedzenia stosunku służbowego dokonano przed likwidacją zajmowanego stanowiska, należy podkreślić, że dla prawidłowości wypowiedzenia stosunku służbowego nie jest istotne, czy wypowiedzenia tego dokonano przed, czy po dacie wskazanej w rozkazie, lecz istotne jest, czy zachodzi związek pomiędzy likwidacją etatu, a wypowiedzeniem stosunku służbowego. Konieczne zatem jest, aby wypowiedzenie było logiczną i nieuchronną konsekwencją likwidacji stanowiska służbowego, ale nie musi ono następować chronologicznie po dacie wskazanej, jako data owej likwidacji. Likwidacja stanowiska służbowego jest procesem, który dla swojej prawidłowości wymaga czasu, zaś w niniejszej sprawie został on zapoczątkowany po wydaniu wspomnianego już wyżej rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. W tej sytuacji wydanie decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jeszcze przed faktyczną likwidacją stanowiska służbowego, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.