II SA/Wa 946/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. T. na cofnięcie przez Prokuratora Apelacyjnego w W. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] p o s t a n a w i a odrzucić skargę Prokurator Apelacyjny w W. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], uwzględniając wniosek Prokuratora Okręgowego w P. z dnia [...] grudnia 2005 r., na podstawie art. 94b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 206 ze zm.), cofnął K. T. z dniem 31 grudnia 2005 r. zezwolenie na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. W uzasadnieniu podano, że K. T. - pozaetatowy aplikant III roku aplikacji prokuratorskiej, uzyskał w trakcie kontynuowania aplikacji dwie negatywne opinie od patronów, u których odbywał wyznaczone harmonogramem szkoleń zajęcia praktyczne. Treść obu opinii wskazuje, że nie ma on predyspozycji do wykonywania zawodu prokuratora, a także, że poziom sporządzanych przez niego projektów pism procesowych jest niedostateczny. W tej sytuacji, wobec treści § 39 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.), stwierdzono, że cofnięcie aplikantowi zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej jest w pełni uzasadnione. Prokurator Apelacyjny w W. pouczył K. T., że na cofnięcie zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej może złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za jego pośrednictwem, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia pisma. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. T. podniósł, że decyzja Prokuratora Apelacyjnego w W. narusza jego interes prawny, poprzez niewyjaśnienie stawianych wobec niego zarzutów, w szczególności tych o lekceważącym stosunku do obowiązków służbowych i braku predyspozycji do wykonywania w przyszłości zawodu prokuratora. Skarżący wniósł o jej uchylenie, jako naruszającej prawo. W odpowiedzi na skargę Prokurator Apelacyjny w W. wniósł o jej oddalenie, wskazując, że dwie negatywne opinie patronów spowodowały cofnięcie K.T. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. Jednocześnie Prokurator Apelacyjny w W. zwrócił uwagę, że przepisy obowiązującego prawa nie przewidują sądowej drogi dla dochodzenia roszczeń przez pozaetatowych aplikantów prokuratorskich. Istniejące w orzecznictwie sądowym rozbieżności co do tego, jak traktować stosunek pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, wymagają, zdaniem Prokuratora Apelacyjnego w W., podjęcia uchwały w trybie art. 15 § 3 i art. 264 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2006 r. o sygn. akt II SA/Wa 758/06 zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego, zawartego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2006r. o sygnaturze akt III SA/Lu 449/05, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2008 r. o sygn. akt P 15/06 Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), umorzył postępowanie z powodu niedopuszczalności wydania wyroku. W motywach postanowienia TK podał m. in., że wyniki ustaleń konkursowych, jako element procedury przyjęcia na aplikację prokuratorską, nie mają charakteru aktów administracyjnych. Do wydania kwalifikowanych aktów administracyjnych dochodzi natomiast dopiero w dalszej kolejności - z chwilą odmowy przyjęcia na aplikację prokuratorską. Decyzje tego rodzaju podlegają zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, ze skargą do sądu administracyjnego włącznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 lipca 2008 r. o sygn. akt II SA/Wa 758/06 podjął zawieszone postępowanie. Sprawie nadano nową sygn. akt II SA/Wa 946/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: K. T. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił cofnięcie mu przez Prokuratora Apelacyjnego w W. zezwolenia na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej. W świetle postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 czerwca 2008 r. o sygnaturze P 15/06 tego rodzaju akt ma charakter decyzji administracyjnej i jako władcze rozstrzygnięcie organu administracji, podjęte w pierwszej instancji, podlega zaskarżeniu w drodze odwołania do organu wyższego stopnia, w tym przypadku do Prokuratora Generalnego. Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Oznacza to, że możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny istnieje dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie administracyjny tok instancji. Wniesiona przez K. T. skarga dotyczy decyzji Prokuratora Apelacyjnego w W. cofającej zezwolenie na dalsze odbywanie pozaetatowej aplikacji prokuratorskiej, dotyczy więc decyzji wydanej w pierwszej instancji. W decyzji tej zawarto błędne pouczenie o możliwości wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z brzmieniem art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwy do jego rozpatrzenia jest organ wyższego stopnia (chyba że przepis ustawy wskazuje inny organ odwoławczy). Skarżący, będąc niezadowolonym z decyzji, miał prawo wyrazić swoją dezaprobatę, kierując do Prokuratora Generalnego przysługujący mu środek zaskarżenia (odwołanie). Jednak - wobec błędnego pouczenia - skierował skargę do Sądu. W sytuacji gdy przedmiotem skargi strona czyni decyzję, co do której nie wyczerpano administracyjnego toku instancji, skargę należy uznać za niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu. Błędne pouczenie strony co do przysługującego jej środka zaskarżenia nie może powodować ujemnych dla niej skutków procesowych. Toteż na wniosek skarżącego, złożony wraz z odwołaniem (wniosek i odwołanie powinny zostać złożone w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia niniejszego postanowienia, skarżący bowiem brał udział w rozprawie), organ winien przywrócić termin do złożenia tego środka zaskarżenia. Dopiero po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz po wydaniu przez Prokuratora Generalnego decyzji w drugiej instancji, skarżący będzie miał prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.