II SA/Wa 948/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski, Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich i odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu oddala skargę. W dniu 16 czerwca 2008 r. P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...]. Decyzją tą, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, po rozpoznaniu odwołania P. M. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej: 1. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. w części oznaczonej w pkt 1 w zakresie opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w W. przy Pl. W. [...] wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkałymi osobami, 2. uchylił powyższą decyzję w części oznaczonej w pkt 2 w zakresie nałożonego obowiązku zapłaty odszkodowania i orzekł, że skarżący zobowiązany jest do uiszczania zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc zajmowania, począwszy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna do dnia przekazania lokalu do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, 3. w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję w części oznaczonej w pkt 2 utrzymał w mocy. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. Lokal nr [...], położony w W. przy Pl. W., został w dniu 10 sierpnia 2004 r. zwolniony przez dotychczasowego użytkownika i kapelana parafii wojskowej w W. Jeszcze przed zdaniem lokalu i pomimo braku tytułu prawnego, został on zajęty przez skarżącego – kolejnego kapelana garnizonu. W dniu 13 sierpnia 2004 r. P. M. wystąpił z wnioskiem (datowanym na 12 sierpnia 2004 r.) do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. o przyznanie mieszkania i stałe przeznaczenie lokalu nr [...] przy Pl. W. na lokal mieszkalny dla proboszcza parafii, co rozwiązałoby zarówno problemy administracyjne parafii, jak też sprawy związane z zapewnieniem mieszkania dla proboszcza. Wniosek ten został poparty przez dowódcę jednostki macierzystej skarżącego. Natomiast w dniu 23 sierpnia 2004 r. skarżący wniósł o wynajęcie przedmiotowego lokalu na potrzeby parafii wojskowej w W. Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. poinformował skarżącego o możliwości zadysponowania przedmiotowym lokalem mieszkalnym poprzez przeznaczenie większego pokoju na potrzeby mieszkalne oraz mniejszego na potrzeby kancelarii. Z kolei pismem z dnia 25 lutego 2005 r. skarżący zaproponował wykorzystanie pokoi w odwrotny sposób. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. po rozpatrzeniu wniosku Biskupa Polowego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. przyznał P. M. prawo zamieszkania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. G. Lokal ten został następnie wykupiony przez skarżącego w dniu [...] marca 2006 r. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] maja 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wezwał skarżącego do przekazania w stanie wolnym lokalu nr [...] przy Pl. W., a pismem z dnia [...] listopada 2006 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia tego lokalu. P. M. w odpowiedzi na pismo z dnia [...] listopada 2006 r. wyjaśnił, że to nie on jest stroną w sprawie, lecz parafia wojskowa w W., ponadto sprawa przedmiotowego lokalu stałą się przedmiotem rozmów pomiędzy Dyrektorem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej a Biskupem Polowym Wojska Polskiego. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wezwał P. M. do dobrowolnego zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz zapłaty należności. W dniu 14 czerwca 2007 r. skarżący, w nawiązaniu do pisemnej informacji z dnia [...] maja 2007 r., udzielonej przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, występując jako proboszcz parafii, wniósł o zmianę statusu lokalu nr [...] przy Pl. W. na niemieszkalny. Wobec braku zgody Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na zmianę statusu powyższego lokalu Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. pismem z dnia [...] lipca 2007 r. wezwał P. M. do niezwłocznego przekazania lokalu w stanie wolnym, a następnie, decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], zobowiązał skarżącego do: 1) opróżnienia spornego lokalu, 2) uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania począwszy od 10 sierpnia 2004 r. do dnia zwolnienia lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji P. M. zarzucił, że nie jest stroną w sprawie, ponieważ lokal wykorzystywany jest przez parafię wojskową jako pomieszczenie kancelaryjno – socjalne, a sprawa statusu tego lokalu nie została uregulowana zgodnie z jego wystąpieniami w tej sprawie. Skarżący wniósł również o odstąpienie od egzekucji odszkodowania i podniósł, że nałożenie takiej kary za ostatnie 3 lata uważa za bezzasadne. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydał zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2008 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. M. zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie oraz naruszenie art. 76 i 80 kpa. Skarżący wskazał, że Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie rozróżnił skarżącego jako osoby fizycznej od piastuna organu osoby prawnej, czyli parafii. Lokal, do którego opróżnienia został wezwany, jest wykorzystywany przez parafię m. in. jako kancelaria. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane zgodnie z prawem. Zgodnie z treścią art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200 % wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Jednocześnie podkreślić należy, że ustawodawca w art. 1a pkt 1 i 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wyraźnie odróżnił lokal mieszkalny od lokalu użytkowego, wskazując, że lokalem użytkowym jest budynek lub jego część przeznaczone na inne cele niż mieszkalne. Zmiany statusu lokalu mieszkalnego, niebędącego kwaterą, może dokonać dyrektor oddziału regionalnego, za zgodą Prezesa Agencji (§ 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 czerwca 2005 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową, Dz. U. Nr 116, poz. 975). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja dotyczyły, co jest bezsporne, nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy Pl. W. Sporną kwestią, podnoszoną jako zarzut skargi przez P. M., jest natomiast określenie strony zobowiązanej do opróżnienia lokalu i do której zostały skierowane obydwie decyzje. Skarżący wskazuje bowiem, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu powinna być oznaczona jako strona Parafia Rzymsko – Katolicka p. w. św. [...] w W., której jest proboszczem, a nie on sam, jako osoba fizyczna. Zdaniem skarżącego organy administracji publicznej, orzekające w sprawie, bezpodstawnie utożsamiły jego osobę jako żołnierza z piastunem organu parafii. Utożsamienie takie jest niezrozumiałe dla skarżącego, ponieważ, jak sam podkreśla, występował w postępowaniu jako proboszcz parafii, na potrzeby której wykorzystywał lokal. Jednak zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej dokonały prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Lokal mieszkalny nr [...] przy Pl. W.posiada status lokalu mieszkalnego, a prośba o zmianę jego przeznaczenia na cele niemieszkalne (wniesiona już po wszczęciu postępowania o opróżnienie lokalu), została rozpatrzona przez Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej negatywnie – z uwagi na sytuację mieszkaniową w W. i miejscowościach pobliskich oraz konieczność zapewnienia odpowiednich lokali mieszkalnych dużej liczbie uprawnionych żołnierzy. Podkreślenia wymaga również, iż już w dniu [...] września 2004 r., a wiec po wszczęciu postępowania w sprawie przydziału P. M. prawa do lokalu mieszkalnego, Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, uwzględniając potrzeby Parafii Wojskowej św. [...], wyraził zgodę na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu skarżącemu z jednoczesnym przeznaczeniem pokoju o mniejszym metrażu na cele kancelarii parafialnej. Zgoda ta nie zmieniała jednak przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na inny, nie wiązała się również ze zmianą statusu skarżącego, jako występującego we własnym imieniu, na występującego w imieniu parafii. W ocenie Sądu za prawidłowością traktowania P. M. jako właściwej strony postępowania przemawia również fakt zajęcia przez skarżącego i wykorzystywania przez niego, między innymi na cele mieszkalne, lokalu nr [...] przy Pl. W. w W., na co wskazuje sam skarżący we wniosku o przyznanie mieszkania z dnia 13 sierpnia 2004 r. (datowanym na dzień 12 sierpnia 2004 r.). Wpływu na ocenę powyższej sytuacji nie ma nawet wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] o przyznaniu prawa zamieszkiwania skarżącemu w innym, aniżeli wskazany wyżej, lokalu mieszkalnym, ponieważ nie dokonano protokolarnego przyjęcia i zwolnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy Pl. W., co stanowi warunek uznania, że zwolnienie lokalu zostało faktycznie dokonane. Natomiast wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w innym lokalu nie zmienia automatycznie strony postępowania, jest za to realizacją obowiązku zapewnienia przez organ wojskowy lokalu mieszkalnego żołnierzowi spełniającemu warunki do jego uzyskania. Ponadto dodać należy, że do zadań statutowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej należy, między innymi, realizacja prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przysługującego żołnierzom zawodowym, w tym również kapelanom wojskowym - na zasadach określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 8 decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 sierpnia 2006 r. nr 326/MON w sprawie usytuowania Ordynariatu Polowego w resorcie obrony narodowej oraz współpracy organów wojskowych z Ordynariuszem Wojskowym (Dz. Urz. MON Nr 16, poz. 202). Natomiast zapewnienie odpowiadających zadaniom duszpasterstwa wojskowego, warunków dla właściwego funkcjonowania kaplicy lub innego odpowiednio przystosowanego do tego celu pomieszczenia oraz przydzielenia stosownego pomieszczenia z przeznaczeniem na kancelarię kapelana wojskowego należy do właściwych jednostek organizacyjnych resortu obrony narodowej (pkt 11 decyzji), a Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną i nadzorowaną przez Ministra Obrony Narodowej. W związku z wyraźnym powiązaniem lokalu nr [...] przy Pl. W. z osobą skarżącego oraz wykorzystaniem go w celach mieszkalnych Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu skarżącego o skierowaniu decyzji do niewłaściwej strony. Lokal posiadający status mieszkalnego został bowiem zajęty przede wszystkim w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącego, chociaż przy jednoczesnym wykorzystaniu go na inne, niż mieszkalne potrzeby, przy czym nie została uzyskana zgoda właściwego organu na inne wykorzystanie lokalu, jednak fakt wykorzystywania lokalu mieszkalnego również w innym celu nie oznacza automatycznej zmiany w określeniu strony. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.