II SA/Wa 940/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., 2. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. działając na podstawie przepisów § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013), a także § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. O., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Do wydania powyższego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. działając na podstawie: art. 5 ust. 1, 6, 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.) oraz § 16, § 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz.80 z póżn. zm.) oraz § 5 i § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r., poz. 1013) rozpoznała u A. O.: 1. wydłużenie wskaźnika PT do diagnostyki - § 55 pkt 1 (w zastosowaniu). W związku z powyższym rozpoznaniem ustalono u orzekanego kategorię N - niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Od powyższego orzeczenia A. O. złożył odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej. W odwołaniu, powołując się na nieznaczne przekroczenie parametrów – wydłużenie wskaźnika PT do diagnostyki, zwrócił się o ponowne przebadanie. Do odwołania załączył zaświadczenie z przeprowadzonej konsultacji hematologicznej w dniu [...] lutego 2014 r. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w wyniku rozpoznania powyższego odwołania orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. działając na podstawie przepisów § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości, a także § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. W uzasadnieniu orzeczenia podkreślono, że ponowna analiza całości akt orzeczniczo-lekarskich zgromadzonych w przedmiotowej sprawie daje podstawę do stwierdzenia, iż RWKL prawidłowo rozpoznała u orzekanego schorzenie ujęte w pkt 1 rozpoznania skarżonego orzeczenia tj. § 55 pkt 1 (w zastosowaniu). Zaznaczono przy tym, że powyższe schorzenie RWKL ustaliła na podstawie badań laboratoryjnych krwi wykonanych w dniu [...].02.2014 r. i w dniu [...].02.2013 r. w ramach przeprowadzonego postępowania orzeczniczego przez RWKL. W ww. badaniach stwierdzono w koagulogramie PT 13,7 sek. i 13,6 sek. (przy wartościach referencyjnych 9,8-12,1 sek.), ponadto w badaniach powyższych stwierdzono nieznacznie podwyższone wartości INR wynosił 1,24 i 1,23 (przy normie od 0,8 - 1,20) a w badaniu morfologicznym z dnia [...].02.2014 r. zaobserwowano obniżony poziom płytek krwi -136 ( norma 150-400), a z dnia [...].02.2014 r. – 158, co potwierdza rozpoznanie postawione przez RWKL. Stwierdzone niedobory komisja zakwalifikowała według § 55 pkt 1 (w zastosowaniu) czyli niedokrwistości hemolityczne i niedoborowe niewielkiego stopnia niepoddające się leczeniu, które to obejmują wykryte u orzekanego wydłużenie wskaźnika PT - zgodnie z § 18 ustęp 2 rozdział 4 przepisów ogólnych rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. (który brzmi – "Jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego") - co też RWKL uczyniła. Schorzenie to u kandydata do zawodowej służby wojskowej jednoznacznie powoduje zaś niezdolność do tej służby - kategoria N. Schorzenie to wymaga dalszej obserwacji w czasie, diagnostyki i ewentualnego leczenia, co wykracza poza obowiązki służbowe wojskowych komisji lekarskich (procesy diagnostyczne i lecznicze są procedurami kontraktowanymi z NFZ i są wykonywane w ramach umów z NFZ podstawowej i specjalistycznej opieki lekarskiej) i procedury te nie należą do wojskowych komisji lekarskich. Wojskowe komisje lekarskie diagnozują bowiem i oceniają aktualny stan zdrowia kandydatów i określają ich aktualną (bieżącą) zdolność do zawodowej służby wojskowej (na dzień wykonywanych badań) i nie zajmują się dokładnym ustalaniem przyczyn schorzenia, gdyż to wykracza poza ich kompetencje. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że wymagania wobec kandydatów do pełnienia zawodowej służby wojskowej są bardzo wysokie co spowodowane jest perspektywą wieloletniej, ciężkiej służby. Kandydat na żołnierza zawodowego winien więc być całkowicie sprawny i zdrowy w chwili orzekania. Wydłużenie wskaźnika PT i INR przy niskich (granicznych wartościach płytek krwi) uniemożliwia natomiast zainteresowanemu wykonywanie wszystkich obowiązków służbowych (narażenie na urazy, postrzały, a co z tym się wiąże możliwość krwawień, krwotoków) czyniąc go niezdolnym do zawodowej służby wojskowej. W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. O. zarzucił, że orzeczenie to wydane zostało zaocznie, bez jego udziału i możliwości rewizji niekorzystnych wyników badań laboratoryjnych. Komisja Lekarska potraktowała jego osobę przedmiotowo, nie dając mu możliwości przeprowadzenia kolejnego, weryfikującego poprzednie, badania. W odczuciu skarżącego takie traktowanie jest dla niego krzywdzące, gdyż nie otrzymał szansy takiej, jaką otrzymują inni kandydaci do pełnienia zawodowej służby wojskowej, poprzez możliwość wykonania kolejnych kontrolnych badań. Skarżący zaznaczył, iż z uzyskanych od lekarza hematologa podczas konsultacji w dniu [...] lutego 2014 r. w Szpitalu Klinicznym w [...] informacji wynika, że na niesprzyjające wyniki badań może mieć wpływ wiele czynników. W jego przypadku na negatywne wyniki badań mógł mieć wpływ stan zapalny w organizmie ([...]). Skarżący podkreślił, że przeprowadzane badania, na podstawie których zostało wydane niekorzystne dla niego pierwsze orzeczenie RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. miały miejsce bezpośrednio przed i po jego pobycie w szpitalu. Na dowód, że wartości badań są ruchome w zależności od wielu czynników przedłożył: 1. przeprowadzone w dniu [...].02.2014 r. w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w [...] badania, wg których wartość INR wynosi 1,16 (przy normie 0,8 - 1,20), a więc jest jak najbardziej prawidłowa, 2. przeprowadzone w dniu [...].04.2014 r. w NZOZ w [...] badania wg których wartość INR wynosi 1,05 - również w normie, a poziom płytek krwi kształtuje się na poziomie 196 (przy normie 150-400). Zaznaczył też, że jest abiturientem Ogólnokształcącego Liceum [...] w [...], przed nim konieczność wyboru studiów i obligujące go konkretne terminy składania dokumentów na wyższe uczelnie. Z uwagi na powyższe zwrócił się o potraktowanie jego sprawy jako priorytetowej. Do kolejnego pisma procesowego z dnia [...] maja 2014 r. stanowiącego uzupełnienie skargi skarżący załączył opinię lekarza hematologa z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. [...] w [...] oraz kopię badań laboratoryjnych. Podkreślił, że jest świadom, iż Komisja Lekarska nie zajmuje się ustalaniem przyczyn schorzenia. Ma za zadanie zdiagnozować i ocenić bieżący stan zdrowia kandydatów do zawodowej służby wojskowej. Jednak analizując przedłożone załączniki, również te dołączone do jego skargi, należy stwierdzić, że niekorzystne wyniki badań laboratoryjnych miały w jego przypadku charakter incydentalny na skutek stanu zapalnego i nie można mówić w jego przypadku o jakimkolwiek schorzeniu. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, iż rozpoznane u orzekanego schorzenie: po trzykrotnych badaniach laboratoryjnych krwi - [...].02.2014 r., [...].02.2014 r., [...],02,2014 r. z rozpoznaniem: wydłużenie wskaźnika PT do diagnostyki - § 55 pkt 1 rozporządzenia MON z 8 stycznia 2010 r. - zostało dokonane i zakwalifikowane przez orzekająca RWKL w [...] prawidłowo. Dołączona do skargi karta informacyjna z leczenia szpitalnego w [...] z dnia [...] marca 2014 r. (pobyt w szpitalu - w trakcie przeprowadzenia badań przed RWKL w [...] - tj. od dnia [...].02.2014 r. do [...].02.2014 r.) z rozpoznaniem [...], potwierdza natomiast jedynie, że orzekany ma zaburzenia z krzepnięciem krwi (bowiem z karty nie wynika, że [...] miał charakter pourazowy). Organ podkreślił jednocześnie, że karty informacyjnej leczenia szpitalnego [...] skarżący nie przedłożył zarówno do RWKL w [...], jaki w procedurze odwoławczej do CWKL. Dołączony wynik badania INR z dnia [...] kwietnia 2014 r. z NZOZ w [...] świadczy natomiast o tym, że badanie zostało przeprowadzone już po zakończeniu procesu orzeczniczego, zatem nie mogło być uwzględnione przez CWKL. Dołączony wynik badania INR z [...] lutego 2014 r. (badanie przeprowadzone w trakcie trwania procesu orzeczniczego przed RWKL w [...]) także zostało przedłożone przez orzekanego dopiero na etapie skargi do WSA, natomiast nie zostało przedłożone ani do RWKL w [...] ani do CWKL w [...]. Tym niemniej nawet w tym badaniu wskaźnik protrąbinowy wynosi 79, co jest wynikiem poniżej poziomu referencyjnego, wskazując na kłopoty z krzepnięciem krwi. Z powyższego wynika zatem, że orzeczenie zarówno RWKL w [...], jak i CWKL w [...] zostały wydane zgodnie z przepisami rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Organ zaznaczył jednocześnie, że rozpoznanie schorzenia i jego zakwalifikowanie w określonym czasie tj. w czasie badań analitycznych przed RWKL w [...] - nie uniemożliwia orzekanemu na powtórne stanięcie na RWKL po zakończeniu procesu leczenia i uzyskaniu pewności, że zaburzenia związane z wydłużeniem wskaźnika PT ustąpiły. Ustosunkowując się natomiast do dokumentacji medycznej załączonej przez skarżącego do pisma procesowego z dnia [...] maja 2014 r. organ podniósł, iż konsultacja hematologiczna została dokonana w dniu [...] maja 2014 r. - już po zakończeniu procesu orzeczniczego, a zatem w żadnej mierze nie mogła być punktem odniesienia dla orzekających RWKL (orzeczenie z dnia [...].02.2014 r.) i CWKL (orzeczenie z dnia [...].04.2014 r.). Przy czym wnioski z tej konsultacji nie wykluczają konieczności badań referencyjnych w ośrodku hematologicznym i zawierają nie rozpoznania wykluczające schorzenie, lecz przypuszczenia konsultującego. Wyniki badań laboratoryjnych ze Szpitala w [...] z dnia [...] marca 2014 r. - dokonane przy okazji leczenia [...] - (nie przedłożone przez orzekanego na etapie badań przez RWKL w [...] oraz nie załączone do odwołania do CWKL) także wskazują na problemy z krzepnięciem krwi (m.in. PT czas 17,1 s - przy normie 10,2-15,3). Zatem przedłożone przy piśmie z dnia [...] maja 2014 r. dodatkowe dokumenty medyczne nie zmieniają w żadnym stopniu stanowiska orzeczniczego zawartego w wydanych orzeczeniach RWKL w [...] i CWKL w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, iż wydane w sprawie orzeczenia Komisji obu instancji, będące w myśl art. 5 ust. 1 zdanie 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) decyzjami administracyjnymi, podjęte zostały z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Wykaz chorób i ułomności uwzględnianych przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej określa Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 5 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powodem orzeczenia u skarżącego A. O. niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej było stwierdzone wydłużenie wskaźnika PT do diagnostyki zakwalifikowane według § 55 pkt 1 (w zastosowaniu) załącznika nr 1 do rozporządzenia, czyli jako niedokrwistości hemolityczne i niedoborowe niewielkiego stopnia niepoddające się leczeniu. Komisje obu instancji w swoich ustaleniach rozpoznając schorzenie z § 55 pkt 1 (w zastosowaniu) oparły się wyłącznie na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych u orzekanego w dniach [...].02.2014 r., [...].02.2014 r. oraz [...].02.2014 r. CWKL w orzeczeniu wydanym w postępowaniu odwoławczym podkreśliła, iż w badaniach tych stwierdzono w koagulogramie PT 13,7 sek. i 13,6 sek. (przy wartościach referencyjnych 9,8-12,1 sek.), ponadto w badaniach powyższych stwierdzono nieznacznie podwyższone wartości INR wynosił 1,24 i 1,23 (przy normie od 0,8 - 1,20), a w badaniu morfologicznym z dnia [...].02.2014 r. zaobserwowano obniżony poziom płytek krwi -136 ( norma 150-400), a z dnia [...].02.2014 r. – 158, co potwierdza rozpoznanie postawione przez RWKL zakwalifikowane według § 55 pkt 1 (w zastosowaniu). Skarżący zarówno w odwołaniu od orzeczenia Komisji I instancji, jak i w skardze zakwestionował powyższe ustalenia wskazując, iż na niesprzyjające wyniki badań może mieć wpływ wiele czynników. W skardze podniósł ponadto, iż w jego przypadku na negatywne wyniki badań mógł mieć wpływ stan zapalny w organizmie ([...]). Podkreślił przy tym, że przeprowadzane badania, na podstawie których zostało wydane niekorzystne dla niego pierwsze orzeczenie RWKL w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. miały miejsce bezpośrednio przed i po jego pobycie w szpitalu. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w zawartych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. objaśnieniach szczegółowych do § 55 wskazano, iż rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Z nadesłanych przez organ akt administracyjnych wynika natomiast, że rozpoznanie przez RWKL schorzenia z § 55 pkt 1 (w zastosowaniu) zostało w przypadku skarżącego oparte wyłącznie na wynikach przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Także CWKL rozpatrując odwołanie nie uzupełniła materiału dowodowego i nie skierowała skarżącego do poradni specjalistycznej ani na obserwację szpitalną, opierając się w swoim orzeczeniu na dokumentacji lekarskiej zgromadzonej w aktach sprawy przez Komisję I instancji. Oznacza to, że ocena orzecznicza z § 55 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. została dokonana u skarżącego bez wymaganego potwierdzenia dokumentacją leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Dlatego też, uznając zasadność skargi, Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zarówno zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, jak i utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę orzekające w sprawie Komisje winny uwzględnić powyższe wskazania poczynione przez Sąd i w toku ponownego postępowania orzeczniczego uzupełnić materiał dowodowy o niezbędną dokumentację lekarską wskazaną w objaśnieniach szczegółowych do § 55 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. Sąd za niezasadny uznał natomiast zarzut skargi, że w toku postępowania przed Centralną Wojskową Komisją Lekarska doszło do naruszania przepisów postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie skarżącego udziału w tym postępowaniu. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że tryb postępowania przed wojskowymi komisjami lekarskimi uregulowany w przepisach rozporządzenia wykonawczego Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r., ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy § 30 tego rozporządzenia, które określają tryb postępowania przed wojskową komisją lekarska wyższego stopnia nie przewidują osobistego udziału orzekanego w postępowaniu odwoławczym. Komisja odwoławcza, rozpatrując odwołanie, orzeka co do zasady na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a tylko w razie potrzeby może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego orzeczenia w całości.