II SA/Wa 949/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-13
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Marcinkowska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który nie przystąpił do sprawdzianu sprawności fizycznej w dwóch kolejnych latach, może zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej, jeśli jego nieobecność na wyznaczonych terminach była usprawiedliwiona przyczynami zdrowotnymi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz zawodowy nie może zostać zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu nieprzystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej w dwóch kolejnych latach, jeśli jego nieobecność na wyznaczonych terminach była usprawiedliwiona zwolnieniem lekarskim. Organ administracji ma obowiązek wykazać, że żołnierz został powiadomiony o terminie egzaminu, nie przystąpił do niego i jego absencja nie była usprawiedliwiona, aby móc skutecznie zastosować przepis o zwolnieniu ze służby.Stan faktyczny
K. O. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z powodu nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej. Skarżący zarzucił, że w terminach wyznaczonych sprawdzianów był zwolniony z tego obowiązku z przyczyn zdrowotnych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz o zwolnieniu, uznając absencję za nieusprawiedliwioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że absencja skarżącego była usprawiedliwiona.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Dowódcy Marynarki Wojennej. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz K. O. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Dowódcy Marynarki Wojennej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz K. O. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dowódca Marynarki Wojennej RP rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydanym na podstawie art. 111 pkt 6a oraz art. 115 ust. 1 i 4 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 z późn. zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 z późn. zm.), z dniem [...] grudnia 2010 r. zwolnił [...] K. O. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy, wskutek nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej.
Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. K. O., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odwołanie od ww. rozkazu personalnego, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu rozkazowi wymieniony zarzucił naruszenie art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez zwolnienie z zawodowej służby wojskowej wskutek nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej, pomimo, iż w 2010 r. został on zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie art. 50a ust. 3 ww. ustawy.
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz upoważnienia Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie załatwiania spraw w jego imieniu, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] marca 2011 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 27, poz. 138), sprawność fizyczna żołnierzy zawodowych oceniana jest podczas sprawdzianu sprawności fizycznej, na podstawie ćwiczeń zróżnicowanych ze względu na płeć, grupy wiekowe, jednostki wojskowe, zajmowane stanowiska służbowe, a także posiadanej przez żołnierza kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej. Natomiast zgodnie z art. 50a ust. 3, żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych lub zdrowotnych, natomiast tryb zwolnienia z tego sprawdzianu w danym roku kalendarzowym oraz dokumenty wymagane w tych sprawach reguluje § 10 rozporządzenia MON z dnia 12 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania sprawdzianu sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych.
Szef Sztabu Generalnego WP wyjaśnił, że K. O. w 2009 r. oraz w 2010 r. nie przystąpił do sprawdzianu sprawności fizycznej.
Organ podkreślił, że użyta w art. 111 lit. 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowiącego podstawę prawną zwolnienia K. O. z zawodowej służby wojskowej, forma "zwalnia się" oznacza, że nieprzystąpienie przez żołnierza w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej, stanowi wystarczającą podstawę do zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby wojskowej.
Organ II instancji podał, że egzamin z wychowania fizycznego dla żołnierzy z Komendy Portu Wojennego S. trwał do [...] czerwca 2010 r., a K. O. był niezdolny do wykonywania obowiązków służbowych od [...] do [...] czerwca 2010 r. oraz od [...] do [...] czerwca 2010 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, miał on jeszcze dwa dni robocze, tj. [...] i [...] czerwca 2010 r. na zaliczenie egzaminu z wychowania fizycznego w terminie ustalonym przez dowódcę jednostki wojskowej. Natomiast otrzymane od lekarza w dniu [...] lipca 2010 r. zaświadczenie o niezdolności do zajęć z w-f w terminie od [...] czerwca do [...] lipca 2010 r., było wystawione już po terminie przeprowadzenia egzaminu z wychowania fizycznego, a zaświadczenie z wsteczną datą obowiązywania uznać należało za mało wiarygodne.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ odwoławczy uznał, że rozkaz personalny Dowódcy Marynarki Wojennej RP nr [...] z dnia [...] września 2010 r. został wydany zgodnie z prawem, w związku z czym nie było podstaw do jego uchylenia.
Pismem z dnia 16 marca 2011 r. K. O., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie w całości, uchylenie rozkazu ją poprzedzającego oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 111 pkt 6a w zw. z art. 50a ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie żołnierzy zawodowych, przez zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieprzystąpienia w dwóch kolejnych latach do sprawdzianu sprawności fizycznej, pomimo tego, że w dniach, w których wyznaczono skarżącemu terminy sprawdzianu, tj. [...] czerwca 2010 r. i [...] czerwca 2010 r., był on zwolniony z tego sprawdzianu na podstawie przepisu art. 50a ust. 3 ww. ustawy, a o innych terminach sprawdzianów dla kadry Komendy Portu Wojennego S. skarżący nie był informowany, w zw. z tym nie mógł do nich przystąpić.
W odpowiedzi na skargę organ, podnosząc, iż wydane akty nie naruszają prawa, wniósł o jej oddalenie, jak również o oddalenie wniosków o obciążanie kosztami postępowania sądowego organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy wobec skarżącego znajdował zastosowanie przepis art. 50a ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, 593 ze zm.). Zgodnie z wyżej powołaną normą prawną żołnierz zawodowy może być zwolniony ze sprawdzianu sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych lub zdrowotnych (...).
W realiach niniejszej sprawy, aby organ mógł skutecznie odmówić zastosowania wobec strony ww. przepisu, winien wykazać trzy najistotniejsze przesłanki:
- że powiadomiono stronę o terminie egzaminu z w-f,
- że strona nie przystąpiła do egzaminu z w-f w wyznaczonym terminie,
- że absencja strony na egzaminie nie jest usprawiedliwiona przyczynami zdrowotnymi.
Tylko bowiem łączne wykazanie zaistnienia powyższych okoliczności sprawi, że organ będzie uprawniony do zwolnienia żołnierza ze służby w trybie art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż okolicznością niesporną jest to, że organ powiadomił skarżącego o dwóch terminach, w których mógł przystąpić do egzaminu z w-f, tj. [...] i [...] czerwca 2010 r.
Poza sporem pozostaje też fakt, iż strona dysponowała zwolnieniem lekarskim potwierdzającym jej niezdolność do wykonywania obowiązków służbowych w terminach [...] czerwca 2010 r. i [...] czerwca 2010 r. Zestawienie przytoczonych dat wskazuje więc na to, iż absencja żołnierza na terminach egzaminu z w-f, o których został powiadomiony, była usprawiedliwiona przyczynami zdrowotnymi. Jak wynika z zaświadczeń lekarskich przedłożonych przez żołnierza organowi, w terminach tych był on niezdolny do wykonywania obowiązków służbowych.
Powyższe sprawia, iż skarżoną decyzję uznać należy za wadliwą. Skoro bowiem stan faktyczny sprawy wyczerpywał okoliczności, o jakich mowa w art. 50a ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) po stronie organu nie istniała możliwość skutecznego zwolnienia żołnierza na podstawie normy art. 111 pkt 6a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).
Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność podnoszona przez organ, że egzaminy z w-f trwały także w dniach [...] i [...] czerwca 2010 r. Organ nie udowodnił bowiem, aby powiadomił skarżącego o możliwości przystąpienia do egzaminu z w-f w tych dniach. W szczególności za taki dowód nie może być uznane oświadczenie Szefa Sekcji Wychowania Fizycznego i Sportu Komendy Portu Wojennego w S. Odnosi się ono bowiem do rozmowy ze skarżącym, która miała miejsce [...] czerwca 2010 r., a więc po zakończeniu trwania egzaminów z w-f. Stąd, z faktu nieuczestniczenia przez żołnierza w omawianym egzaminie w dniach [...] i [...] czerwca 2010 r., organ nie może wywodzić negatywnych konsekwencji dla strony.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych nie sposób również pominąć faktu, iż dnia [...] lipca 2010 r. lekarz Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w S. wydał skarżącemu zaświadczenie, iż w terminie od [...] czerwca 2010 r. do [...] lipca 2010 r. nie był zdolny do zajęć z w-f. Stąd więc nawet teoretycznie przyjmując, iż wszystkie terminy trwania egzaminów z w-f, jakie miały miejsce w jednostce skarżącego, były mu znane, to nie mógł on do tych egzaminów przystąpić, z uwagi na stan zdrowia.
Na marginesie wskazać należy, iż tutejszy Sąd nie podziela stanowiska organu, iż skoro wyżej powołane zaświadczenie lekarskie zostało wydane po zakończeniu trwania egzaminów z w-f, to przez to jest mało wiarygodne. Organ nie posiada bowiem wiedzy fachowej ku temu, aby samodzielnie weryfikować diagnozę lekarską. Jeśli zaś organ podejrzewa, iż omawiane zaświadczenie nie odpowiada prawdzie, to winien rozważyć zasadność złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.
W związku z powyższym, uznając, że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art.152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art. 200 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło