II SA/Wa 935/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Przemysław Szustakiewicz (spr.) Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska Sędzia WSA – Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sławomira Antoniuka, Ewy Marcinkowskiej, Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji utrzymującej w mocy decyzję cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską postanawia: oddalić wniosek. M. P. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w dniu 11 grudnia 2017 r., wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że "Polska nie jest już państwem prawnym", co "nie daje obywatelowi gwarancji do bezstronnego rozpoznania sprawy przez Sąd". Po oddaleniu powyższego wniosku przez skład orzekający w sprawie, skarżący złożył pisemne wnioski o wyłączenie od rozpoznania jego sprawy sędziów: Sławomira Antoniuka, Ewy Marcinkowskiej i Janusza Walawskiego, powołując się na art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Podniósł, że z uwagi na złożone przez sędziów ślubowanie, że będą "służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej", czyli Państwu, stają się "wiernymi sługami Państwa", co w ocenie skarżącego prowadzi do wniosku, że sędziowie muszą na pierwszym miejscu stawiać interes Państwa, a więc w sporze między obywatelem a organami Państwa nie mogą być obiektywni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów: Sławomira Antoniuka, Ewy Marcinkowskiej, Janusza Walawskiego od orzekania w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 tej ustawy). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ustawy). Trzeba podkreślić, iż przewidziane w powołanym przepisie ograniczenia odnoszą się do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ustawy, albowiem wniosek o wyłączenie sędziego z przyczyn określonych w art. 18 ustawy może być zgłoszony w każdym stadium postępowania (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter i inni, Wydanie II, s. 58.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 cytowanej ustawy, która uzasadniałaby wyłączenie wymienionych wyżej sędziów z mocy ustawy. Natomiast przepis art. 19 tej ustawy reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca, posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek badania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że – zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 powołanej ustawy – przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Z treści oświadczeń, złożonych przez sędziów: Sławomira Antoniuka, Ewę Marcinkowską i Janusza Walawskiego do akt sprawy, wynika, że brak jest podstaw do wyłączenia tych sędziów od rozpoznawania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 ustawy), jak również nie zachodzą przyczyny wyłączenia wskazane w art. 19 tej ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, aby w sprawie zachodziły jakiekolwiek okoliczności podważające wiarygodność powyższych oświadczeń. Zarzut strony, że złożone przez sędziów ślubowanie, związane z objęciem stanowiska sędziego sądu administracyjnego sprawia, iż sędziowie pozostają z jedną ze stron (organem Państwa) w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na ich prawa lub obowiązki, nadto, że w sporze pomiędzy obywatelem, a Państwem (organem Państwa) mają obowiązek reprezentować interesy Państwa, co wywołuje uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziów, nie znajduje uzasadnienia w przepisach. Jak wynika z art. 173 Konstytucji RP, sądy są władzą odrębną i niezależną od innych władz, a sędzia nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego ani prowadzić działalności publicznej nie dającej pogodzić się z zasadami niezależności sądów i niezawisłości sędziów (art. 178 ust. 3 Konstytucji). Nadto sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Oznacza to, że "wierna służba Rzeczypospolitej Polskiej" przez sędziów polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości zgodnie z prawem (Konstytucją i ustawami) oraz z własnym sumieniem, zasadami godności i uczciwości. Nadto należy wskazać, że ocena prowadzenia przez Sąd postępowania w sprawie pod względem zgodności z prawem (procesowym i materialnym), należy do sądu wyższej instancji, tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego, w ramach kontroli instancyjnej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego zarzuty nie mogą stanowić okoliczności do zastosowania art. 18 § 1 pkt 1, czy art. 19 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stanowić podstawy do wyłączenia składu orzekającego w tej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.