II SA/Wa 932/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Kołodziej (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego J. C. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., na podstawie art. 104 k.p.a oraz art. 72 ust. 2 w zw. z art. 75 ust. 3, art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), odmówił J. C. przyznania i wypłaty odsetek ustawowych od kwoty [...] zł, zasądzonej wyrokiem Sądu Rejonowego [...] – [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. (sygn. akt [...] ). W uzasadnieniu podał, że wymieniony po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r. otrzymał uposażenie za okres jednego roku po zwolnieniu, tj. od [...] lutego 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. Wskutek decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych nr [...] . z dnia [...] lutego 2006 r. został on przywrócony do służby z mocą wsteczną, czyli od [...] lutego 2004 r. Następnie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. stwierdził zwolnienie J. C. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] sierpnia 2005 r. wskutek niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Organ wskazał, że wypłacił zainteresowanemu wyrównanie wnioskowanego świadczenia ze względu na zmianę wysokości uposażenia. Jednocześnie powołując się na powagę rzeczy osądzonej stwierdził, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] , w uzasadnieniu którego Sąd podał, że nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia o odsetkach ustawowych żądanych prawem, gdyż postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. ww. Sąd odrzucił pozew w części dotyczącej żądania zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty głównej od dnia [...] września 2005 r. do dnia zapłaty. W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie mu kwoty [...] zł tytułem odsetek ustawowych od nieterminowo wypłaconego dwunastomiesięcznego uposażenia po zwolnieniu ze służby wojskowej za okres zwłoki, tj. od [...] .09.2005 r. do [...] .10.2012 r., ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na orzecznictwo, że roszczenia żołnierzy zawodowych o wypłatę odsetek ustawowych, należnych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), a od 1 lipca 2004 r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym przez organ właściwy w sprawie przyznania uposażenia lub innej należności. Podniósł również, że niezasadnym jest twierdzenie organu, jakoby odrzucenie pozwu postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. przez Sąd Rejonowy [...] – [...] w części dotyczącej żądania odsetek spowodowało powstanie stanu powagi rzeczy osądzonej. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., wydaną po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 95 pkt 1, art. 96 ust. 1 w zw. z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział Cywilny wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (sygn. akt [...] ) stwierdził, iż powództwo zainteresowanego jest zasadne w zakresie dochodzonej kwoty głównej [...] zł, którą zasądził w pkt I wyroku. W uzasadnieniu zaś podał, że postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., rozpoznając zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, odmówił odrzucenia pozwu w części dotyczącej żądania zasądzenia kwoty głównej oraz odrzucił pozew w części dotyczącej żądania zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty głównej od [...] września 2005 r. do dnia zapłaty. Organ podkreślił, że przedmiotowe postanowienie nie było przez zainteresowanego kwestionowane i jest prawomocne. Także wspomniany wyrok z dnia [...] kwietnia 2012 r. jest prawomocny wskutek oddalenia apelacji Dyrektora WBE w [...]. Organ podniósł także, ze zgodnie z art. 365 § 1 kpc., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. C. reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora WBE w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., a nadto zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które będą wiązać organ. Przedmiotowej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: – art. 6 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a., polegające na braku oparcia działań organu o obowiązujące normy prawne, nieprawidłowym ustaleniu znaczenia tych norm, wadliwym dokonaniu subsumcji oraz nieprawidłowym ustaleniu następstw prawnych okoliczności, które zaistniały w sprawie, – art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 138 k.p.a., poprzez niezbadanie w sposób wystarczający sprawy i niepodjęcie kroków niezbędnych do załatwienia sprawy w sposób praworządny i z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego, który wyraża się w zapewnieniu realizacji przyznanego mu przez przepisy prawne prawa do świadczeń finansowych z tytułu pełnienia służby, – art. 365 § 1 kpc. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, w której nie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej co do odsetek dochodzonych przez skarżącego, albowiem Sąd powszechny odrzucił pozew w tym zakresie z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, a nie oddalił go z powodu bezzasadności roszczenia; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez niewłaściwe zastosowanie, w konsekwencji którego odmówiono skarżącemu prawa do odsetek, mimo iż nieterminowo wypłacono mu świadczenie finansowe. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem faktycznym i prawnym zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości J. C. pełnił zawodową służbę wojskową w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w [...] . Dowódca [...] Okręgu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. wypowiedział żołnierzowi stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r. Po zwolnieniu ze służby zainteresowany otrzymał określone w przepisie art. 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), dalej "ustawa pragmatyczna", uposażenie za okres jednego roku po zwolnieniu, tj. od [...] lutego 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. stwierdził nieważność decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, w wyniku czego został on przywrócony do służby z mocą wsteczną. Następnie Dowódca [...] Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. stwierdził zwolnienie J. C. z zawodowej służby wojskowej z mocy prawa, wskutek ustalenia przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. niezdolności do zawodowej służby wojskowej, z dniem uprawomocnienia się orzeczenia, tj. z dniem [...] sierpnia 2005 r. Na wniosek skarżącego o wypłatę uposażenia za okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, tj. od [...] września 2005 r. do [...] sierpnia 2006 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] w [...] wypłacił mu w dniu [...] lipca 2006 r. wyrównanie powyższego świadczenia pieniężnego w kwocie [...] zł brutto, zaliczając na poczet wnioskowanego świadczenia, świadczenie pieniężne wypłacone z tytułu uprzedniego nieskutecznego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej w kwocie [...] zł brutto. Skarżący wniósł w związku z powyższym do Sądu Rejonowego [...] Wydzial Cywilny w [...] , pozew o zapłatę na jego rzecz kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od [...] .09.2005 r. do dnia zapłaty. Sąd Rejonowy [...] w [...] Wydział Cywilny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...] , zasądził na rzecz powoda żądaną w pozwie kwotę z uzasadnieniem, że świadczenie otrzymane przez niego w 2004 r. z powodu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2004 r., jako tzw. dwunastka, nie podlegało zwrotowi i swoistemu potrąceniu przy wypłacaniu kwoty należnej z tego tytułu w związku ze zwolnieniem powoda ze służby w 2006 r. Prawo powoda do powyższego świadczenia wynika z uregulowania art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 5 i 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia o odsetkach ustawowych żądanych w pozwie, ponieważ prawomocnym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...] , Sąd rozpoznając zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, odmówił odrzucenia pozwu w części dotyczącej żądania zasądzenia kwoty głównej oraz odrzucił pozew części dotyczącej zasądzenia odsetek ustawowych od powyższej kwoty od dnia [...] września 2005 r. do dnia zapłaty, z uwagi na brak właściwości rzeczowej Sądu powszechnego w kwestii odsetek. Przechodząc do rozważań prawnych, należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 pkt 9 ustawy pragmatycznej, żołnierze zawodowi otrzymują należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Jak stanowi art. 81 ust. 3 ustawy pragmatycznej, "inne należności, o których mowa w art. 73, wypłaca się w terminie czternastu dni od dnia, w którym żołnierz zawodowy spełnił warunki uzasadniające otrzymanie tych należności, w przypadku, gdy przyznanie prawa do należności lub określenie ich wysokości jest uzależnione od wydania takiej decyzji, z zastrzeżeniem art. 83 ust. 5, art. 92 ust. 2 i art. 96 ust. 6". Ostatni z wymienionych przepisów dotyczy świadczenia należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku, gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby. Natomiast stosownie do brzmienia art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. O odsetkach ustawowych orzeka w decyzji administracyjnej organ właściwy w sprawie uposażenia lub innej należności. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy [...] w [...] I Wydział Cywilny powołanym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. prawomocnie przesądził, że skarżącemu przysługiwało świadczenie w postaci uposażenia należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, które nastąpiło w dniu [...] sierpnia 2005 r., w pełnej wysokości, a nie tylko w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną z tytułu zwolnienia w 2005 r. a wypłaconą w związku ze zwolnieniem w 2004 r. Mając na względzie treść art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej i wniosek skarżącego o wypłatę przedmiotowego świadczenia za cały okres z góry, stało się ono wymagalne z dniem [...] września 2005 r. Zatem do wypłaty niewypłaconej w terminie kwoty [...] zł w dniu [...] października 2012 r., Dyrektor WBE w [...] pozostawał w zwłoce, co uprawnia do żądania wypłaty za ten okres odsetek ustawowych. Błędne jest przy tym stanowisko organu, że odmowa przyznania i wypłaty odsetek wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2011 r. o odrzuceniu pozwu skarżącego w części dotyczącej żądania zasądzenia odsetek od kwoty głównej oraz z treści art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), stanowiącego, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W orzecznictwie utrwalony jest co prawda pogląd, że moc wiążąca orzeczenia odnosi się tylko do treści jego sentencji a nie uzasadnienia (por. wyrok SN z dnia 8 czerwca 2005 r., V CK 702/04, Lex nr 402284), jednakże zawarte w uzasadnieniu orzeczenia motywy rozstrzygnięcia mogą mieć znaczenie dla ustalenia zakresu mocy wiążącej orzeczenia, czyli prawomocności materialnej orzeczenia w rozumieniu art. 365 § 1 (por. wyrok SN z dnia 15 lutego 2007 r., II CSK 452/06, OSNC-ZD 2008, nr A, poz. 20). Mając na względzie powyższe poglądy należy podnieść, że przyczyną odrzucenia pozwu skarżącego w części dotyczącej odsetek ustawowych od należności głównej, był brak kognicji Sądu powszechnego w tym zakresie z uwagi na brzmienie przepisu art. 75 ust. 3 zd. 2 ustawy pragmatycznej. Oznacza to, że Sąd nie przesądził, iż żądanie odsetek nie jest w ogóle dopuszczalne, a jedynie, że nie jest dopuszczalne przed sądem powszechnym. Jako zasadne należało uznać w tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 365 § 1 kpc., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz wskazanych przepisów procesowych i wyeliminować zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji z obrotu prawnego, ponieważ wskazane naruszenia miały wpływ na wynik rozstrzygnięć. Rozpoznając sprawę, organ winien poczynione przez Sąd rozważania uwzględnić, podejmując swoje rozstrzygnięcie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.