II SA/Wa 933/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-08
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Pisula – Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który zajmuje lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, przysługuje odprawa mieszkaniowa na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a lub b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania odprawy mieszkaniowej. Lokal zajmowany przez skarżącego, mimo decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej wydanej przed 2004 r., nie posiadał statusu kwatery w rozumieniu przepisów obowiązujących od 2010 r., ponieważ nie był ujęty w wykazie kwater prowadzonym przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Ponadto, skarżący zajmował lokal mieszkalny, a nie kwaterę, co wykluczało przyznanie odprawy na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, który dotyczy żołnierzy nieotrzymujących decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Skarżący, P.D., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. W przeszłości otrzymał decyzję o przydziale osobnej kwatery stałej. Po zmianach przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, lokal ten nie był już formalnie uznawany za kwaterę, ponieważ nie figurował w oficjalnym wykazie kwater prowadzonym przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Skarżący złożył wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej, argumentując, że nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego po zmianach przepisów, a jego sytuacja rodzinna (urodzenie dziecka) sprawiła, że pierwotny przydział nie spełniał norm powierzchniowych. Organ odmówił wypłaty odprawy, a następnie Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 6 i 7, art. 47 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania P.D. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...]. marca 2015 r. wydanej po rozpatrzeniu wniosku P.D. o wypłatę odprawy mieszkaniowej złożonego w dniu [...] lutego 2015 r. i orzekającej o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. P.D. zajmuje lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...].
W dniu [...] lutego 2015 r. P.D. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Dyrektora Departamentu Kadr P.D. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego – termin wypowiedzenia upłynął w dniu [...] stycznia 2015 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. orzekł o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej P.D.
Od powyższej decyzji P.D. wniósł odwołanie, zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o wydanie decyzji w sprawie przyznania odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając złożone odwołanie, skarżący wskazał, że w dniu [...] lutego 2015 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM o przyznanie odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu SZ RP i przedłożył dokumenty zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy.
Zdaniem strony Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] bezpodstawnie twierdzi, że przydział lokalu przy ul. [...] w [...] decyzją o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. jest tożsamy z przydziałem lokalu mieszkalnego. Po przydziale osobnej kwatery stałej skarżącemu urodziła się córka ([...]maja 2003 r.) i w związku z powyższym po zmianie ustawy o zakwaterowaniu (...) w dniu 1 lipca 2004 r. powyższy lokal nie mógł spełniać funkcji lokalu mieszkalnego ze względu na zaniżoną normę powierzchni użytkowej podstawowej (6 m2 powierzchni podstawowej na osobę).
P.D. twierdzi, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] nie dopełnił obowiązku przydziału lokalu mieszkalnego zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu (...), zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu, na jego wniosek lub za jego pisemną zgodą, dyrektor oddziału regionalnego może przydzielić kwaterę albo inny lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od przysługującej. W związku z powyższym – w ocenie skarżącego – zachowane są warunki do otrzymania odprawy mieszkaniowej zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Skarżący dodatkowo poinformował, że na podstawie decyzji Dyrektora OR WAM w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. utracił uprawnienie związane z zakwaterowaniem, a po tym terminie Dyrektor OR WAM w [...] nie wydał żadnej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Zdaniem skarżącego poświadczeniem nieprawdy przez Dyrektora OR WAM w [...] jest stwierdzenie, że strona nie wypowiedziała się pisemnie na propozycję przydzielenia kwatery z dnia [...] października 2011 r. oraz [...] października 2013 r., gdyż takowe odpowiedzi były skierowane do Oddziału Regionalnego WAM, na dowód czego strona może przedstawić świadków, którym zależało na jej rezygnacji oraz bilingi dokumentujące przesłanie odpowiedzi. P.D. wskazał również, że bezpodstawne jest stwierdzenie Dyrektora OR WAM w [...], że na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) może zamieszkiwać w lokalu mieszkalnym, gdyż w art. 41 ust. 1 pkt 7 ustawodawca określił, że żołnierz zawodowy wraz z osobami wspólnie z nim zamieszkującymi jest zobowiązany opróżnić lokal mieszkalny, jeżeli został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w terminie określonym w art. 41 ust. 2.
W ocenie skarżącego spełnia on warunki z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b, nie jest wykluczony z przyznania odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 9 oraz spełnia warunki z art. 41 ust. 1, art. 41 ust. 2 i w związku z powyższym odprawa mieszkaniowa powinna mu przysługiwać. P.D. wniósł o odrzucenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...]o odmowie wypłaty odprawy mieszkaniowej oraz wydanie nowej decyzji o przydziale odprawy mieszkaniowej.
W dniu [...] marca 2015 r. do Prezesa WAM wpłynęła skarga P.D. na naruszenie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] ustawy o zakwaterowaniu (...). W treści skargi zainteresowany podniósł, że:
– Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wydając decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej zgodnie z art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu (...) wymaga, aby żołnierze przekazali kwaterę do zasobów WAM przed dniem zwolnienia do rezerwy, co jest sprzeczne z art. 41 ust. 3, który to przepis określa termin zdania lokalu mieszkalnego – 30 dni od dnia zwolnienia,
– Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] stwierdza, że wydanie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej jest tożsame z wydaniem decyzji o prawie zamieszkiwania po zmianie ustawy o zakwaterowaniu w 2004 r.
W skardze zainteresowany wskazał, że w jego przypadku przydział kwatery stałej nastąpił w 2002 r., natomiast w 2003 r. urodziło mu się dziecko i kwatera nie spełniała norm podstawowej powierzchni użytkowej. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] był zobligowany zatem do wydania nowej decyzji o prawie zamieszkiwania, której to nie wydał. Decyzja taka mogła być wydana natomiast za zgodą skarżącego, a takowej P.D. nigdy nie podpisał.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Prezesa WAM wpłynęło pismo P.D., przy którym ww. przesłał decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o umorzeniu w całości postępowania w sprawie przydziału [...] P.D. kwatery lub innego lokalu mieszkalnego, wszczęte na wniosek Komendanta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Skarżący wniósł o uwzględnienie przedmiotowej decyzji w postępowaniu odwoławczym, twierdząc, że udowadnia ona, że do czasu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał przydziału kwatery ani lokalu mieszkalnego i w związku z tym spełnia warunki do uzyskania odprawy mieszkaniowej.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Prezesa WAM wpłynęło kolejne pismo P.D., w którym skarżący wniósł o uwzględnienie w postępowaniu odwoławczym, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] (w postanowieniu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.) stwierdził, że wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w [...] po 1 lipca 2004 r. jest sprzeczne z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., jednakże w przypadku skarżącego było konieczne ze względu na fakt, że lokal nie zapewniał przysługujących norm dla rodziny P.D. Strona podniosła, że uwzględniając, że decyzja o przydziale osobnej kwatery stałej jest tożsama z decyzją o zamieszkiwaniu po zmianie ustawy od 1 lipca 2004 r. to w jej przypadku decyzja o przydziale osobnej kwatery stałej jest tożsama z decyzją o prawie do zamieszkiwania w lokalu zastępczym. Z definicji kwatery zastępczej (art. 1a pkt 7 ustawy o zakwaterowaniu (...)) wynika, że pod tym pojęciem należy rozumieć lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej podstawowej mniejszej od minimalnej normy powierzchni przysługującej żołnierzowi służby stałej. Zatem – w ocenie skarżącego – pomimo zakwalifikowania lokalu przy ul. [...] w [...] przez WAM jako lokalu mieszkalnego i tak z mocy ustawy jest on w dalszym ciągu tylko kwaterą i to tylko kwaterą zastępczą. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że po zmianie ustawy po 1 lipca 2004 r. nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego.
W przedmiotowym piśmie P.D. wskazał ponadto, że wraz ze zmianą ustawy w 2010 r. nie posiada decyzji o przydziale lokalu przy ul. [...] w [...] tylko zamieszkuje w tym lokalu stosownie do definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 5 (zamieszkiwanie – należy przez to rozumieć przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego), ponieważ Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] nie wydał stosownej decyzji odnośnie przydziału lokalu mieszkalnego o powierzchni mniejszej od przysługującej lub opróżnienia lokalu, gdyż ustawodawca w nowelizacji o zakwaterowaniu z 2010 r. wycofał pojęcie lokal zastępczy.
Skarżący dodatkowo poinformował, że przesłanki z art. 23 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) o możliwości zajmowania lokalu mieszkalnego (gdzie z definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 6 wynika, że pod pojęciem zajmowanie lokalu – należy rozumieć posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ustanowionego w drodze decyzji administracyjnej, albo umowy najmu, albo umowy użyczenia) go nie dotyczą, gdyż takowej decyzji nie posiada. W przypadku strony zastosowanie znajduje bowiem art. 41 ust. 1 pkt 7 oraz art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu (...). W związku z powyższym w ocenie P.D. spełnia on wymagania do otrzymania odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu (...).
W dniu [...] kwietnia 2015 r. do Prezesa WAM wpłynęło pismo P.D., w którym skarżący wniósł o udzielenie odpowiedzi w sprawie [...] zgłoszonej zgodnie z art. 233 k.p.a., nadmieniając, że termin rozpatrzenia sprawy upłynął w dniu [...] maja 2015 r. (przyp. M.L.-B.-zainteresowany popełnił błąd w dacie – powinno być [...] kwietnia 2015 r.).
Rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie, organ odwoławczy zważył, co następuje.
Istotą sporu jest ustalenie, czy P.D. przysługuje odprawa mieszkaniowa wypłacana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.).
Zgodnie ze wskazanym przez skarżącego przepisem art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu (...) odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy.
Odprawa mieszkaniowa przysługuje również żołnierzowi służby stałej, zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy (art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b).
Z rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2010 r. w sprawie warunków i trybu wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 116, poz. 775) wynika, że wypłata odprawy mieszkaniowej następuje na wniosek żołnierza zawodowego.
Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) dyrektor oddziału regionalnego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem ust. 5, nie później jednak niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia.
Natomiast z art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu (...) wynika, że żołnierzowi zawodowemu, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, na jego wniosek, wydaje się decyzję i wypłaca odprawę mieszkaniową w pełnej wysokości.
Zgodnie z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu (...) przez kwaterę należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego ujęty w wykazie kwater, natomiast pod pojęciem lokal mieszkalny – należy rozumieć samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (art. 1a ust. 1 pkt 1).
Zgodnie z art. 23 ust. 2 ww. ustawy żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu. Dyrektor oddziału regionalnego zawiera umowę najmu tego lokalu mieszkalnego.
Z przytoczonych powyżej przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że uprawnienia żołnierza służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy, mogą być zrealizowane przez:
– wypłatę odprawy mieszkaniowej albo
– zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, niebędącego kwaterą, zajmowanego w czasie zwalniania z zawodowej służby wojskowej.
Wydanie przez dyrektora oddziału regionalnego Agencji decyzji orzekającej o wypłacie odprawy mieszkaniowej uzależnione jest od spełnienia przez wnioskującego żołnierza służby stałej przesłanek określonych przepisami ustawy, tj.:
– po pierwsze – nabycie uprawnień do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub zwolnienie z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy,
– po drugie – zamieszkiwanie w kwaterze (tj. lokalu mieszkalnym przeznaczonym do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujętym w wykazie kwater) albo nieotrzymanie do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Przesłanki powyższe muszą być spełnione łącznie. Niespełnienie przez wnioskującego jednej ze wskazanych powyżej przesłanek uniemożliwia wydanie decyzji orzekającej o wypłacie odprawy mieszkaniowej.
Organ wskazał również, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) uzależniają wypłatę odprawy mieszkaniowej od przedstawienia przez żołnierza zawodowego, poza wnioskiem o wypłatę tego świadczenia, jednego z następujących dokumentów: zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej lub do wojskowej renty inwalidzkiej wydanego przez wojskowy organ emerytalny; zaświadczenia o przyczynach zwolnienia z czynnej służby wojskowej wydanego przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej lub nie uzyskał uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej; decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wraz z zaświadczeniem o wysłudze lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową, wydanym przez właściwy organ wojskowy, jaką żołnierz zawodowy będzie posiadał w ostatnim dniu pełnienia czynnej służby wojskowej (art. 47 ust. 2). Co do zasady odprawa jest wypłacana po odejściu przez żołnierza zawodowego ze służby wojskowej – wynika to z dyspozycji art. 47 ust. 2 zd. pierwsze stanowiącego, że wydanie decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej następuje w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, jednak nie później niż w terminie dziewięćdziesięciu dni od dnia zwolnienia. Niemniej w oparciu o przepis art. 47 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu (...) żołnierz, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, może wnioskować o wypłatę odprawy mieszkaniowej przed dniem zwolnienia ze służby wojskowej.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy P.D. zajmuje na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] lokal mieszkalny położony w [...] przy ul. [...]. Decyzja powyższa została wydana na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 z późn. zm.). W świetle obowiązującego w dacie wydania decyzji przepisu art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu (...) na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych, pełniących czynną służbę wojskową jako służbę stałą, były przeznaczone osobne kwatery stałe.
Z dniem 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.), zwana dalej pierwszą nowelą. Od dnia 1 lipca 2004 r. organy Agencji nie wydawały już żołnierzom zawodowym decyzji przydziału osobnych kwater stałych (które miały charakter bezterminowy), a decyzje o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w miejscowości, w której żołnierz został wyznaczony na stanowisko służbowe (o charakterze terminowym). Natomiast po kolejnej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.), zwana dalej drugą nowelą – która weszła w życie 1 lipca 2010 r. – organy Agencji wydają żołnierzom zawodowym decyzje o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego na czas pełnienia służby w miejscowości (również o charakterze terminowym).
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi P.D. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów.
W uzasadnieniu skargi podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu i zarzucił mu potwierdzenie nieprawdy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Na wstępie, mając na względzie wniosek skargi o przyznanie odprawy mieszkaniowej, zauważyć należy, że sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego, a w szczególności nie przyznaje odpowiednich świadczeń. Mając uprawnienia wyłącznie kasacyjne, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Natomiast stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6 (które nie mają miejsca w rozpoznawanej sprawie), o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy.
Analiza okoliczności faktycznych sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący nie spełnia warunków określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy. Jako żołnierz służby stałej nabył wprawdzie prawo do emerytury wojskowej, jednakże w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej lokal przydzielony skarżącemu, nie posiadał statusu kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy.
Przydział skarżącemu osobnej kwatery stałej na podstawie ww. decyzji nastąpił na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (t. j. Dz. U. z 1989 r. Nr 52, poz. 309 ze zm.).
Zgodnie natomiast z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wprowadzonym ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), przez kwaterę należy rozumieć lokal mieszkalny przeznaczony do zakwaterowania żołnierza zawodowego i ujęty w wykazie kwater. Jednocześnie terminem "lokal mieszkalny" określono samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Lokal mieszkalny zajmowany przez skarżącego nie posiada (i uprzednio nigdy nie posiadał) statusu kwatery w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, tj. lokalu przeznaczonego na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy zawodowych. Nie został bowiem ujęty w wykazie kwater. Z powyższych względów skarżący nie spełnia przesłanki przyznania odprawy mieszkaniowej na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy.
Zaznaczyć należy, że wymóg ujęcia lokalu mieszkalnego w wykazie kwater, jako element definicji kwatery, wprowadzony został do ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od dnia 1 lipca 2010 r. Zgodnie natomiast z treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. Nr 116, poz. 777), określającego m.in. tryb opracowania wykazu kwater, dyrektor oddziału regionalnego Agencji uwzględniając faktyczne potrzeby żołnierzy zawodowych w garnizonie lub miejscowości, w której żołnierze zawodowi pełnią służbę oraz miejscowościach pobliskich, w cyklu półrocznym do dnia 30 czerwca i dnia 31 grudnia, przygotowuje wykaz kwater i przedstawia go do zatwierdzenia Prezesowi Agencji. Wykaz kwater obowiązuje od dnia zatwierdzenia przez Prezesa Agencji (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast w przypadku braku zasadności dalszego przeznaczenia lokalu mieszkalnego na kwaterę dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wnioskować o jego skreślenie z wykazu, uzasadniając przedstawiany wniosek (§ 3 ust. 4 rozporządzenia).
Z cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że o przeznaczeniu danego lokalu mieszkalnego na kwaterę decydują samodzielnie organy Agencji, a żołnierz zajmujący dany lokal mieszkalny nie ma wpływu na proces decyzyjny w zakresie przeznaczenia danego lokalu mieszkalnego na kwaterę.
Ani bowiem przepisy ustawy, ani rozporządzenia nie wprowadzają przy tym obowiązku powiadamiania żołnierza o zaistniałych zmianach. Podkreślenia przy tym wymaga, że o charakterze konkretnego lokalu mieszkalnego nie decyduje treść decyzji o przydziale do zamieszkania, lecz aktualne przeznaczenie. Oznacza to, że okoliczność, iż skarżący nie został powiadomiony przez właściwy organ, że zajmowany przez niego lokal mieszkalny nie stanowi kwatery w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest nieistotna dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, co czyni nieuzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż decydowanie o zakwalifikowaniu danego lokalu do zbioru kwater nie ma swego prawnego umocowania. Odnośne umocowanie stanowią powołane wyżej przepisy rangi ustawowej oraz przepisy rozporządzenia. Ponadto, jak zasadnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wykazy kwater są podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej WAM: https://www.wam.net.pl/kwatery.html od dnia 24 listopada 2005 r. Z istoty swojej wykazy te są aktualizowane.
Realizacja wniosku skarżącego o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie mogła także nastąpić w oparciu o przepis art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten odnosi się do żołnierzy, którzy nie zajmują żadnego lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący natomiast, na podstawie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej, uzyskał prawo do zamieszkiwania w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] i lokal ten zajmuje. Skarżący nie zwolnił ww. lokalu mieszkalnego przed dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Posiada on bowiem prawo do zamieszkiwania w tym lokalu stosownie do art. 23 ust. 2 ww. ustawy, który stanowi, iż żołnierzowi służby stałej zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej zamieszkałemu w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą, przysługuje prawo do zajmowania tego lokalu. Z powyższego wynika, że potrzeby mieszkaniowe skarżącego mogą być w dalszym ciągu zaspokojone.
Zaznaczyć przy tym należy, że przyznanie odprawy mieszkaniowej, wobec obowiązku zdania przez żołnierza kończącego zawodową służbę wojskową przydzielonej "kwatery" (art. 41 ust. 2 in fine ww. ustawy), ma na celu umożliwienie mu nabycia lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Skarżący nie jest zobowiązany do zwolnienia zajmowanego lokalu, zatem nie przysługuje mu wnioskowane świadczenie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło