II SA/Wa 93/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej postanawia odrzucić skargę. Centralna Komisja Lekarska (CKL) podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 398) po rozpatrzeniu odwołania A.S. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w K. (RKL) z [...] czerwca 2021 r., nr [...], orzeczeniem z [...] listopada 2021 r., nr [...], uchyliła orzeczenie RKL w całości, decydując o wydaniu własnego. Jak stwierdziła CKL, orzeczenie wydano na podstawie dokumentacji orzeczniczej, zgromadzonej przez RKL, dostarczonych przez stronę badań dodatkowych oraz konsultacji laryngologicznej. Jak wynika ze skierowania wydanego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., A.S. pełnił służbę jako funkcjonariusz celno-skarbowy od dnia [...] marca 1999 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. A.S. (skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] listopada 2021 r. Sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, wnosząc o uchylenie orzeczenia CKL. Centralna Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła między innymi, że w odniesieniu do funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości ustalenia inwalidztwa bez stwierdzenia niezdolności do służby. Orzeczenie inwalidztwa wynika zatem, jak stwierdziła CKL, z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C). CKL wskazała, że przyznała ww. kategorię C – trawle niezdolny do służby, uznając, że schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą i zaliczyła skarżącego do trzeciej grupy inwalidzkiej. CKL dodała, że subiektywne odczucia strony na temat jej stanu zdrowia, z punktu widzenia orzeczniczego, nie mają istotnego wpływu na ustalenie kategorii zdolności do służby. Podkreśliła, że rozstrzygnięcie CKL zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego. Skarżący w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli uczynił orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z [...] listopada 2021 r., nr [...], wnosząc o jego uchylenie w całości. Kontroli merytorycznej sądów administracyjnych podlegają decyzje administracyjne wydane przez organy administracji publicznej na podstawie aktów prawa powszechnie obowiązującego. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 roku, sygn. I OSK 1203/04, dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl ), orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie grupy. Pierwsza dotyczy rozstrzygnięć w zakresie przyjęcia funkcjonariusza do służby, przeniesienia na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia ze służby. Akty takie są wiążące dla organów rozstrzygających w ww. kwestiach. Z uwagi na to, że orzeczenia te rozstrzygają istotę sprawy, podlegają kognicji sądów administracyjnych. Druga grupa obejmuje orzeczenia, które stwierdzają istnienie danego schorzenia i jego związek ze służbą, co ma stanowić niezbędną przesłankę do ustalenia praw odszkodowawczych, rentowych albo związanych z zaopatrzeniem emerytalnym. Orzeczenia te podlegają kontroli sprawowanej przez sądy powszechne w toku rozpoznawanych odwołań od decyzji organów w zakresie przyznania konkretnego świadczenia. Orzeczenia komisji lekarskich mają charakter rozstrzygnięcia wstępnego, stanowiąc jedną z przesłanek do wydania decyzji w danej sprawie. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie należy do wyróżnionej drugiej grupy orzeczeń komisji lekarskich, których charakter polega na stwierdzeniu przesłanki w postaci schorzenia pozostającego w związku ze służbą, co jest niezbędne do ustalenia uprawnień odszkodowawczych. Orzeczenia te stanowią formę rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i mają jako takie charakter niesamodzielny. Podlegają one następczej kontroli sprawowanej przez sądy powszechne, które zgodnie z art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sprawują wymiar sprawiedliwości z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Kontrola ta obejmuje decyzje dotyczące uprawnień, do których wydania ww. orzeczenia stanowiły konieczną przesłankę. Nie ma więc wątpliwości, że ten typ rozstrzygnięć komisji lekarskich nie podlega kognicji sądów administracyjnych w związku z brakiem samodzielnego charakteru decyzji administracyjnej. W sprawie skarżącego merytoryczna kontrola orzeczenia komisji lekarskiej będzie możliwa po wydaniu decyzji w zakresie uprawnień odszkodowawczych do czego orzeczenie stanowi konieczną przesłankę. Kompetencję do dokonania takiej kontroli na skutek odwołania od orzeczenia ma sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Kontrola ta obejmuje nie tylko treść decyzji ustalającej istnienie lub nie uprawnień odszkodowawczych, ale również merytoryczną treść przesłanek niezbędnych do jej wydania. Wskazywany przez skarżącego stan zdrowia stanowi przedmiot oceny komisji lekarskiej składającej się ze specjalistów danej dziedziny. W związku z brakiem właściwości sądu administracyjnego w sprawie nie może podlegać kontroli merytorycznej zarówno rzetelność przeprowadzenia przez specjalistów badań, które stanowiły podstawę do wydania ww. orzeczenia, jak i ostateczna kwalifikacja stanu zdrowia w orzeczeniu komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest również kompetentny do oceny, czy ww. orzeczenie zawierało uzasadnienie faktyczne i prawne. W związku z tym wniesiona skarga podlega odrzuceniu, bowiem orzeczenie, które zostało nią objęte, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji postanowienia.