II SA/Wa 945/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-15
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres nauki w szkole ponadpodstawowej oraz posiadanie statusu osoby bezrobotnej wyklucza możliwość uznania pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców za stałą pracę, która może być wliczona do wysługi lat policjanta?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nauka w szkole ponadpodstawowej oraz posiadanie statusu osoby bezrobotnej nie wykluczają możliwości uznania pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców za stałą pracę, która może być wliczona do wysługi lat policjanta. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba spełniała przesłanki bycia domownikiem zgodnie z przepisami o ubezpieczeniu społecznym rolników, a pojęcie "stałej pracy" nie powinno być utożsamiane z koniecznością nieustannego wykonywania czynności rolniczych.Stan faktyczny
Skarżący P.Z. domagał się ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Organy odmówiły, uznając, że nauka w szkole ponadpodstawowej i okres rejestracji jako bezrobotny wykluczały stałą pracę w gospodarstwie. Skarżący argumentował, że mimo nauki i statusu bezrobotnego, stale pracował w gospodarstwie rodziców i powinien być uznany za domownika.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji i stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Danuta Kania Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. Z. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym 1) uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji; 2) stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r.
o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodrstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 57, poz. 310) oraz § 3 ust. 1, § 4 i § 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), odmówił ustalenia P.Z. wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] maja 1996 r.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, rozkazem personalnym
z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy ustalenia wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] maja 1996 r.
Organ ustalił, że P.Z. urodzony [...] grudnia 1974 r. w okresie od
[...] września 1989 r. uczęszczał do Zasadniczej Szkoły Zawodowej w P., którą ukończył w 1992 r. a nastąpnie do Technikum Mechanicznego w P. o trzyletnim okresie nauczania, które ukończył [...] czerwca 1995 r. Od dnia [...] czerwca 1995 r. do dnia
[...] czerwca 1996 r. był zarejestrowany w charakterze bezrobotnego w Urzędzie Pracy
w P., w tym od dnia [...] września 1995 r. do dnia [...] czerwca 1996 r. otrzymywał zasiłek z tego tytułu. Z dniem [...] września 1996 r. został przyjęty do służby w Policji.
Z oświadczeń składanych w toku postępowania przez P.Z. wynika, że z miejsca zamieszkania (A.) do szkoły w P. (odległość około 17 km) dojeżdżał środkami komunikacji w jedną stronę (30 minut) oraz nie korzystał z internatu. Nauka w szkole trwała około 6 godzin, a na przygotowanie się do zajęć szkolnych poświęcał około 2 godziny.
Organ stwierdził, że skoro dojazdy do szkoły, zajęcia szkolne i przygotowanie do nich zajmowały skarżącemu minimum od 7 do 9 godzin dziennie, to w konsekwencji nauka w szkole ponadpodstawowej oraz związane z nią obowiązki wymagane od uczniów, tj. lektury, lekcje, praktyki zawodowe wykluczały stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Nie oznacza to, że policjant nie pomagał rodzicom, jako młodociany, w prowadzeniu gospodarstwa, ale pomoc ta nie miała chrakteru stałego z uwagi na inne zajęcia.
Ponadto organ przyjął, że skoro policjant w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji nie przedstawił żadnej informacji o pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, to świadczy to o tym, że sam nie traktował wykonywanych w gospodarstwie rolnym rodziców zajęć, jako stałej pracy.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, P.Z. w gospodarstwie rolnym rodziców świadczył jedynie doraźną pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dzieci jako członków rodziny rolnika. Stwierdził, że takie stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w zeznaniach świadków.
Organ uznał, że brak jest zatem podstaw do przyznania policjantowi prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] maja 1996 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.Z. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników. W ocenie skarżącego, we wnioskowanym okresie był domownikiem w rozumieniu powołanego przepisu art. 6 pkt 2, bowiem ukończył 16 lat, pozostawał z rodzicami rolnikami we wspólnym gospodarstwie domowym i zamieszkiwał na jego terenie stale wykonując prace w gospodarstwie rolnym, wobec czego okres ten powinien mu zostać zaliczony do wysługi lat pracy, od której zależy wysokość uposażenia zasadniczego. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że zeznania świadków nie mogą zostać uznane za wiarygodny dowód świadczenia pracy w gospodarstwie rolnym. Jego zdaniem, nauka w szkołach ponadpodstawowych nie wyklucza stałej pracy
w gospodarstwie rolnym. Podkreślił, że po ukończeniu szkoły miał prawo zarejestrować się jako bezrobotny, ponieważ nie był właścicielem gospodarstwa rolnego, nie miał dochodów z tytułu stałej pracy w gospodarstwie rodziców oraz zdobył wykształcenie w zakresie mechanika maszyn rolniczych, co dawało mu dodatkowe szanse na zatrudnienie i nie wykluczało stałej pracy w rolnictwie.
Wyjaśnił, że brak informacji o stałej pracy w gospodarstwie rolnym w aktach osobowych był spowodowany faktem, że w tego rodzaju dokumentach przedstawia się okresy pracy potwierdzone świadectwami pracy, a praca w gospodarstwie rolnym nie została poparta żadnym oficjalnym dokumentem. Zaznaczył, że w wymienionym okresie
z powodu choroby ojca przejął większość prac w gospodarstwie rolnym, co zostało później docenione, ponieważ otrzymał od rodziców gospodarstwo rolne.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżony rozkaz personalny jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r. Nr 54, poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, dlatego też Sąd wyeliminował je z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
(Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Uposażenie policjanta składa się
z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia (art. 100). Wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1). Zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę (art. 106 ust. 1).
Na podstawie art. 101 ust. 2 tej ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników, jednak, stosując je w zaistniałym stanie faktycznym niniejszej sprawy, błędnie uznał, że okres pracy skarżącego w indywidualnym gospodarstwie rolnym jego rodziców po ukończeniu 16 roku życia nie może być wliczony do stażu służby, celem ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
W myśl art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia
w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym
w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Stosownie do postanowień art. 3 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W przypadku, jeżeli organ gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia
o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, okresy pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Z kolei w świetle art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo
w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana
z rolnikiem stosunkiem pracy.
Analiza obowiązujących w przedmiotowej materii przepisów prowadzi do wniosku, że aby zaliczyć skarżącemu do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego wnioskowany przez niego okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należało ustalić, czy w podanym okresie wnioskodawca miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem w gospodarstwie domowym lub zamieszkiwał na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracował w tym gospodarstwie, nie będąc związanym z rolnikiem stosunkiem pracy. Innych przesłanek, niż wyżej wymienione, skarżący spełniać nie musi, bowiem nie wymienia ich zarówno przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, jak i przepis art. 6 pkt 2 ustawy
z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, definiujący pojęcie "domownika".
W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji, jak i Komendant [...] Policji błędnie zinterpretowali przepis art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, przyjmując, że sam fakt kształcenia się osoby pozostającej
z rolnikiem w gospodarstwie rolnym w szkole ponadpodstawowej, a także posiadanie statusu osoby bezrobotnej (bez prawa do zasiłku) wyklucza wykonywanie pracy
o charakterze stałym w tym gospodarstwie. W konsekwencji bezzasadnie odmówili uwzględnienia zeznań świadków, którzy zamieszkiwali we wskazanym okresie
w sąsiedztwie i widzieli jak skarżący pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
w gospodarstwie swoich rodziców.
Bezsporna jest okoliczność, że w okresie od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia
[...] czerwca 1995 r. skarżący miał ukończone 16 lat i był uczniem Zasadniczej Szkoły Zawodowej i Technikum Mechanicznego w P., a od dnia [...] czerwca 1995 r. do dnia [...] września 1995 r. był zarejestrowany w charakterze bezrobotnego w Urzędzie Pracy
w P. bez prawa do zasiłku.
Organ, badając zagadnienie łączenia przez skarżącego obowiązków ucznia szkoły
z pracą w gospodarstwie rolnym wykluczył, by mogła to być praca stała
w pełnym wymiarze czasu pracy z uwagi na obciążenie obowiązkami szkolnymi. W jego ocenie była to jedynie doraźna pomoc świadczona tradycyjnie przez dzieci
w gospodarstwie rolnym rodziców.
Należy podkreślić, że wyjaśnienia pojęcia "wykonywania pracy w charakterze stałym w gospodarstwie rolnym" wielokrotnie podejmował się Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia
4 października 2006 r. o sygn. akt II UK 42/2006 (publ. OSNP 2007/19-20/292) Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę odstąpienia od rozumienia "stałości pracy
w gospodarstwie rolnym" jako nieustannego, przez cały czas, ciągłego, wykonywania prac w gospodarstwie. Sąd Najwyższy podkreślił, że mając na względzie cel i funkcje omawianej ustawy, ustanowienie obowiązku ubezpieczenia społecznego domownika dotyczy osób niebędących posiadaczami gospodarstwa rolnego, a powiązanych
z gospodarstwem rolnym tylko szczególnym stosunkiem, cechującym domownika.
Nieodzowne jest zatem sięgnięcie do specjalnego znaczenia jego roli w społeczno - gospodarczych stosunkach wiejskich, której specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika w art. 6 pkt 2 i definicji rolnika sformułowanej w art. 6 pkt 1 ustawy. Zestawienie tych przepisów pokazuje, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi
w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących w zakresie jego decyzji gospodarczych.
Mając to na względzie, należy zaaprobować stanowisko, że wystarczające dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą jest wykonywanie w jej przebiegu wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją
w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu.
Stanowisko to nawiązuje do wyroku z dnia 21 kwietnia 1998 r. o sygn. akt II UKN 3/98 (niepublikowanego), w którym Sąd Najwyższy przyjął, że praca domownika
w gospodarstwie rolnym, wykonywana w wymiarze czasu stosownym do prawidłowego jego funkcjonowania, zgodnie z jego strukturą, przy uwzględnieniu jego obszaru oraz ilości pracujących w nim osób, jest pracą stałą.
Podkreślenia wymaga, że w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym, jak rolnik, i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się. Na takie rozumienie charakteru pracy domownika wskazuje zresztą już sam fakt rozróżnienia przez ustawodawcę w art. 6 pkt 1 i pkt 2 powołanej ustawy definicji "rolnika" i "domownika". Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie nakładu pracy domownika i rolnika oraz ich wkładu w rozwój gospodarstwa rolnego, to z pewnością nie wprowadzałby takiego rozróżnienia. Nie można zatem przyjąć, że skoro osoba mająca status domownika, realnie pomagając rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, jednocześnie pobiera naukę w szkole, to jej praca w tym gospodarstwie nie ma z tego powodu charakteru stałego.
Powyższe stanowisko znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 29 lipca 2011 r. o sygn. akt I OSK 321/11 (publ. https://cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przykładowo nauka w szkole w systemie zaocznym, niepołączona z wykonywaniem dodatkowych zajęć zarobkowych, nie stanowi przeszkody do uznania tego okresu jako pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Wskazał też, że obecnie w orzecznictwie bardziej liberalnie podchodzi się do przesłanki "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy utożsamiać jej z koniecznością nieustannego, przez cały czas wykonywania prac
w gospodarstwie rolnym. W związku z tym ocena "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy. Sformułowanie "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego. Stała praca w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż - na przykład ze względu na rodzaj produkcji - niekiedy nie będzie to nawet konieczne. Polega ona jednak na pewnej systematyczności i co najmniej gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo. Ten element dyspozycyjności domownika, potwierdza również wymóg zamieszkania domownika na terenie gospodarstwa lub w jego pobliżu, czyli w takiej odległości, która umożliwia jak najszybsze dotarcie na teren gospodarstwa, jeżeli zajdzie taka potrzeba i świadczenia na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej pracy w wymiarze czasu niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Stała praca w gospodarstwie rolnym wymaga również pewnego psychicznego nastawienia polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym. Ten aspekt jest bardzo istotny, ponieważ stały charakter pomocy w gospodarstwie rolnym może być pojmowany w sposób o wiele bardziej racjonalny, przy rozumieniu "stałości" jako pozostawania w tym samym miejscu, trwałemu związaniu się z jakimś miejscem lub jakąś osobą, nieuleganiu zmianom (por. wyrok Sądu Najwyższego o sygn. akt II UK 42/06, publ. OSNP 2007/19-20/292). Pojmowana w ten sposób cecha "stałości" świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy zatem stwierdzić, że P.Z. spełnia przesłanki do uznania go za domownika,
w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a w konsekwencji okres jego pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] września 1995 r., powinien zostać zaliczony do stażu służby (wysługi lat), skoro skarżący w tym okresie w gospodarstwie pracował. Szkoły ponadpodstawowe, do których uczęszczał skarżący, znajdowały się niedaleko gospodarstwa rolnego jego rodziców, zatem fakt pobierania w nich nauki nie mógł wpływać negatywnie na udzielaną rodzicom pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa, zważywszy że świadkowie zeznają, iż skarżący pracę tę wykonywał. Jak już wspomniano, pojęcia "stałej pracy" nie należy utożsamiać z koniecznością ciągłego jej wykonywania i nie zawsze praca ta musi polegać na nieustannym podejmowaniu czynności rolniczych. Jeśli bowiem prawodawca wprowadza zarówno pojęcie "rolnika", jak i "domownika", to zapewne czyni to po to, by odróżnić charakter świadczonej przez każdego z nich pracy w gospodarstwie rolnym. Także fakt zarejestrowania w charakterze bezrobotnego nie uniemożliwiał skarżącemu pracy w prowadzonym przez rodziców gospodarstwie rolnym.
Zatem sam fakt pobierania przez skarżącego nauki w szkole - co istotne - pobliskiej z racji jego miejsca zamieszkania, a następnie posiadanie statusu osoby bezrobotnej, przy jednoczesnym wykonywaniu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, nie może stanowić przeszkody do uznania go za domownika, w rozumieniu ustawowych przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wyda rozkaz personalny
z uwzględnieniem poczynionej przez Sąd oceny prawnej. Jednocześnie przy określeniu zakresu rozstrzygnięcia organ weźmie pod uwagę fakt, że rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Komendant [...] Policji przy ustaleniu P.Z. wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat uwzględnił okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 1995 r. do dnia [...] czerwca 1996 r.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 tej ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło