II SA/Wa 945/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prokuratora Generalnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej – oddala skargę – Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 21, poz. 206 ze zm.) w związku z § 39 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] maja 2006 r. o cofnięciu M. M. zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w okręgu Prokuratury Okręgowej [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prokuratora Apelacyjnego w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia M. M. zezwolenia na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w okręgu Prokuratury Okręgowej [...] w W. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Prokurator Apelacyjny w W. na wniosek Prokuratora Okręgowego [...] w W. cofnął M. M. z dniem 22 maja 2006 r. zezwolenie na odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej w okręgu Prokuratury Okręgowej [...] w W. z powodu dwukrotnego uzyskania negatywnej oceny z kolokwium. W dniu 24 czerwca 2006 r. M. M. złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu odwołania M. M. podniosła, że w treści § 39 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej nie ma wprost przewidzianej możliwości zwolnienia aplikanta z powodu niezdania kolokwium, bowiem przepis ten jako powody zwolnienia wymienia w punkcie 2 nieczynienie postępów w toku aplikacji, zaś w pkt 3 rażące zaniedbanie obowiązków aplikanta, w tej sytuacji, zdaniem skarżącej, Prokurator Apelacyjny w W. nie miał podstawy prawnej do cofnięcia zezwolenia na odbywanie aplikacji prokuratorskiej. Dalej organ podał, że decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prokurator Apelacyjny w R. zezwolił M. M. na odbywanie aplikacji pozaetatowej w okręgu Prokuratury Okręgowej w R. l, ww. odbywanie aplikacji rozpoczęła z dniem 1 października 2004 r. W dniu 19 października 2004 r. na własną prośbę została przeniesiona, do kontynuowania aplikacji w okręgu Prokuratury Okręgowej [...] w W. Na drugim roku aplikacji aplikantka M. M. przystąpiła do kolokwium przeprowadzonego w terminie 23 stycznia - 15 lutego 2006 r. i uzyskała ogólną ocenę niedostateczną, w tym z pracy pisemnej - niedostateczną. W dniach 31 marca i 4 kwietnia przystąpiła do kolokwium poprawkowego, uzyskując w części pisemnej ocenę dostateczną, zaś w części ustnej: z prawa karnego materialnego -dostateczny minus, z prawa karnego procesowego - dostateczny plus, z prawa cywilnego dostateczny minus, z prawa administracyjnego - niedostateczny, z prawa gospodarczego - niedostateczny plus, z kryminalistyki - niedostateczny, z medycyny sądowej, psychiatrii i psychologii sądowej - dostateczny minus, z zagadnień konstytucyjnych i ustrojowych, prawa europejskiego, ustawy o prokuraturze –niedostateczny. Komisja egzaminacyjna oceniła wynik ogólny kolokwium poprawkowego jako niedostateczny. Organ podkreślił, że z art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, prokurator apelacyjny na wniosek prokuratora okręgowego cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli rażąco narusza obowiązki aplikanta. Natomiast § 39 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej stwierdza, że zwolnienie aplikanta w toku aplikacji następuje, jeżeli nie czyni postępów w toku aplikacji. Obowiązek przeprowadzenia kolokwium wynika z § 24 i § 48 cytowanego wyżej rozporządzenia. Uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium jest niezbędne do kontynuowania aplikacji i następnie przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego. Aplikantka zarówno z kolokwium w pierwszym terminie, jak i z kolokwium poprawkowego uzyskała oceny niedostateczne, co wskazuje, że w czasie odbywania aplikacji nie poczyniła wystarczających postępów w nauce pomimo, iż zgodnie z § 6 pkt 3 cytowanego rozporządzenia, aplikant jest obowiązany podnosić poziom wiedzy zawodowej. Zdaniem organu, naruszenie tego obowiązku należy ocenić jako rażące, ponieważ dwukrotne sprawdzenie wiedzy zawodowej aplikanta w drodze kolokwium dało wynik negatywny. W konkluzji organ podkreślił, że powołane przepisy jednoznacznie wskazują przyczyny zwolnienia aplikanta prokuratorskiego, wymieniając w szczególności brak postępów w toku aplikacji, a dwukrotne uzyskanie negatywnej oceny z kolokwium jest ewidentnym dowodem nieczynienia przez aplikanta postępów w toku aplikacji. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uznanie, że cofnięcie zezwolenia na odbywanie aplikacji prokuratorskiej zostało dokonane bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że w obecnie obowiązujących przepisach nie ma podstawy do cofnięcia zgody na odbywanie aplikacji prokuratorskiej w przypadku niezdania kolokwium. Dalej wskazała również, że wykładnia art. 94 b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze dotyczy obowiązków aplikanta m.in. obecności w zajęciach, sumienności, taktowności, dbania o powagę sądu i odnosi się do cech charakteru, osobowości, a nie odnosi się do zdarzenia, które nazywa się "kolokwium". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy o prokuraturze w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że prokurator apelacyjny na wniosek prokuratora okręgowego cofa aplikantowi zezwolenie na odbywanie aplikacji pozaetatowej, jeżeli: 1. zrezygnuje on z odbywania aplikacji, 2. rażąco narusza obowiązki aplikanta. W ocenie Sądu powołany przepis ustawy stanowi samodzielną podstawę do cofnięcia aplikantowi zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Prokurator Okręgowy w piśmie z dnia 9 maja 2006 r. wystąpił z wnioskiem o cofnięcie zezwolenia na kontynuowanie aplikacji pozaetatowej. Jak wynika z akt administracyjnych, M. M., na drugim roku aplikacji przystąpiła do kolokwium przeprowadzonego w dniach 23 stycznia - 15 lutego 2006 r. i uzyskała ocenę ogólną niedostateczną, w tym ocenę niedostateczną z pracy pisemnej. W dniach 31 marca i 4 kwietnia 2006 r. przystąpiła do kolokwium poprawkowego. Komisja egzaminacyjna oceniła wynik ogólny kolokwium poprawkowego jako niedostateczny. Obowiązek przeprowadzenia kolokwium wynika z treści § 24 w zw. z § 48 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej. Należy zgodzić się z oceną poczynioną przez organ, że celem kolokwium jest sprawdzenie wiedzy zdobytej przez aplikantów oraz znajomości przepisów prawnych, jak również stosowania prawa w praktyce. Wobec powyższego uzyskanie pozytywnej oceny z kolokwium jest niezbędne do kontynuowania aplikacji i następnie przystąpienia do egzaminu prokuratorskiego. Wskazać również należy, że w § 6 pkt 3 cytowanego rozporządzenia zapisany jest obowiązek nałożony na aplikanta – stałego podnoszenia wiedzy zawodowej. Zdaniem Sądu, nie można zgodzić się ze skarżącą, że naruszenia obowiązku stałego podnoszenia wiedzy zawodowej nie można zaliczyć do rażącego naruszenia obowiązków aplikanta. Wskazać należy, że powołany w decyzji uzupełniająco § 39 pkt 2 rozporządzenia w istocie dotyczy aplikantów etatowych, o czym świadczy użycie zwrotu "zwolnienia aplikanta". Z aplikacji zwalnia się aplikanta etatowego, natomiast w stosunku do aplikanta pozaetatowego cofa się zezwolenie na odbywanie aplikacji Organ w komparycji decyzji powołał § 39 pkt 2 rozporządzenia uzupełniająco, chociaż jak wskazano wyżej w istocie art. 94b ustawy stanowi podstawę dla cofnięcia aplikantowi pozaetatowemu zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej. Również nie można zgodzić się ze skarżącą, że nieczynienie postępów w toku aplikacji, polega na uzyskaniu dwóch negatywnych opinii patronów. Użyty w punkcie 2 § 39 zwrot "a zwłaszcza" wskazuje, że uzyskanie dwóch negatywnych opinii patronów stanowi jeden z przykładów nieczynienia postępu w toku aplikacji. Podniesiony przez skarżącą argument, że rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w brzmieniu poprzednio obowiązującym wskazywało otrzymanie dwóch negatywnych opinii z kolokwium, jako samodzielnej przesłanki cofnięcia zezwolenia na odbywanie aplikacji pozaetatowej, a w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przesłanki tej nie zawiera, nie może przemawiać za prawdziwością twierdzenia, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Zdaniem Sądu przesłanka "rażącego naruszenia obowiązków aplikanta" jest określeniem bardzo szerokim i zawiera w sobie również nieczynienie postępów w nauce, a w tym określeniu mieści się uzyskanie dwóch negatywnych ocen z kolokwium. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu skutkującym jej uchylenie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.