II SA/Wa 932/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę postanawia odrzucić skargę. U Z AS D N I E N I E Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w W., skierowaniem z dnia [...] lipca 2017 r., wystąpił do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] w celu ustalenia J. B., zwolnionemu ze służby w dniu [...] maja 2017 r., grupy inwalidzkiej. Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] dokonała badania lekarskiego, celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez [...] Rejonową Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych funkcjonariusza zwolnionego ze służby i wydała orzeczenie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...]. W Części A Komisja podała, że badaniu poddany został J. B., były funkcjonariusz Policji, zwolniony ze służby [...] maja 2017 r. Wskazano na wyniki badań lekarzy specjalistów i rozpoznanie, a także - w punkcie: kategoria zdolności do służby lub do pracy: zdolny do służby w Policji z ograniczeniem, kat. B (pkt 12). Wyjaśniono również, że nie istnieje związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (pkt 13), poza stwierdzonymi w pkt 1 i 2 rozpoznania (pkt 15). W Części C pkt III "Orzeczenie" stwierdzono, że badany jest zdolny do pracy (pkt 1), nie wymaga opieki innej osoby (pkt 2), "zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidzkiej" (pkt 3), inwalidztwo nie istnieje (pkt 6). W części F wskazano, że orzeczenie to wydano na podstawie: - ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.), - ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132 - tekst jednolity), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035). Po rozpatrzeniu odwołania strony, w którym J. B. nie zgodził się z orzeczeniem Komisji w zakresie braku związku ze służbą choroby niedokrwiennej serca i neurastenii oraz brakiem inwalidztwa, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r., którym na podstawie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. Centralna Komisja Lekarska wskazała, że sam fakt rozpoznania choroby, czy nawet konieczność systematycznego leczenia i rehabilitacji, nie jest równoznaczny z inwalidztwem. W stosunku do funkcjonariuszy i byłych funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby - kategoria C. Organ stwierdził, że były funkcjonariusz został zakwalifikowany do kategorii zdolności do służby B, ponieważ stopień zaawansowania stwierdzonych schorzeń, ich objawy i skutki dla organizmu nie dają podstaw do stwierdzenia inwalidztwa. Niezbędny jest do tego stopień zaawansowania objawów, uniemożliwiający służbę lub pracę, co w ocenie Komisji, nie zostało potwierdzone w badaniach specjalistycznych w ramach postępowania orzeczniczego, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. Organ wyjaśnił również, że możliwość orzeczenia związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby istnieje tylko wówczas, gdy rozpoznane schorzenie jest wymienione w wykazie zawartym w kolumnie nr 2 załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą (...) oraz warunki służby, opisane w protokole warunków pełnienia służby, odpowiadają szczególnym właściwościom i warunkom służby, określonym w kolumnie 3 tego załącznika. J. B. pismem z dnia [...] marca 2019 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2019 r., wskazując, że nie zgadza się z jego treścią oraz z oceną Rejonowej Komisji Lekarskiej w zakresie stanu jego zdrowia. Centralna Komisja Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, podnosząc, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą, czy z wypadkiem do celów emerytalno-rentowych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia i określenia grupy inwalidzkiej funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 161), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723), uchylone z dniem 7 czerwca 2019 r.; rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 866), uchylone z dniem 20 maja 2019 r. Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 481 ze zm.) oraz na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 132 ze zm.). Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę (w celu ustalenia prawa do renty inwalidzkiej) oraz określenia grupy inwalidzkiej. Oznacza to, że powyższe orzeczenie należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia, zawarte w treści tego orzeczenia, dodatkowe wskazanie "zdolny do służby z ograniczeniami, kat. B". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w celu określenia grupy inwalidzkiej funkcjonariusza zwolnionego ze służby. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało zatem w przedmiocie inwalidztwa, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżący jest byłym funkcjonariuszem Policji, został zwolniony ze służby w dniu [...] maja 2017 r. Zaskarżone orzeczenie nie podlega więc kontroli sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia, jak już wskazano, nie mają samodzielnego bytu i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.