II SA/Wa 921/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-25
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu informujące o utracie prawa do uposażenia i potrąceniu nienależnie wypłaconych kwot stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie?Ratio decidendi
Pismo organu informujące o utracie prawa do uposażenia i potrąceniu nienależnie wypłaconych kwot, wynikające z orzeczenia komisji lekarskiej, nie stanowi decyzji administracyjnej, a jedynie czynność materialnotechniczną. Odwołanie od takiego pisma jest niedopuszczalne, ponieważ odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnej wydanej w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Straży Granicznej (S. Z.) przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie komisje lekarskie orzekły o jej zdolności do służby od daty wcześniejszej niż pierwotnie wskazana. W związku z tym Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG poinformował ją o utracie prawa do części uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego i konieczności potrącenia nienależnie wypłaconych kwot. Funkcjonariuszka zakwestionowała te działania, domagając się wydania decyzji administracyjnej. Komendant Główny Straży Granicznej stwierdził niedopuszczalność odwołania od tych czynności. S. Z. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa procesowego i nierozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej jako Komendant Główny SG) postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez S. Z. "od niewydanych decyzji przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w [...] i czynności faktycznych".
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Komendant Główny SG wskazał, iż [...] SG S. Z. przebywała na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] października 2016 r. do dnia [...] lipca 2017 r. Na podstawie art. 125b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim [...] SG S. Z. otrzymywała 80% uposażenia.
Rejonowa Komisja Lekarska MSW [...] orzeczeniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] orzekła, że [...] SG S.Z. jest zdolna do służby od dnia [...] maja 2017 r. W wyniku złożenia odwołania od ww. orzeczenia Centralna Komisja Lekarska MSW w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie Okręgowa Komisja Lekarska MSW [...] prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] ponownie orzekła, że [...] SG S. Z. jest zdolna do służby od dnia [...] maja 2017 r.
W dniu [...] listopada 2017 r. Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w [...] skierował do [...] SG S. Z. pismo, w którym poinformował, że "w związku z orzeczeniem nr [...] ... na podstawie art. 125e ust. 5 ustawy ... traci prawo do uposażenia za okres od [...].05.2017 r. do [...].07.2017 r. w łącznej wysokości 9878.88 zł", określił także jakie kwoty w rozbiciu na poszczególne miesiące za ten okres zostaną potrącone oraz wskazał, że uposażenie zostanie potrącone przy najbliższej wypłacie, tj. począwszy od uposażenia należnego za grudzień 2017 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. (dręczonym organowi w dniu [...] grudnia 2017 r.) pełnomocnik funkcjonariuszki wystąpił do Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w [...], w którym zakwestionował datę i kwoty wskazane do dokonania potrąceń. Powołując się na art. 131 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej wskazał, iż rozporządzenie wykonawcze nie przewiduje innego potrącenia niż odpowiedniej części, zgodnie z art. 125f ust. 3 ustawy o SG. W dalszej części pisma organ wezwał [...] SG S. Z. do zapłaty kwoty wynagrodzenia 1459,48 zł za miesiąc grudzień jako ustawowo wolnej od zajęć i nie podlegającej potrąceniu.
Pełnomocnik [...] SG S. Z. w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. zakwestionował dotychczasowe wyjaśnienia, w tym przedstawione na spotkaniu z przedstawicielami organu w dniu [...] stycznia 2018 r., podtrzymał stanowisko własne zajęte w piśmie dręczonym organowi w dniu [...] grudnia 2017 r. oraz uprzednie żądanie zajęcia stanowiska w formie stosownej decyzji.
W odpowiedzi Komendant Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w [...] w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. przywołał art. 125e ust. 5 ustawy o Straży Granicznej, szczegółowo omówił wysokość uposażenia należnego [...] SG S. Z. w okresie od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] lipca 2017 r. wskazując rozkazy personalne, którymi zostało przyznane. Następnie organ powołując się na art. 125b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stwierdził, iż w związku z przedkładanymi zwolnieniami lekarskimi ww. uposażenie zostało zmniejszone do 80% podstawy wymiaru, wskazując w jaki sposób w poszczególnych miesiącach wyliczono kwoty zmniejszenia. W przedstawionych wyliczeniach organ wykazał, iż 100% uposażenia należnego w okresie od dnia [...] maja 2017 r. do dnia [...] lipca 2017 r. wynosiło 12381,95 zł i kwota ta po zmniejszeniu do 80% podstawy uposażenia wynosiła 9873,88 zł. W końcowej części pisma organ omówił art. 125e ust. 5 i 13 oraz art. 125f ust. 3 ustawy o Straży Granicznej.
W dniu [...] marca 2018 r. do Komendanta Głównego SG wpłynęło odwołanie z dnia [...] lutego 2018 r. sporządzone przez pełnomocnika [...] SG S. Z., w którym pełnomocnik; "I. zaskarżył w całości decyzję, a wobec braku ich formalnego wydania, czynności faktyczne oraz fakt braku wydania decyzji przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w [...] w sytuacji sprzeciwu skarżącej do podjętych działań skutkujących pozbawieniem [...] SG S. Z. całości uposażenia bez pozostawienia minimum socjalnego ... II. wniósł o rozpoznanie sprawy co do istoty i wydanie decyzji uchylającej podjęte czynności przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w [...] ... oraz o rozpoznanie zarzutów ... w trybie skargi w zakresie przekroczenia uprawnień przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych Straży Granicznej w [...] polegających na naruszeniu art. 125f ust. 3 ustawy o Straży Granicznej poprzez zabór należnego skarżącej wynagrodzenia w całości, czym spowodował uszczerbek w majątku innego funkcjonariusza Straży Granicznej w rozumieniu przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym...".
Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż ze stanu faktycznego wynikającego z korespondencji pomiędzy stroną, a Komendantem Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG w [...] oraz z treści złożonego odwołania z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że wskazany Komendant po otrzymaniu orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] nie wydał decyzji administracyjnych.
Komendant Główny zwrócił uwagę, iż w doktrynie prawa procesowego przyjmuje się, że ze środka odwoławczego można skorzystać wówczas, gdy spełnione są następujące warunki: 1) środek odwoławczy musi być przewidziany przez ustawę, 2) musi być wniesiony w przepisanej formie, 3) musi być wniesiony w przepisanym czasie, 4) musi być wniesiony przez uprawnioną osobę.
Mając powyższe na uwadze organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., stronie służy odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Niedopuszczalne jest zatem odwołanie od niewydanych decyzji, czy czynności organu administracji publicznej, która nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 i 107 k.p.a. Z przedstawionych względów nie było możliwe odniesienie się w ramach rozpatrywania niniejszego odwołania do zarzutów w zakresie przekroczenia uprawnień przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG (pkt II odwołania), gdyż podlega to odrębnemu postępowaniu.
Postanowienie Komendanta Głównego SG z dnia [...] marca 2018 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez S. Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik skarżącej zarzucił kwestionowanemu postanowieniu:
1) naruszenie prawa procesowego, poprzez błędną wykładnię art. 104 k.p.a. sprowadzającą się w istocie do błędnego wniosku, iż wobec braku wydania decyzji przez organ I instancji niedopuszczalnym jest odwołanie od niewydanej decyzji, podczas gdy z czynności faktycznych organu I instancji i ich skutków, zakresu regulacji prawa materialnego zawartego art. 125f ust. 3 ustawy o Straży Granicznej wynika, iż władcze rozstrzygniecie w tym przedmiocie stanowi decyzję administracyjną, a konieczność niebudzących wątpliwości ustaleń wymaga przeprowadzenia postępowania, czego zaniechano;
2) nierozpoznanie meriti sprawy przez organ II instancji w przedmiocie stanowiska uzasadniającego brak konieczności wydania decyzji mając na względzie zakres nałożonego obowiązku, kategorycznego sprzeciwu skarżącej od uznania czynności za materialnotechniczną z powołaniem w uzasadnieniu rozstrzygnięć Sądu w podobnym stanie faktycznym, ograniczając uzasadnienie do powielenia twierdzeń skarżącej i organu I instancji z naruszeniem wymogów zawartych w art. 107 k.p.a.;
3) w efekcie niedokonanie kontroli instancyjnej zasadności wydanej przez organ I instancji faktycznej decyzji o pozbawieniu całości uposażenia skarżącej w świetle obowiązujących przepisów art. 125f ust 3 ustawy o Straży Granicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie istoty sprawy poprzez ustalenie, że rozstrzygnięcie w przedmiocie pozbawienia uposażenia skarżącej na podstawie art. 125f ust 3 ustawy Straży Granicznej winno zostać poprzedzone postępowaniem i zapaść w formie decyzji administracyjnej oraz ustalenie braku zasadności pozbawienia skarżącej całości wynagrodzenia na podstawie art. 125f ust. 3 ustawy o Straży Granicznej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony podniósł, iż pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. [...] S. Z. podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie dokonania przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalnych SG w [...] potrąceń z jej uposażenia z naruszeniem przepisów ustawy i zasad współżycia społecznego. Ponawiając żądanie wydania decyzji strona powołała się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Sz 78/17 wskazujący, że "Przepisy ustawy o Policji nie zawierają uregulowania w jakiej formie następuje rozstrzygnięcie sporu w przedmiocie wypłaty uposażenia za czas choroby. Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych, że w przypadku pozytywnego załatwienia roszczenia funkcjonariusza policji w kwestii niesłusznie potrąconej części wynagrodzenia, wyrównanie uposażenia następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Jedynie w przypadku odmowy takiej formy przybrać nie może i wymaga rozstrzygnięcia w formie decyzji". Na zasadzie analogii przepisów ustawy o Straży Granicznej wskazany Komendant nie wydał decyzji, poprzestając na pisemnej odpowiedzi z dnia [...] stycznia 2018 r., odnoszącej się jedynie do przedstawienia merytorycznego sposobu rozliczenia należnych potrąceń. Nie uzasadnił braku wydania decyzji, mimo sprzeciwu strony, lecz poprzestał na powtórzeniu znanych stronie zasad ogólnych wynikających z unormowania przepisów w tym przedmiocie. W istocie zawężając możliwość wydania decyzji do rozstrzygnięć, których wymóg wydania decyzji wynika wprost z nałożonego obowiązku wskazanego w przepisach ustawy o Straży Granicznej. Podczas gdy konieczność wydania decyzji wynika nie tylko z obowiązku wynikającego wprost z przepisu ustawy ale zakresu przepisów prawa materialnego i cech aktu administracyjnego jakim niewątpliwie jest władcze rozstrzygniecie w konkretnej sprawie, nakładające określone obowiązki - pozbawienia uposażenia.
Zdaniem strony skarżącej dokonana przez Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalnych SG w [...] czynność jest decyzją administracyjną, a jej konieczność wydania wynika z zakresu prawa materialnego. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie wykazał jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych na istnienie wniosku przeciwnego. W efekcie nie rozpoznał istoty odwołania, ani się nie odniósł do sformułowanych zarzutów. Stąd wobec wyczerpania możliwych czynności odwoławczych i dalszego braku merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie pozbawienia skarżącej całości wynagrodzenia, koniecznym i uzasadnionym stało się wniesienie skargi do Sądu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przedmiotem niniejszej skargi S. Z. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uczyniła postanowienie Komendanta Głównego SG z dnia [...] marca 2018 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Podstawę materialnoprawną podjęcia zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Powołany powyżej przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli wniesionego środka odwoławczego pod względem formalnym, tj. sprawdzenia, czy środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został złożony w przepisanym prawem terminie. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania.
Ma przy tym rację skarżony organ twierdząc, iż w świetle art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie przysługuje stronie jedynie od decyzji wydanej przez organ I instancji. Odwołanie od niewydanego atu administracyjnego nie przysługuje. Brak wydania decyzji strona może zwalczać skargą do sądu administracyjnego zarzucając organowi bezczynność w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną pozostaje, czy pismo Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG z dnia [...] listopada 2017 r. informujące skarżącą o utracie prawa do uposażenia za okres od [...] maja 2017 r. do [...] lipca 2017 r. w łącznej wysokości 9.873,88 zł i potrąceniu nienależnego uposażenia począwszy od miesiąca grudnia 2017 r. (taki sam charakter ma pismo z dnia [...] stycznia 2018r.) stanowi decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. Przedmiotowe działanie Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG zostało spowodowane wydaniem przez Centralną Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczenia z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie daty ustania przyczyny niezdolności do służby funkcjonariuszki SG S.Z., którą ustalono na dzień [...] maja 2017 r.
Kwestię kontroli prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie funkcjonariusza, o którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3, reguluje art. 125e ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2365 ze zm.). Z treści art. 125e ust. 2 powołanej ustawy wynika, iż kontrolę w powyższym przedmiocie przeprowadzają: 1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 2) przełożony funkcjonariusza właściwy do spraw osobowych - w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3.
Jeżeli w wyniku kontroli komisja lekarska ustali datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, funkcjonariusz traci prawo do uposażenia za okres od tej daty do końca zwolnienia (ust. 5).
Kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego oraz oświadczenia funkcjonariusza, o którym mowa w art. 125c ust. 1 pkt 3, przeprowadza osoba upoważniona przez przełożonego funkcjonariusza (ust. 9). W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że funkcjonariusz wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (ust. 10). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. Przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zawiadomienia przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w wyniku przeprowadzenia przez tę komisję kontroli o nieprawidłowościach w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego (ust. 13).
W świetle art. 125e ust. 14 tej ustawy, od decyzji, o której mowa w ust. 13, funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego.
Analiza powyższych regulacji prawnych prowadzi do wniosku, iż ustawodawca upoważnił dwa organy do kontroli prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności funkcjonariusza SG do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenia funkcjonariusza o konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem własnym lub małżonka funkcjonariusza, dzieckiem przysposobionym, dzieckiem przyjętym na wychowanie i utrzymanie, do ukończenia przez nie 8 roku życia, w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna, sprawujących opiekę nad dzieckiem, tj. komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz przełożonego funkcjonariusza właściwego do spraw osobowych (zakres kompetencji kontrolnych określa art. 125e ust. 2 pkt 1 i 2).
Przy czym wydanie decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instancyjnej ustawodawca zastrzegł tylko dla określonej kategorii spraw kontrolnych, ustalonych w ust. 13 art. 125e. Dotyczy to postępowania prowadzonego przez przełożonego funkcjonariusza, które zmierza do dokonania ustaleń w formie protokołu i następnie wydania decyzji w przedmiocie utraty przez funkcjonariusza prawa do określonego świadczenia. Jest to zabieg racjonalny, albowiem przełożony funkcjonariusza do spraw osobowych prowadzi w istocie postępowanie wyjaśniające, które ma doprowadzić do ustalenia stanu faktycznego sprawy i stwierdzenia, czy funkcjonariusz korzystał ze swoich uprawnień ustawowych w sposób zgodny z przepisami prawa, czy też w sposób naruszający te przepisy. Niezbędne staje się zatem wydanie władczego rozstrzygnięcia administracyjnego kształtującego sferę zewnętrzną stosunku służbowego (stosunku administracyjnoprawnego).
Natomiast przepisy ustawy o Straży Granicznej nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy komisja lekarska MSW w wyniku kontroli stwierdzi datę ustania niezdolności do służby wcześniejszą niż data orzeczona w zaświadczeniu lekarskim. W takim przypadku przełożony funkcjonariusza nie prowadzi jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, gdyż o utracie przez funkcjonariusza prawa do uposażenia rozstrzyga orzeczenie właściwej komisji lekarskiej określające datę ustania niezdolności do służby z powodu choroby, wydane w oparciu o przepisu ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.). Ostateczne orzeczenie właściwej komisji lekarskiej stanowi podstawę do dalszego podejmowania przez przełożonego funkcjonariusza jedynie czynności materialnotechnicznych mających na celu zwrot nienależnie wypłaconego uposażenia za czas niezdolności do służby w skutek choroby. Utrata uposażenia następuje z mocy prawa bez potrzeby wydania odrębnej decyzji administracyjnej.
Powołana ustawa ustala zasady działania komisji lekarskich oraz zasady i tryb orzekania przez te komisje m.in. w sprawach kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1 (art. 1 ust.1 pkt 11 tej ustawy).
Zgodnie z art. 13 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., kontrola prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby polega na sprawdzeniu prawidłowości ustalenia okresu zwolnienia od zajęć służbowych z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim przez funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej. W świetle zaś art. 13 ust. 4, w przypadku ustalenia wcześniejszej daty ustania przyczyny będącej podstawą zwolnienia od zajęć służbowych niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim zaświadczenie to traci ważność za okres od tej daty, jednak nie wcześniej niż od dnia badania lekarskiego przeprowadzonego przez komisję lekarską. W przypadku, o którym mowa w ust. 4, komisja lekarska orzeka o zdolności funkcjonariusza do służby (ust. 6 pkt 1). Komisja lekarska o wydanym orzeczeniu informuje lekarza wystawiającego zaświadczenie lekarskie, funkcjonariusza oraz jego przełożonego właściwego w sprawach osobowych (ust. 7).
Stosownie do art. 42 ust. 1 tej ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie. W świetle zaś art. 47 ust. 1 powołanej ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Funkcjonariusz SG kwestionujący utratę prawa do uposażenia na podstawie 125e ust. 5 ustawy o Straży Granicznej nie zostaje pozbawiony ochrony prawnej, bowiem ustawodawca przewidział możliwość kwestionowania orzeczenia komisji lekarskich MSW w oparciu o powołane powyżej przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Innymi słowy, decyzję administracyjną przełożony funkcjonariusza SG wydaje tylko w tych przypadkach, gdy sam prowadzi ustalenia (postępowanie administracyjne) i rozstrzyga o utracie przez funkcjonariusza prawa do uposażenia, zaś gdy w tym przedmiocie orzeka komisja lekarska MSW w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem orzeczenia (decyzji administracyjnej) przełożony funkcjonariusza podejmuje jedynie czynności materialnotechniczne zmierzające do realizacji zapadłego w sprawie orzeczenia.
Tym samym pisma Komendanta Ośrodka Szkoleń Specjalistycznych SG z dnia [...] listopada 2017 r. nie sposób uznać za decyzję administracyjną, skoro obowiązujące przepisy prawa nie przewidują zastosowania takiej formy rozstrzygnięcia. Od pisma informacyjnego niebędącego decyzją zaś odwołanie nie przysługuje.
W tych wszystkich względów należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Odrębną natomiast kwestią, nieobjętą niniejszą kontrolą sądową z uwagi na przedmiot zaskarżenia, pozostaje prawidłowość potrącania skarżącej nienależnie wypłaconych kwot pieniężnych z tytułu uposażenia za zakwestionowany czas choroby.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło