II SA/Wa 940/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, jeśli wnioskodawca nie pełnił służby po dniu 1 września 1989 r., nawet jeśli inne przesłanki z art. 8a ustawy mogłyby być spełnione?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niespełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, tj. niepełnienie służby po dniu 1 września 1989 r., wyklucza możliwość zastosowania wobec wnioskodawcy wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Brak możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku, bez potrzeby szczegółowego analizowania pozostałych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. wniosła o wyłączenie stosowania wobec niej przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powołując się na art. 8a tej ustawy. Organ I instancji odmówił, stwierdzając, że skarżąca nie pełniła służby po 1 września 1989 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że niespełnienie tej przesłanki uniemożliwia zastosowanie przepisu. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów Kpa, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczące okresu służby i sposobu zwolnienia ze służby, a także niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Adrianna Siniarska, Protokolant referent stażysta, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej organem/Ministrem) działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z
dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - Kpa) decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku B.W. (zwanej dalej wnioskodawczynią/skarżącą) o ponowne rozpoznanie sprawy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej organem I instancji) z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec niej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2019 poz. 288- ustawa o zaopatrzeniu) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skarżąca wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2018 r, wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy o zaopatrzeniu.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec skarżącej wskazanych przez nią przepisów ustawy o zaopatrzeniu. Stwierdził, że, że wnioskodawczyni nie pełniła służby po dniu [...] września 1989 r. w związku z tym nie spełnia przesłanek z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.
Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanym do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7 Kpa oraz art. 77 Kpa, polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych oraz niewystarczającym zebraniu materiału dowodowego. Podniosła, że organ I instancji niepoprawnie ustalił, że: w dniu [...] marca 1989 r. została zwolniona ze służby w W. w K., podczas, gdy ww. z własnej inicjatywy wnioskowała o zwolnienie ze służby, jak również że jej okres służby na rzecz państwa totalitarnego wyniósł 1 rok, 4 miesiące i 24 dni. Skarżąca dodała, że faktycznie pełniła służbę na rzecz ww. państwa, ale przez okres 1,5 miesiąca (od dnia [...] października 1987 r. do dnia [...] grudnia 1987 r.). zaś pozostały czas korzystała ze zwolnień lekarskich. Zdaniem strony złożone przez nią podanie o zwolnienie ze służby w dniu [...] marca 1989 r., świadczy o tym, że nigdy nie zgadzała się na służbę na rzecz państwa totalitarnego. Ponadto Pani B.W. wskazała m.in., że niemożność podjęcia służby przez nią po dniu [...] września 1989 r. wynikała z jej złego stanu zdrowia.
Minister decyzją z dnia [...] marca 2019 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał, że z dokumentacji wynika, że skarżąca po dniu [...] września 1989 r. nie pełniła służby. Jego zdaniem skoro po dniu [...] września 1989 r. skarżąca nie pełniła służby to nie spełnia ona wymogów przewidzianych w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej i nie ma możliwości zbadania wykonywania przez funkcjonariusza zadań i obowiązków po tym dniu rzetelnie bądź z narażeniem życia i zdrowia. W tym stanie rzeczy organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe wyklucza możliwość zastosowania wobec Skarżącej wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie wskazanych poniżej przepisów prawa:
1. materialnego: art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy,
2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: art. 80, 77, 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez organy, postępowania dowodowego; poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozważania całego materiału dowodowego, brak należytej oceny materiału dowodowego oraz pominięcie słusznego interesu obywatela (skarżącego).
Jej zdaniem organy wydały decyzje z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazała, że zasada prawdy materialnej oznacza między innymi obowiązek organów administracji publicznej do "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Skarżąca podkreśla, że organ błędnie ustalił, że doszło do zwolnienia ze służby w W. w K. w dniu [...] marca 1989 r., podczas gdy jak twierdzi to ona faktycznie wnioskowała o zwolnienie ze służby. Wskazała, że praca, do której zostałam przeniesiona po powrocie z urlopu wychowawczego była niezgodna z jej przekonaniami, w tym przekonaniami religijnymi. Jej zdaniem organ błędnie przyznał, że pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku, 4 miesięcy i 24 dni co jest nieprawdą, bowiem faktycznie pracowała jedynie przez 1,5 miesiąca, co wynika z przedłożonych do akt sprawy dokumentów. Pozostały czas przebywała na zwolnieniach lekarskich, bowiem praca, do której została przymusowo skierowana powodowała u niej bardzo poważne problemy zdrowotne. Podniosła, że w późniejszym czasie nie pracowała zawodowo, ponieważ przez cały czas była niezdolna do pracy.
Podniosła, że decyzja Ministra została podjęta w ramach tzw. "uznania administracyjnego", w oparciu o skrajnie ułomną podstawę prawną. W związku z powyższym wnosi aby Sąd, w oparciu o przepis art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. zbadał zgodność z prawem materialnym decyzji administracyjnej, w tym, czy Minister nie przekroczył granic tzw. "uznania administracyjnego". Czy przy podejmowaniu decyzji nie złamano zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., tj. czy dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa.
W związku z powyższym wnosiła o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. decyzji ją poprzedzającej,
2. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania art. 200 p.p.s.a.
3. zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy wyłączającej stosowanie wobec skarżącej art. 15c, art. 22a lub art. 24a ustawy,
4. zwolnienie z kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] marca 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2018 r. o odmowie wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni przepisów ustawy o zaopatrzeniu.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Skarżąca podniosła, że organ niepoprawnie ustalił, że: w dniu [...] marca 1989 r. została zwolniona ze służby w W. w K., podczas, gdy jak wskazała z własnej inicjatywy wnioskowała o zwolnienie ze służby, jak również że jej okres służby na rzecz państwa totalitarnego wyniósł 1 rok, 4 miesiące i 24 dni. Dodała, że faktycznie pełniła służbę na rzecz ww. państwa, ale przez okres 1,5 miesiąca (od dnia [...] października 1987 r. do dnia [...] grudnia 1987 r.), zaś pozostały czas korzystała ze zwolnień lekarskich. Zdaniem skarżącej złożone przez nią podanie o zwolnienie ze służby w dniu [...] marca 1989 r., świadczy o tym, że nigdy nie zgadzała się na służbę na rzecz państwa totalitarnego. Ponadto wskazała m.in., że niemożność podjęcia służby przez nią po dniu [...] września 1989 r. wynikała z jej złego stanu zdrowia.
Minister wskazał, że skoro skarżąca nie pełniła służby po [...] września 1989r., to nie spełniono wymogów przewidzianych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu i Minister nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe wyklucza możliwość zastosowania wobec skarżącej wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu.
W decyzjach obu instancji wydanych przez Ministra w rozpoznawanej sprawie podkreślono, że z art. 8a ustawy o zaopatrzeniu i wynikające z ww. przepisu przesłanki powinny być spełnione łącznie. Wyjaśniono, że niespełnienie jednej z nich wskazuje na niemożliwość wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu. Przepis ten stanowi bowiem, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (pkt 1) krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990 r. oraz (pkt 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister, czego nie kwestionuje skarżąca, w rozpoznawanej sprawie ustalił, że skarżąca nie pełniła służby po [...] września 1989r. W kontekście tego stwierdzenia należało zatem uznać, że Minister rzeczywiście nie miał możliwości zbadania rzetelności wykonywania przez skarżącą zadań i obowiązków po [...] września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Tym samym przepis art. 8a ustawy o zaopatrzeniu nie mógł być zastosowany wobec skarżącej.
Sąd stwierdza, że brak wypełnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu, daje Ministrowi możliwość do odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu. Skoro skarżąca nie pełniła służby po [...] września 1989r., to nie mogła spełnić wymogów przewidzianych w art. 8a u.z.e.f. Powyższe wyklucza możliwość zastosowania wobec skarżącej wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu bez potrzeby szczegółowego uzasadnienia kolejnych przesłanek. W kontekście ostatniego ze stwierdzeń należało przyjąć, że nawet, gdyby Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do pozostałych przesłanek wskazanych w art. 8a ustawa o zaopatrzeniu, nie zapadłaby oczekiwana przez skarżącą decyzja. Skarżąca nie powoływała się przy tym na jakąkolwiek okoliczność, która wskazywałaby na zajście przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". W tym kontekście niezasadne jest odnoszenie się do zarzutów podniesionych w skardze i obszernie uzasadnionych przez skarżącą, szczególnie w aspekcie kwestionowania okresu służby na rzecz totalitarnego państwa i wykonywanych przez skarżącą czynności.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy nie uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło