II SA/Wa 927/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-08
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających jej trudną sytuację materialną i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mimo wezwania, strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzeczywistej oceny jej sytuacji majątkowej i płatniczej. Brak wykazania spełnienia ustawowych przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie. Skarżący oświadczył, że jest bezrobotny, nie posiada dochodów ani majątku, a jego utrzymanie opiera się na pomocy rodziny. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, takich jak zaświadczenie z urzędu pracy i dokument potwierdzający sytuację rodzinną. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, mimo jego przedłużenia.Rozstrzygnięcie
Odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. z dnia 1 marca 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: -odmówić zwolnienia od kosztów sądowych-
Pełnomocnik skarżącego adwokat D. K. wnosząc skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 927/09 złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznane prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w piśmie z dnia 8 lutego 2010 r. wyjaśnił, że jest osobą bezrobotną nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach, zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wraz
ze skarżącym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jego żona oraz pełnoletnia córka. W rubryce 11 urzędowego formularza skarżący oświadczył, że ani on, ani osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym nie osiągają żądnych dochodów, nie posiadają żadnego majątku.
Ponadto pełnomocnik skarżącego przedstawiła jego oświadczenie z dnia 6 kwietnia 2010 r., w którym wyjaśnił, że on i jego żona nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych i pozostają bez prawa do jego otrzymania. Wyjaśnił również, że córka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podał, że jedynym źródłem utrzymania jest pomoc rodziny. Oświadczył, że nie pokrył wydatków na ustanowienie adwokata z wyboru. Wskazał, ze mieszkanie pod adresem podanym w rubryce 2.1 formularza nie stanowi własności żadnej z osób pozostających
we wspólnym gospodarstwie domowym. Strona nie posiada rachunków bankowych. Skarżący nie ponosi żadnych stałych wydatków. Reguluje je główny najemca lokalu (osoba ta nie została wymieniona w urzędowym formularzu jako pozostająca
we wspólnym gospodarstwie domowym).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 927/09 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 11 maja 2010 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postawienia.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 28 maja 2010 r. wezwano skarżącego do złożenia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania następujących dokumentów źródłowych poświadczających stan rodzinny i możliwości płatnicze: zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o statusie skarżącego jako osoby bezrobotnej, ze wskazaniem od kiedy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i czy przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych oraz zaświadczenia o sytuacji rodzinnej skarżącego wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy. Sąd wyjaśnił skarżącemu, że dokumenty te są niezbędne do dokonania rzeczywistej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, oraz że będą stanowiły podstawę oceny, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 czerwca 2010 r.
W piśmie z dnia 30 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił do Sądu o przedłużenie wyznaczonego w wezwaniu z dnia 28 maja 2010 r. terminu sądowego o 12 dni, tj. do dnia 12 lipca 2010 r. Pełnomocnik wyjaśnił, że mógł skontaktować się osobiście ze skarżącym, przebywającym poza miejscem zamieszkania, dopiero w dniu 25 czerwca 2010 r.
Zarządzeniem z dnia 12 lipca 2010 r. Sąd przedłużył termin do wykonania wezwania z dnia 28 maja 2010 r., do dnia 19 lipca 2010 r. Pismo Sądu zawierające informację na ten temat zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 2 sierpnia 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.;) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 246 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 powołanej ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczne, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym.
Z kolei, art. 255 cytowanej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 powołanej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie pismem z dnia 28 maja 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania dodatkowych dokumentów źródłowych poświadczających stan rodzinny i możliwości płatnicze, a tym samym pozwalających na ustalenie istnienia przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Termin na wykonanie tego wezwania upłynął w dniu 30 czerwca 2010 r., a następnie na wniosek pełnomocnika skarżącego został przedłużony do dnia 19 lipca 2010 r. Mimo upływu wyznaczonego terminu skarżący nie wykonał wezwania - nie nadesłał żądanych dokumentów.
Skarżący odstępując od złożenia wymaganych dokumentów nie uzupełnił niewystarczającego do oceny jego możliwości płatniczych oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przedstawione przez wnioskodawcę informacje nie pozwalają bez wątpliwości przyjąć, iż strona spełnia ustawową przesłankę, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy. Zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy potwierdzałoby nie tylko fakt zarejestrowania jako osoby bezrobotnej ale również wskazywałoby datę uzyskania statusu osoby bezrobotnej, co ma znaczenie dla ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej strony. Sytuację rodzinną wnioskodawcy miało z kolei potwierdzić zaświadczenie o sytuacji rodzinnej skarżącego wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy.
Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło