II SA/Wa 949/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Pisula - Dąbrowska (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi N. D. na rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych – oddala skargę – Komendant [...] Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji W. z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], którym to rozkazem zawieszono w czynnościach służbowych [...] N.D., jednocześnie zawieszając w 50% wypłatę naliczanego uposażenia. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Organ II instancji uchylił rozkaz w zakresie dat okresu zawieszenia w czynnościach służbowych, ustalając, że funkcjonariuszka będzie zawieszona w czynnościach służbowych od dnia 1 lutego 2014 r. do dnia 1 maja 2014 r. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 39 ust. 2 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. W motywach uzasadnienia podał, że w dniu [...] stycznia 2014 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko [...] N.D., o to, że: – w dniu [...] stycznia 2014 r. w W., będąc funkcjonariuszem Komendy Rejonowej Policji W., podczas pełnionej służby patrolowej nie wykonała polecenia służbowego - udania się na ulicę [...], celem udzielenia pomocy i asysty załodze z Komendy Rejonowej Policji W. - wydanego przez dyspozytora [...] Stanowiska Kierowania Komendy [...] Policji, w dyspozycji którego pozostawała, czym popełniła przewinienie dyscyplinarne opisane w dyspozycji art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w związku z § 15 decyzji Nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2013 r. w sprawie wprowadzenia do użytkowania "Ramowej instrukcji organizacji służby patrolowej na terenie podległym Komendantowi [...] Policji". W związku z postawionym zarzutem dyscyplinarnym organ stwierdził, że: – uwzględniając charakter popełnionego czynu, tj. odmowę wykonania albo niewykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń policjantowi pełniącemu służbę, mając na uwadze dobro wszczętego postępowania dyscyplinarnego, zachodzi potrzeba odsunięcia policjanta od wykonywania czynności służbowych, z uwagi na możliwość ingerowania i wywierania wpływu na prowadzone czynności służbowe. Jednocześnie organ wskazał, że trzymiesięczny okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych jest celowy z uwagi na dobro służby i prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Nadto stwierdził, że zgodnie z treścią art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Wyjaśnił, że użycie przez ustawodawcę sformułowania "zawiesza się" należy rozumieć jako zobowiązanie organu do zastosowania tej normy prawnej w przypadku zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Natomiast nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wynika z konieczności ochrony interesu społecznego tożsamego z interesem służby i natychmiastowym odsunięciem policjanta od obowiązków służbowych w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi N.D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozkazu, ewentualnie jego uchylenie, skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 107 § 1 i § 2 i § 3 K.p.a. w związku z art. 140 K.p.a. oraz § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U z 2002 r., Nr 120, poz. 1029 ze zm.), poprzez oznaczenie w zaskarżonym rozkazie organu administracji publicznej nieznanego w ustawie, niepowołanie podstawy prawnej w zakresie całego rozstrzygnięcia i sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonego rozkazu w taki sposób, iż jest sprzeczne z jego rozstrzygnięciem. Ponadto podniosła naruszenie: – art. 10 § 1 K.p.a., przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem rozkazu w pierwszej jak i w drugiej instancji, wskutek czego strona została pozbawiona możności obrony swoich praw, gdyż nie miała wiedzy, jaki został zebrany materiał dowodowy, co w konsekwencji uniemożliwiło jej skuteczne podważenie zaskarżonego rozkazu; – art. 15 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie dwukrotnie merytorycznie sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała motywów, jakimi kierował się organ, jak również nie zawierała motywów w zakresie celu zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i czasu tego zawieszenia; – art. 138 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego rozkazu. W motywach uzasadnienia skarżąca dodatkowo wskazała, że zaskarżone rozkazy nie zostały wydane przez właściwy organ, bowiem wydająca je osoba nie została określona z imienia i nazwiska. Podniosła też, że decyzja o zawieszeniu policjanta w czynnościach służbowych ma charakter uznaniowy. Nadto zarzuciła, że organ nieprawidłowo przyjął, iż popełniła przewinienie dyscyplinarne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że przyczyną zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych było niewykonanie przez nią polecenia służbowego – tj. udania się na ul. [...] w W., celem udzielenia pomocy załodze Komendy Rejonowej Policji [...]. Wskazał, że służba w Policji charakteryzuje się koniecznością podporządkowywania się przez policjantów szczególnej dyscyplinie, co wynika jednoznacznie z treści art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Wyjaśnił, że zawieszenie N.D. w czynnościach służbowych, na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zostało uzasadnione koniecznością odsunięcia policjantki od wykonywania czynności w związku z prowadzonym przeciwko niej postępowaniem dyscyplinarnym i zagrożeniem, że jej obecność w służbie może powodować próby matactwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Niewątpliwie cytowany przepis ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że ustawodawca swobodnej decyzji właściwego organu orzekającego pozostawił ocenę, czy dobro postępowania lub dobro służby uzasadnia, w prawidłowo ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. Przy czym podejmując decyzję uznaniową, należy mieć na względzie, że zakres uznania jest wyznaczony przepisem prawa materialnego i celem, dla jakiego dana regulacja została stworzona. W art. 39 ust. 2 ustawy o Policji mowa jest wyłącznie o dwóch warunkach: wszczęciu jednego z wymienionych enumeratywnie postępowań i celowość zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Tylko te okoliczności decydują zarówno o fakcie zawieszenia w czynnościach służbowych, jak i o okresie, na jaki orzeczono o zawieszeniu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż w stosunku do skarżącej toczy się postępowanie dyscyplinarne (niewykonanie polecenia służbowego), a zatem spełniona została jedna z przesłanek wymienionych w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. W ocenie Sądu, spełniona została też druga z przesłanek, tj. przesłanka celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. Organ w uzasadnieniu decyzji szeroko uzasadnił i wyjaśnił zaistnienie ww. przesłanki. Wskazał, że Komendant Rejonowy Policji [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wszczął przeciwko [...] N.D. postępowanie dyscyplinarne i przedstawił zarzut, iż w dniu [...] stycznia 2014 r. w W., będąc funkcjonariuszem Komendy Rejonowej Policji W., podczas pełnionej służby patrolowej nie wykonała polecenia służbowego udania się na ul. [...] w W., celem udzielenia pomocy i asysty załodze z Komendy Rejonowej Policji W., wydanego przez dyspozytora [...] Stanowiska Kierowania Komendy [...] Policji, w dyspozycji którego pozostawała, czym popełniła przewinienie dyscyplinarne opisane w art. 132 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji w związku z § 15 decyzji nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2013 r. w sprawie wprowadzenia do użytkowania "Ramowej instrukcji organizacji służby patrolowej na terenie podległym Komendantowi [...] Policji". Stwierdził, że dobro służby przemawia za odsunięciem skarżącej od wykonywania zadań i czynności służbowych. Prawidłowo organ podkreślił, że w stosunku służbowym policjanta występuje znaczne nasilenie elementów władczych, których brak jest w stosunku pracy. Policjanci podlegają zarządzeniom i rozkazom służbowym przełożonych, mogącym kształtować i zmieniać bez ich zgody treść istotnych elementów stosunku służbowego, jak np. miejsce i czas pracy, zakres podporządkowania, dyspozycyjność. Obowiązek podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej nakłada na policjantów art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie podporządkowała się dyscyplinie, albowiem nie wykonała polecenia służbowego podczas pełnienia służby w dniu [...] stycznia 2014 r. Nie udzieliła pomocy załodze z Komendy Rejonowej Policji [...]. Organ wyjaśnił, że z materiałów sprawy wynika, że o godzinie 21.43.58 podano komunikat, dotyczący zdarzenia zgłoszonego przez pokrzywdzonego i do jego obsługi przydzielono patrol ze stanu Komendy Rejonowej Policji W.. O godzinie 21.44.47 operator [...] Stanowiska Kierowania [...] nadał komunikat o wydłużeniu czasu dla m. in. załogi policyjnego radiowozu w składzie [...] N.D. wraz z innym policjantem. Policjanci wskazanej załogi o godzinie 22.11 odmówili realizacji polecenia radiooperatora [...] Stanowiska Kierowania [...] udania się na miejsce zdarzenia, dotyczącego gróźb karalnych kierowanych przez trzech mężczyzn wobec zgłaszającego ten fakt obywatela, informując, że "są już w szatni i spieszą się na pociąg do domu" (korespondencja radiooperatora [...] z policjantami miała miejsce o godzinie 21.52). W notatnikach służbowych funkcjonariuszy wskazanego patrolu nie odnotowano faktu nadania komunikatu oraz rozliczenia służby przez przełożonych. W tym stanie faktycznym organ miał prawo nie tylko wszcząć postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącej, ale też zawiesić ją w czynnościach służbowych. Brak udzielenia przez nią pomocy potrzebującej załodze nie znajduje usprawiedliwienia. Brak podporządkowania się dyscyplinarnie, odmowa wykonania polecenia służbowego, tj. udzielenia pomocy innym policjantom, uzasadniają, w ocenie Sądu, zawieszenie w czynnościach służbowych dla dobra służby. Podstawą materialnoprawną zawieszenia skarżącej 50% ostatnio należnego uposażenia stanowił art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Zgodnie z jego brzmieniem, policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "zawiesza się" oznacza, że kwestia ta nie podlega fakultatywnemu uznaniu, lecz obliguje organ do zawieszenia 50% ostatnio naliczanego uposażenia. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego wydania decyzji przez nieuprawniony organ stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie stwierdził organ, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. został wydany przez upoważniony organ, tj. Komendanta Rejonowego Policji [...], o czym świadczy pełna nazwa organu ze wskazaniem stopnia, imienia i nazwiska osoby piastującej wskazaną funkcję, a więc [...] P.B.– zamieszczone na drugiej stronie decyzji. Dodać przy tym należy, iż na oznaczeniu organu widnieje podpis wymienionego. Zgodnie z orzecznictwem sądowym, brak oznaczenia organu pozbawia dany akt charakteru decyzji administracyjnej. Jednakże brak oznaczenia organu w tak zwanej części nagłówkowej decyzji nie powoduje takiego skutku, jeżeli podpis osoby upoważnionej do wydania decyzji został opatrzony pieczęcią dostatecznie identyfikującą konkretny organ administracji publicznej (por. Komentarz do art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, A. Wróbel, LEX 2013). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.