II SA/Wa 922/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-18

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Andrzej Góraj, Eugeniusz Wasilewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego status aplikanta, jeśli kwestia tego statusu jest sporna i zależy od interpretacji przepisów dotyczących ukończenia aplikacji oraz podlegania ubezpieczeniom społecznym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli kwestia, która ma zostać potwierdzona, jest sporna i wymaga rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach strony. Postępowanie o wydanie zaświadczenia ma charakter potwierdzający istniejący stan faktyczny lub prawny, a nie rozstrzygający spory. W przypadku, gdy status aplikanta jest kwestionowany i zależy od interpretacji przepisów, organ powinien odmówić wydania zaświadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący T. M. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jego status aplikanta aplikacji ogólnej, otrzymywanie stypendium oraz podleganie ubezpieczeniom społecznym. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący utracił status aplikanta z powodu nieukończenia praktyki i upływu terminu aplikacji, a także że od stypendium nie odprowadza się składek na ubezpieczenia społeczne. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących utraty statusu aplikanta i podlegania ubezpieczeniom społecznym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. w sprawie o sygnaturze [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił T. M. wydania zaświadczenia potwierdzającego, że jest aplikantem aplikacji ogólnej, którą rozpoczął od dnia [...] listopada 2010 r. i odbywa ją nadal do momentu jej ukończenia, tj. zaliczenia wszystkich przewidzianych programem sprawdzianów i praktyk oraz uzyskania dyplomu bądź do momentu skreślenia z listy aplikantów ostateczną decyzją Dyrektora Krajowej Szkoły. Nadto, że do tego momentu otrzymuje stypendium, z którego odprowadzana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz że od dnia [...] listopada 2010 r. z tytułu pobierania stypendium w czasie szkolenia na aplikacji ogólnej jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym, a przypadające z tego tytułu składki są w całości pokrywane ze środków Krajowej Szkoły. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że T. M. nie zaliczył jednej praktyki, którą miał odbyć w Wydziale Cywilnym Sądu Rejonowego [...] w dniach [...] września - [...] października 2011 r. i – zgodnie z § 31 zarządzenia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr 131/2010 z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad odbywania praktyk przez aplikantów aplikacji sędziowskiej, prokuratorskiej oraz ogólnej – za tę praktykę została mu wystawiona ocena "0", co oznacza, że nie ukończył aplikacji ogólnej. T. M. po upływie czasu trwania aplikacji utracił status aplikanta aplikacji ogólnej. Ponadto od stypendium wypłacanego aplikantowi aplikacji ogólnej nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z utratą przez T. M. statusu aplikanta aplikacji ogólnej oraz braku podstaw prawnych do odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, Dyrektor Krajowej Szkoły stwierdził brak podstaw do wydania żądanego zaświadczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie, T. M. zarzucił: – obrazę art. 26 ust. 1 oraz art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm., dalej: ustawa) przez błędną wykładnię i przez niewłaściwe zastosowanie do oceny momentu utraty statusu aplikanta aplikacji ogólnej; – obrazę art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. z 2009 r., Dz. U. nr 205, poz. 1585 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie, co w konsekwencji skutkowało odmową wydania zaświadczenia, z pominięciem treści tego przepisu. W uzasadnieniu T. M. nie zgodził się z argumentacją Dyrektora Krajowej Szkoły, podnosząc, że do problematyki ubezpieczenia społecznego aplikantów aplikacji ogólnej stosuje się powszechne przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego. Według skarżącego podstawą prawną podlegania przepisom o ubezpieczeniu społecznym aplikantów aplikacji ogólnej jest art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który wprowadza obowiązek odprowadzania składek przez podmiot będący beneficjentem środków wspólnotowych, od wszystkich osób odbywających szkolenie zawodowe pobierających stypendium. Takim podmiotem, zdaniem skarżącego, jest Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., [...], nie uwzględnił zażalenia. W motywach rozstrzygnięcia Minister Sprawiedliwości wskazał, że Dyrektor Krajowej Szkoły zasadnie nie wydał żądanego przez skarżącego zaświadczenia. Minister Sprawiedliwości podzielił w pełni stanowisko Dyrektora Krajowej Szkoły, co do utraty przez T. M. statusu aplikanta aplikacji ogólnej z upływem dnia zakończenia okresu trwania aplikacji, tj. z dniem [...] listopada 2011 r. Ustawodawca określił czas trwania aplikacji, nie przewidując możliwości jej wydłużenia. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] przyjął T. M. na aplikację ogólną, która rozpoczęła się w dniu [...] listopada 2010 r. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy. Aplikacja ogólna, na którą został przyjęty T. M. zakończyła się więc w dniu [...] listopada 2011 r. W ustalonym stanie faktycznym, nie budzi wątpliwości, że skarżący nie ukończył aplikacji ogólnej, gdyż warunkiem jej ukończenia, zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Zgodnie z przepisem § 5 ust. 4 oraz przepisem § 6 ust. 4 w związku z § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. nr 217, poz. 1292) za uzyskanie pozytywnej oceny z praktyki i ze sprawdzianu uważa się uzyskanie co najmniej 2 punktów. T. M. z przebiegu praktyki w Sądzie Rejonowym [...] Wydział I Cywilny otrzymał ocenę negatywną, bowiem nie stawił się na praktykę w dniu [...] października 2011 r., co z kolei spowodowało niemożność wystawienia oceny przez sędziego patrona z uwagi na zbyt krótki faktyczny okres praktyki. Nieukończenie aplikacji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie oznacza utrzymującego się i nieograniczonego czasowo statusu aplikanta aplikacji ogólnej. Okres aplikacji, jak to już wskazano wyżej, ograniczony jest 12-miesięcznym okresem jej trwania. Wskazany w art. 25 ust. 1 ustawy termin dotyczy również aplikantów, którzy odbywają aplikację ogólną i przyjmowani są na konkretnie wskazany rocznik aplikacji. Po upływie 12-miesięcznego okresu tracą status aplikanta aplikacji ogólnej oraz prawo do pobierania stypendium, za wyjątkiem sytuacji określonej w art. 42 ust. 4 ustawy, kiedy to prawo do pobierania stypendium zachowuje aplikant aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji specjalistycznej. Z chwilą upływu czasu trwania aplikacji ogólnej, T. M. utracił prawo do pobierania stypendium. Wniosek o wydanie zaświadczenia o pobieraniu stypendium złożony przez skarżącego jest więc nieuzasadniony. Dodatkowo Minister Sprawiedliwości wskazał, że do sytuacji prawnej skarżącego nie będzie miał zastosowania przepis art. 41 ustawy, gdyż nie zachodzą wskazane w tym przepisie przesłanki skreślenia z listy aplikantów. Brak również podstaw do uwzględnienia wniosku o wydanie zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu. Przede wszystkim T. M. utracił status aplikanta aplikacji ogólnej, a w konsekwencji prawo do stypendium. Organ nadmienił, że również w okresie odbywania aplikacji i pobierania stypendium nie był objęty powszechnym systemem ubezpieczeń społecznych, ponieważ od stypendiów aplikantów aplikacji ogólnej, nie są potrącane składki na ubezpieczenie społeczne. Powołane w zażaleniu przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. z 2009 r. Dz. U. nr 205, poz. 1585 ze zm.) nie uzasadniały tezy o konieczności odprowadzania składek od stypendiów wypłacanych przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z powołanym w zażaleniu przepisem art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby pobierające stypendium w okresie odbywania szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, na które zostały skierowane przez inne niż powiatowy urząd pracy podmioty kierujące na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe dorosłych, zwanymi dalej "osobami pobierającymi stypendium". Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury nie jest "innym niż urząd pracy" podmiotem, który kieruje na szkolenie. Krajowa Szkoła nie kieruje na szkolenia, gdyż została powołana do ich prowadzenia, co wynika wprost z art. 2 ust. 1 ustawy. Wskazując przykładowo, są to szkolenie i doskonalenie zawodowe sędziów, czy prowadzenie aplikacji: ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej. Pomimo, że Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury jest beneficjentem środków wspólnotowych, to fakt ten nie stanowi samodzielnej podstawy powstania obowiązku odprowadzania składek od stypendiów, gdyż podmiot ten nie spełnia podstawowej przesłanki tego obowiązku określonej w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Od stypendium wypłacanego aplikantom aplikacji ogólnej odprowadzana jest tylko jedna składka, na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 czerwca 2009 r. w sprawie stypendium dla aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 99, poz. 833). Aplikanci aplikacji ogólnej podlegają temu obowiązkowi na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 36 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. z 2008 r., Dz. U. nr 164, poz. 1027 ze zm.). Przeprowadzenie dowodu w postaci informacji Prezesa ZUS uznano za zbędne, gdyż informacja tego organu nie jest źródłem prawa, a interpretacja przepisów prawa należy do organu, który podejmuje rozstrzygnięcie w danej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Minister Sprawiedliwości stwierdził brak podstaw do wydania T. M. żądanego zaświadczenia i utrzymał w mocy wydane w powyższym przedmiocie postanowienie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. M. zarzucił postanowieniu Ministra Sprawiedliwości: 1. obrazę przepisów postępowania, a to art. 217 § 1 i art. 218 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści, pomimo iż dotyczy ona i jest w całości zgodna ze stanem faktycznym i prawnym wynikającym ze znajdujących się w posiadaniu Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury danych, w tym zwłaszcza z informacjami, dokumentami znajdującymi się w aktach osobowych skarżącego: 2. obrazę art. 26 ust. 1 i 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że skarżący utracił już status aplikanta aplikacji ogólnej wskutek zakończenia aplikacji, pomimo tego, że zakończenie aplikacji nie stanowi tak jak ukończenie aplikacji, sposobu ustawowej utraty statusu aplikanta aplikacji ogólnej; 3. obrazę art. 6 ust. 1 pkt 9a w zw. z art. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę wydania zaświadczenia o podleganiu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu odbywania szkolenia na aplikacji ogólnej, począwszy od dnia [...] listopada 2010 r. aż do chwili obecnej. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o: 1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania w celu wydania zaświadczenia o żądanej treści, 2. skierowanie sprawy na posiedzenie wstępne w celu rozważenia zawiadomienia o sprawie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie; 3. zasądzenie od skarżonego organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu podnoszonych zarzutów skarżący powtórzył argumentację zawartą we wcześniejszych pismach i podniósł, że aplikanci aplikacji ogólnej są objęci ubezpieczeniem społecznym, status aplikanta ogólnego nie wygasa wraz z upływem terminu aplikacji, lecz tylko w sytuacji wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji w przedmiocie skreślenia z listy aplikantów oraz w przypadku ukończenia aplikacji (na skutek zaliczenia wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji), jak również wskazał na okoliczność, że Dyrektor Krajowej Szkoły niezasadnie odmówił usprawiedliwienia jego nieobecności na praktyce. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. T. M. wniósł o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym i stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Stwierdził, iż postanowienie Ministra Sprawiedliwości dotknięte jest nieważnością z uwagi na brak prawidłowego upoważnienia Podsekretarza Stanu G. W. do jego wydania w imieniu skarżonego organu Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości, w wykonaniu zarządzenia o uzupełnienie akt administracyjnych przez nadesłanie upoważnienia dla Podsekretarza Stanu – G. W. wyjaśnił, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 1997 r., sygn. akt SA/Bk 781/96, że upoważnienie do wykonywania z zadań organu może wynikać z aktu wewnętrznego danego organu, na przykład regulaminu organizacyjnego. W niniejszej sprawie aktem takim jest zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 marca 2012 r., nr 25/12/BM w sprawie ustalenia zakresu czynności członków kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu, a także załącznik do zarządzenia nr 24/12/BDG Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lutego 2012 r. - Regulamin Organizacyjny Ministerstwa Sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte nieważnością ani też nie narusza prawa. Zgodnie z art. 268a k.p.a. – organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 42/07 "Upoważniony pracownik, nie zajmując stanowiska organu administracyjnego, pełni w granicach określonych w upoważnieniu, funkcję tego organu. Upoważnienie takie nie musi przy tym dotyczyć poszczególnych spraw, ale może odnosić się ogólnie do określonego rodzaju spraw". Upoważnienie do wykonywania kompetencji organu (tzw. pełnomocnictwo administracyjne) może wynikać także z aktu wewnętrznego danego organu, na przykład regulaminu organizacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 1997 r., sygn. akt SA/Bk 781/96). W sprawie niniejszej aktem tego rodzaju jest zarządzenie Ministra Sprawiedliwości nr 25/12/BM z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Urzędu. Jak wynika z powyższego zarządzenia, Podsekretarz Stanu – G. W. sprawuje stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości, m.in. w sprawach podejmowania decyzji określonych w ustawie z dnia 23 stycznia 2009 r. – o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 z późn. zm.) w zakresie rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, w szczególności decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną, sędziowską i prokuratorską (§ 54 ust. 1 pkt 16). Podsekretarz Stanu – G. W. nadzoruje m.in. Departament Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości i Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury (§ 4 ust. 3 pkt 2 i 3 zarządzenia). Jak wynika z załącznika do zarządzenia nr 24/12/BDG Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lutego 2012 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Sprawiedliwości, do zakresu zadań Departamentu Sądów, Organizacji i Analiz Wymiaru Sprawiedliwości należy m.in. prowadzenie spraw z zakresu sprawowanego przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad Krajową Szkołą Sądownictwa i Prokuratury (§ 19 pkt 13). Wprawdzie wymienione akty wewnętrzne Ministra Sprawiedliwości nie wskazują wprost podmiotu upoważnionego do wydania na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. postanowień w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmawiającego wydania zaświadczenia, to jednak uznać należy, iż upoważnienie takie wynika z treści § 4 ust. 3 pkt 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 25/12/BM z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego, ale jednak postępowania administracyjnego, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych, polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie to służy tylko potwierdzeniu w formie urzędowej określonych okoliczności faktycznych lub prawnych. Tryb zaświadczeniowy nie może natomiast służyć rozstrzyganiu o określonych prawach czy obowiązkach osoby wnioskującej. Zaświadczenie, jak wynika z treści art. 217 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), można zdefiniować jako urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, wydane przez właściwy organ administracji na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Przesłanki wydania zaświadczenia określa art. 217 § 2 k.p.a. i jako jedną z nich przewiduje w pkt 1 nakazanie wydania go przez przepis prawa, a w pkt 2 wykazanie przez osobę ubiegającą się o nie interesu prawnego w jego wydaniu. Spełnienie tego wymogu obliguje organ do wydania zaświadczenia wówczas, gdy żądanie to dotyczy potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych przez organ danych (art. 218 § 1 k.p.a.). Skoro zaświadczenie ma być oparte na dokumentach, zatem to, co ma potwierdzać, musi być oczywiste, wynikające w sposób bezsporny z tych dokumentów. I chociaż niespornym jest, że art. 218 § 2 k.p.a. daje organowi możliwość przeprowadzenia w koniecznym zakresie postępowania wyjaśniającego, to jednak postępowanie to opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. Jest to postępowanie obejmujące czynności o charakterze materialno-technicznym. Organ administracji w tym wypadku "zaświadcza" o tym, co jest w jego ewidencji, rejestrach bądź innych danych, bez ich przetwarzania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2003 r., sygn. akt III RN 51/02, publ. Wokanda 2004/1/18, Wspólnota 2004/4/56, Lex nr 82234). W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, iż w zaświadczeniu wydanym na podstawie art. 217 k.p.a. nie można rozstrzygać o spornych kwestiach. Organ administracji stwierdzając, że sprawy mające stanowić przedmiot zaświadczenia są sporne, jest zobowiązany odmówić wydania zaświadczenia (wyrok NSA z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1292/97, niepublikowany). W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że jest aplikantem aplikacji ogólnej. Uważa bowiem, że pomimo zakończenia aplikacji osoba, która nie zaliczyła wszystkich sprawdzianów i praktyk pozostaje aplikantem przez czas nieokreślony. Organ tymczasem twierdzi, podzielając stanowiskio Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, iż T. M. utracił status aplikanta aplikacji ogólnej z chwilą zakończenia okresu aplikacji i obecnie nie jest aplikantem. Powyższa kwestia jako sporna, nie może być rozstrzygnięta zaświadczeniem. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia nie jest możliwe badanie i rozstrzyganie kwestii, czy skarżący posiada status aplikanta aplikacji ogólnej. Zgodzić się należy z organem, iż brak też było podstaw do wydania zaświadczenia potwierdzającego otrzymywanie przez skarżącego stypendium, z którego odprowadzana jest składka na ubezpieczenie zdrowotne oraz że od dnia [...] listopada 2010 r. z tytułu pobierania stypendium jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Zatem odmowa wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia ma podstawę w przepisach określających wydawanie zaświadczeń (art. 217 i art. 218 k.p.a.). Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło