II SA/Wa 939/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA 3600/02 zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2003 r. postanawia -odrzucić skargę- Pismem z dnia 13 maja 2006 r. M. M. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt II SA 3600/02 zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2003 r. Jako podstawę wznowienia postępowania powołała pozbawienie możliwości działania oraz fakt nienależytego reprezentowania, a także wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżąca powołała się na przepisy art. 401 pkt 2 oraz art. 403 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), zgodnie z którymi wznowienia postępowania można żądać między innymi w sytuacji: – gdy strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana bądź jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania, – w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych albo środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Odnosząc się do pierwszej z powołanych podstaw wznowienia postępowania M. M. wskazała, że pozbawiona była możliwości osobistego działania wskutek choroby wywołanej bezprawnym działaniem dyrektora szkoły. Nie była zaś należycie reprezentowana, ponieważ pozbawiona pracy, nie dysponowała środkami finansowymi na ustanowienie adwokata, a ustawiony przez nią pełnomocnik – matka – nie dysponował odpowiednią znajomością prawa. Skarżąca podała, że niemożność osobistego działania trwała od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] października 2003 r., a rehabilitacja po chorobie do końca 2005 r., kiedy to uzyskała zdolność procesową. Odnosząc się do drugiej podstawy wznowienia postępowania skarżąca podała, że w maju 2006 r. wykryła takie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wskazała na "odtworzenie" w dniu [...] maja 2006 r. w Akademii Muzycznej [...] pism potwierdzających jej starania o ukończenie kursu pedagogicznego na tej uczelni. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w świetle art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.), w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 271 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: – jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia lub, – jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Stosownie do art. 272 § 1 cyt. ustawy, wznowienia postępowania można żądać również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W świetle art. 273 § 1 ustawy, można zaś żądać wznowienia na tej podstawie, że: – orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym, – orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Przepis art. 273 § 2 dopuszcza żądanie wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, natomiast art. 273 § 3 przewiduje możliwość wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Przepis art. 280 powoływanej wyżej ustawy ustanawia obowiązek zbadania przez sąd na posiedzeniu niejawnym kwestii terminowego wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz oparcia jej na jednej z przedstawionych wyżej podstaw wznowienia. W przypadku uchybienia jednemu z tych wymagań sąd skargę odrzuca, w przeciwnym razie wyznacza rozprawę. Mimo to, że M. M. w skardze z dnia 13 maja 2006 r. powołała okoliczności, które jak twierdzi uzasadniają wznowienie postępowania, zdaniem Sądu przedmiotowa skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Samo sformułowanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania (np. przez powtórzenie słów ustawy) nie oznacza, że skarga opiera się na takiej podstawie. W związku z tym sąd może na posiedzeniu niejawnym zbadać, czy twierdzenia skargi określane jako "podstawa wznowienia", w rzeczywistości stanowią taką podstawę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2005 r. sygn. akt GSK 1242/2004). Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga jako nie oparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu. Nie można uznać za oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia postępowania powołania się przez skarżącą na fakt braku możliwości osobistego działania spowodowanego chorobą wywołaną bezprawnym działaniem dyrektora szkoły. Pozbawienie strony możliwości działania występuje wtedy, gdy wskutek naruszenia prawa sąd uniemożliwia stronie prowadzenie procesu (np. wskutek niezawiadomienia jej o terminach rozprawy). Na tle choroby skarżącej spowodowanej, jak podaje, bezprawnym działaniem dyrektora szkoły, nie może być zatem mowy o pozbawieniu jej możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 271 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r., w której M. M. żąda wznowienia postępowania, sporządziła ona osobiście skargę i osobiście występowała w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, składając szereg pism procesowych. Należy też wskazać, że w skardze z dnia 13 maja 2006 r. skarżaca utożsamia okres leczenia szpitalnego oraz rehabilitacji z pozbawieniem zdolności procesowej. Z załączonych zaś do skargi o wznowienie postępowania kserokopii dokumentów nie wynika, by skarżąca kiedykolwiek pozbawiona była zdolności do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolności procesowej). Nie można zatem również uznać skargi z dnia 13 maja 2006 r. za opartą o przesłankę braku zdolności procesowej. W zaświadczeniu z dnia [...] listopada 2002 r. podpisanym przez lekarza [...] jako przeciwwskazane uznano uczestnictwo skarżącej w rozprawie sądowej. Należy jednak zauważyć, że M. M. ustanowiła swoim pełnomocnikiem do występowania na rozprawie matkę, która stawiła się na posiedzeniu Sądu w dniu 10 czerwca 2003 r. Odnosząc się do wskazanej w skardze przesłanki braku należytej reprezentacji należy podkreślić, że odnosi się ona do sytuacji, gdy przedstawiciel ustawowy strony mniemającej zdolności procesowej utracił ten przymiot. Brak należytej reprezentacji nie oznacza jednak braku pełnomocnika procesowego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 1999 r. sygn. akt II UKN 178/99 OSNP). Nie może być zatem uznane z powołanie ustawowej podstawy wznowienia postępowania wskazanie przez skarżącą na brak środków finansowych niezbędnych do ustanowienia adwokata i na brak należytej znajomości prawa przez jej matkę. Mając na uwadze drugą, wskazaną przez M. M., podstawę wznowienia postępowania, należy podnieść, że nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. Wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy faktów i środków dowodowych, które poza przesłanką ich nieujawnienia w postępowaniu prawomocnie zakończonym powinny być dla strony skarżącej "nieujawnialne". Przepis ten obejmuje fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej niedostępne. Fakty natomiast ujawnialne, czyli te, które strona powinna znać, tj. miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą tego przepisu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt III CZP 134/04, LEX nr 151652). Odnosząc powyższe do przedstawionych przez skarżącą okoliczności, należy zauważyć, że powołane przez nią dokumenty, których kserokopie załączono do skargi z dnia 13 maja 2006 r. nie są dokumentami nieznanymi M. M. lub niemożliwymi dla niej do ujawnienia w toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA 3600/02 zakończonej wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r. Kserokopia dowodu oznaczonego przez skarżącą numerem "11" znajduje się także w aktach sprawy, w której wznowienia postępowania zażądała. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 160 powoływanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.