II SA/Wa 936/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Bronisław Szydło (spr.), Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. P. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. wymierzył [...] S. P. karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Policjant ten został obwiniony o nieprawidłowe wykonywanie zleconej czynności służbowej oraz wprowadzenie w błąd przełożonego. Od tego rozstrzygnięcia [...] S. P. złożył w dniu 25 maja 2004 r. odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., który po rozpatrzeniu odwołania, orzeczeniem nr [...]z dnia [...] lipca 2004 r., zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uchylił w części dotyczącej wymiaru kary i wymierzył łagodniejszą karę – nagany, a w pozostałym zakresie orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w B. utrzymał w mocy. [...] S. P., po otrzymaniu powołanego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wnioskiem z dnia 23 marca 2007 r. (data wpływu 27 marca 2007 r.), złożonym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., [...] S. P. domagała się wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. Jako podstawę wznowienia powołał art. 135r ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) w dalszej treści uzasadnienia zwanej ustawą o Policji. Przepisy te stanowią, że postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego, przy czym wniosek taki uprawniony składa w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. We wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego [...] S. P. powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 marca 2007 r., wydanego w sprawie o sygn. akt K 47/05, uznający jako niezgodny z Konstytucją RP art. 135 § 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) Przepis ten stanowił, że w toku postępowania obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy za jego zgodą spośród policjantów. Komendant Wojewódzki Policji w K. po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego, orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r., po rozpatrzeniu sprawy w następstwie wznowienia postępowania dyscyplinarnego, postanowił odmówić uchylenia orzeczenia nr [...] ówczesnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzającego orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia [...] maja 2004 r. o wymierzeniu [...] S. P. kary nagany. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania S. P. od powołanego orzeczenia o wymierzeniu odwołującemu kary nagany, zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał, że istotą wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 marca 2007 r., wydanego w sprawie o sygn. akt K 47/07, było ustalenie, że art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał uznał, że przepis art. 135f ust. 1 pkt 4 zawęził zakres prawa do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko policjantowi. W przepisie tym bowiem pozostawiono jedynie prawo do ustanowienia obrońcy "za jego zgodą spośród policjantów". Trybunał przyjął, że taki stan rzeczy, pomimo innych przepisów urzeczywistniających prawo obwinionego do obrony w świetle postanowień art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, budzi zastrzeżenia co do możliwości korzystania z pełnego formalnego wymiaru prawa do obrony. Z tych też względów uznał, że obwiniony w postępowaniu dyscyplinarnym powinien mieć swobodę w wyborze rodzaju świadczonej pomocy prawnej. W wyroku tym jednak Trybunał nie wskazał, iż brak możliwości skorzystania z obrońcy, w postaci adwokata lub radcy prawnego, w prowadzonych postępowaniach dyscyplinarnych spowodował, iż postępowanie takie obarczone jest wadą, a rozstrzygnięcia w nich wydane są nieważne. Innymi słowy Trybunał nie orzekł, że tego typu ograniczenie mogło wywrzeć bezpośrednie skutki na wydane orzeczenie dyscyplinarne. Powołany przepis art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji dotyczący możliwości ustanowienia obrońcy spośród policjantów, nie miał charakteru obligatoryjnego, a decyzja o ustanowieniu obrońcy leżała wyłącznie po stronie obwinionego, z czego nie skorzystał. Przepis ten więc nie mógł kształtować treści orzeczenia dyscyplinarnego. Powołane rozstrzygnięcie bowiem zostało oparte przede wszystkim na podstawie oceny zebranego materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym (art. 135j ustawy o Policji). W postępowaniu odwoławczym sprawę rozpoznano po zbadaniu stanu faktycznego, ustalono w postępowaniu dyscyplinarnym z możliwością jego uzupełnienia (art. 135l ustawy o Policji). Z analizy akt przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego wynika, że S. P. był pouczony o swoich uprawnieniach, tak więc mógł i korzystał z nich w takim zakresie, w jakim uznał to za stosowne. Podczas przesłuchania w charakterze obwinionego potwierdził on pisemnie fakt zapoznania się z przysługującymi mu uprawnieniami. Został zapoznany z materiałem dowodowym i pouczony o możliwości złożenia wniosków o jego uzupełnienie, z czego nie skorzystał, a nawet oświadczył, że nie ma zastrzeżeń co do zebranego materiału dowodowego. Również jego odwołanie od orzeczenia I instancji zostało rozpoznane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z zachowaniem prawa obwinionego do obrony i na żadnym jego etapie prawa te nie były zagrożone. Sam fakt, że w trakcie prowadzonego ówcześnie postępowania dyscyplinarnego obowiązywał jeszcze przepis ograniczający możliwość ustanowienia obrońcy jedynie spośród policjantów, nie jest dowodem na to, że brak profesjonalnego obrońcy (adwokata lub radcy prawnego) spowodowało wydanie niesprawiedliwego rozstrzygnięcia dyscyplinarnego. Dlatego też, zdaniem organu, sam fakt utraty mocy przepisu art. 135f ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji nie stanowi podstawy do uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Z tych względów odmówiono uchylenia orzeczenia nr [...] ówczesnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] lipca 2004 r. oraz poprzedzającego orzeczenia dyscyplinarnego organu I instancji, o wymierzeniu S. P. kary dyscyplinarnej nagany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. P. wnosił o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komendanta Głównego Policji oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., zarzucając, iż po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego nie powtórzono wszystkich czynności dowodowych z udziałem profesjonalnego obrońcy, jakie przeprowadzono na potrzeby postępowania dyscyplinarnego w 2004 r. przed Komendantem Miejskim Policji w B. Ponadto podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu mu kary nagany, a także zawiera ono wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Zachodzą więc warunki określone w art. 156 § 1 ust. 2 oraz ust. 7 k.p.a. do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę [...] S. P. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organ przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania, w stopniu w jakim mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 135r ust. 2 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) postępowanie dyscyplinarne wznawia się na wniosek ukaranego lub obwinionego, jeżeli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stracił moc lub uległ zmianie przepis prawny, będący podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego. Bezspornym jest w sprawie, że podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej nagany stanowiły przepisy art. 132 ust. 2, art. 134 pkt 1, art. 135j ust. 1 pkt 3, powołanej ustawy o Policji. Poza sporem pozostaje, że powołane wyżej przepisy nie były przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 19 marca 2007 r., nr K 47/05. Z przytoczonych powodów należało więc stwierdzić brak uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę oddalił.