II SA/Wa 950/25
WyrokWSA w Warszawie2025-10-28
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierza zawodowego można ponownie zawiesić w czynnościach służbowych w sytuacji, gdy wcześniejsza decyzja o zawieszeniu została uchylona, a postępowanie karne, które stanowiło podstawę zawieszenia, nadal się toczy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ponowne zawieszenie żołnierza w czynnościach służbowych jest dopuszczalne, nawet jeśli wcześniejsza decyzja o zawieszeniu została uchylona. Uchylenie decyzji oznaczało ustanie jej skutków prawnych, w tym zawieszenia. Nowa decyzja o zawieszeniu, wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy, stanowiła odrębne rozstrzygnięcie i była zgodna z prawem, ponieważ podstawą zawieszenia było wszczęcie postępowania karnego, co stanowi obligatoryjną przesłankę do zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych na mocy art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. M. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, która uchyliła w części decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych, a w pozostałym zakresie utrzymała ją w mocy. Skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych w związku z zarzutami popełnienia przestępstwa przywłaszczenia oleju napędowego oraz posiadania amunicji. Wcześniejsza decyzja o zawieszeniu została uchylona, a następnie wydano nową decyzję o zawieszeniu. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez ponowne zawieszenie go w czynnościach służbowych oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego okresu zawieszenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2025 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] marca 2025 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zw. dalej "k.p.a.", w zw. z art. 225 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.), zw. dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny", uchylił decyzję Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w sprawie zawieszenia T. M., zw. dalej "skarżącym", w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, w części dotyczącej terminu który ustalił na okres od [...] listopada 2024 r. do [...] lutego 2025 r., a w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy.
Rozstrzygnięcie to zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w [...] Pułku [...] na stanowisku służbowym [...] Drużyny Zabezpieczenia. W dniu [...] marca 2024 r. do Dowódcy [...] Pułku [...] wpłynęło z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] zawiadomienie w którym poinformowano że ww. żołnierzowi postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. polegającego na przywłaszczeniu powierzonej rzeczy. Nadto poinformowano, że wobec skarżącego nie zastosowano środków zapobiegawczych.
Dowódca [...] Pułku [...], działając na podstawie art. 225 ust. 1, ust. 4 i ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, w dniu [...] marca 2024 r. wydał decyzję o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w okresie od dnia [...] marca 2024 r. do dnia [...] czerwca 2024 r. Organ oparł swoją decyzję na postanowieniu Prokuratury Rejonowej [...] w [...] z dnia [...] marca 2025 r. informującym o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k.
Na skutek odwołania Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2024 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dowódca [...] Pułku [...] decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w okresie od [...] listopada 2024 r. do dnia [...] lutego 2025 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2024 r. wpłynęło do Dowódcy [...] Pułku [...] z Prokuratury Rejonowej [...] w [...] zawiadomienie o przedstawieniu zarzutów przeciwko skarżącemu. W zawiadomieniu tym wskazano również, że ww. żołnierzowi postanowieniem z dnia [...] marca 2024 r. zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. - tj. przywłaszczenia i wyprowadzenia poza ewidencją oleju napędowego oraz o czyn z art. 263 § 2 k.k. - tj. posiadanie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki amunicji w postaci naboju półpłaszczowego sztucerowego. Nadto poinformowano, że wobec [...] T. M. nie zastosowano środków zapobiegawczych.
Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 132 k.p.a.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w wyniku przeprowadzonego postępowania, po analizie przedłożonych akt w sprawie stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazał, że przedmiot zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym uregulowany został w art. 225 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu, żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Powyższy przepis, w sytuacji wystąpienia jednego z przypadków w nim wymienionych, nakłada na dowódcę jednostki wojskowej obowiązek podjęcia określonego działania z urzędu na okres czasu nie przekraczający wskazanego w treści przywołanego przepisu. Istotnym dla sprawy jest również to, że powyżej przywołane przepisy stosuje się wówczas, gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że zawieszenie skarżącego przez Dowódcę [...] Pułku [...] w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w oparciu, o pismo Prokuratury Rejonowej [...] w [...] zgodnie z którym w dniu [...] marca 2024 r. ww. żołnierzowi przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza treści cytowanego art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wskazuje na obligatoryjność zawieszenia przez organ w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym żołnierza zawodowego, w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek. W tym zakresie organ nie został wyposażony w uznaniowość, ale nałożono na niego bezwzględny obowiązek orzeczenia, o zawieszeniu. Uznaniowością organu objęty jest wyłącznie okres na jaki orzeczone ma zostać zawieszenie w czynnościach służbowych, gdyż ustawodawca określił jedynie okres maksymalny, tj. 3 miesiące, nie określając przy tym od jakich przesłanek uzależniona powinna być długość zawieszenia w czynnościach służbowych.
Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej powtórnego zawieszenia strony w czynnościach służbowych, wyjaśniono stronie iż wskutek wydania decyzji Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r., którą uchylono w całości decyzję z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego, uchyleniu uległy również skutki tej decyzji w postaci zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym. Konsekwencją powyższego jest fakt iż wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzja Dowódcy [...] Pułku [...] rozstrzyga, wbrew twierdzeniu strony, po raz pierwszy o zawieszeniu skarżącego w czynnościach służbowych.
Ponadto, jeżeli w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie żołnierzowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a następnie wniesienia do sądu aktu oskarżenia, to stan taki należy ocenić jako uzasadniający zastosowanie wobec żołnierza maksymalnego okresu zawieszenia, gdyż uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa umyślnego przez żołnierza należy traktować jako sprzeczne z rotą złożonej przez niego przysięgi wojskowej oraz charakterem zadań realizowanych przez Siły Zbrojne.
Mając zatem na uwadze charakter przestępstwa, którego popełnienie zarzucono skarżącemu, tj. polegającego na przywłaszczeniu i wyprowadzeniu poza ewidencją oleju napędowego oraz o posiadanie bez wymaganego zezwolenia 1 sztuki amunicji w postaci naboju półpłaszczowego sztucerowego, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych w pełni podzielił wyrażony w uzasadnieniu wydanej przez organ I instancji decyzji pogląd, iż czyn popełniony przez skarżącego oraz okoliczności jego popełnienia mają negatywny wpływ na dobre imię Sił Zbrojnych, a także na postępowanie pozostałych żołnierzy w podległej jednostce wojskowej.
Natomiast w odniesieniu do zarzutu obrazy art. 225 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie rozstrzygnięcie z dniem [...] listopada 2024 r. o natychmiastowym wykonaniu decyzji o zawieszeniu strony w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym, w sytuacji, w której decyzja została doręczona stronie dopiero w dniu [...] listopada 2024 r. wyjaśniono, że "zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej." Przepis ten reguluje skutki prawne doręczenia stronie decyzji. Zgodnie z art. 110 § 1 k.p.a. decyzja rozpoczyna swój byt prawny w sferze zewnętrznej, z chwilą jej doręczenia i z tą chwilą organ, który wydał decyzję jest związany z jej treścią, co oznacza, iż może ona utracić moc prawną ustaloną przez normę materialnoprawną uzyskiwaną z chwilą jej wydania, a przyjmującą postać wyrażenia woli organu jedynie wówczas, gdy zostanie uchylona, zmieniona lub wygaszona zgodnie z przepisami k.p.a. Byt prawny decyzji i jej ewentualne skutki na gruncie prawa materialnego rozpoczynają się zatem z chwilą jej wydania, gdyż to w tym momencie dochodzi do nowego ukształtowania stosunku prawnego i jej pojawienia się w obrocie prawnym, a na gruncie procesowym - do załatwienia konkretnej sprawy. Decyzja ta istnieje od daty jej wydania i wyraża wolę organu wynikającą z jej treści.
Wbrew zarzutowi strony, pominięcia przez organ I instancji okoliczności ustalenia na jakim etapie znajduje się prowadzone przeciwko stronie postępowanie karne, pominięcia zakresu jej obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym oraz pozostałej dokumentacji służbowej strony obrazującej charakter wykonywanych obowiązków służbowych oraz dotychczasowego przebiegu służby, wyjaśniono, że organ I instancji nie był zmuszony do ich uwzględnienia, gdyż art. 225 ustawy o obronie Ojczyzny, nakłada na dowódcę jednostki wojskowej obowiązek podjęcia określonego działania z urzędu na okres czasu nie przekraczający wskazanego w treści przywołanego przepisu.
W trakcie prowadzenia postępowania odwoławczego pełnomocnik strony podczas zapoznawania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym zadeklarował w dniu [...] lutego 2025 r. zgłoszenie wniosków dowodowych, wskazujących na osobisty stosunek organu do osoby strony, których to wniosków nie przedstawił. Ponadto wniósł on o spowodowanie wszczęcia przez Dowódcę Generalnego RSZ postępowania w sprawie szkody w mieniu wojskowym będącej następstwem wypłacenia skarżącemu uposażenia za czas faktycznej nieobecności w służbie będącej następstwem wydania wadliwej prawnie decyzji z dnia [...] marca 2024 r. Wyjaśniono, iż Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych nie jest dysponentem środków finansowych, co powoduje, iż nie jest stroną w sprawie postępowania szkodowego.
Z kolei uchylenie przedmiotowego rozkazu w części dotyczącej rozpoczęcia terminu zawieszenia w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym skarżącego uznano za konieczne, bowiem jak już wyjaśniono powyżej zgodnie z art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzja sporządzona, ale nie doręczona, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani strony, co uzasadnia przyjęcie, iż decyzja administracyjna jest wydana z chwilą jej doręczenia. Z tego też względu należało ustalić nowy termin w taki sposób, aby naprawić zaistniałe nieprawidłowości, bowiem decyzja w celu jej zrealizowania powinna wejść do obrotu prawnego. Ustalenie zatem nowego terminu zawieszenia w czynnościach służbowych stało się konieczne i jest uzasadnione.
Skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2025 r. wniósł skarżący, zarzucając obrazę prawa materialnego, tj.:
- art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na ponownym zawieszeniu strony w czynnościach służbowych po kilku miesiącach od czasu zakończenia pierwszego zawieszenia, które nie zostało przedłużone;
- art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, tj. z pominięciem przesłanek i okoliczności niniejszej sprawy mających znaczenie dla słuszności zastosowania okresu zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych w kontekście celów, do jakich powołana została ta instytucja prawna, co skutkowało błędnym rozstrzygnięciem w zakresie długości okresu i samego czasookresu, na który strona została zawieszona w czynnościach służbowych.
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] listopada 2024 r., jako naruszających prawo materiale i wydanych z naruszaniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ I instancji nie zauważył, a organ odwoławczy powielił, że wcześniejsze zawieszenie żołnierza w związku z tym samym postępowaniem karnym miało istotny wpływ na możliwość ponownego zawieszenia tego samego żołnierza. Zwłaszcza gdy zawieszenie nie zostało przedłużone w trybie art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, nie można było uznać, że kolejne zawieszenie jest dopuszczalne. Zgodnie z art. 225 ust. 5 tej ustawy, decyzja o zawieszeniu miała ustawową natychmiastową wykonalność, co oznaczało, że faktycznego zawieszenia nie można było cofnąć uchylając decyzję organu I instancji. W toku postępowania konieczne było odniesienie się do pierwotnego okresu zawieszenia, gdyż orzekanie "na przyszłość" byłoby ponownym zawieszaniem, co było niedopuszczalne bez przedłużenia w trybie art. 225 ust. 3 tej ustawy.
Nadto organy nie uwzględniły, że zawieszenie stanowiło de facto karę za czyny jeszcze nie stwierdzone prawomocnym wyrokiem, co naruszało zasadę domniemania niewinności. Nie istniały podstawy do zawieszenia od [...] listopada 2024 r. do [...] lutego 2025 r., skoro organ nie przedłużył tego zawieszenia do [...] czerwca 2024 r., a więc nie miał argumentów do jego kontynuowania od [...] listopada 2024 r. lub później.
Ponadto, zawieszenie to stanowiło nieuzasadnione wymierzenie kary, co było sprzeczne z definicją kary jako sprawiedliwej odpłaty za popełnione czyny, zgodnie z komentarzem prof. Alicji Grześkowiak. Rozstrzygnięcia organów wojskowych nie odpowiadały celom Sił Zbrojnych, które miały na celu realizację zadań służbowych, a nie karanie. Zawieszenie w tym przypadku nie miało podstaw prawnych, szczególnie wobec braku wyroku skazującego, i naruszało przepisy ustawy o obronie Ojczyzny.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zw. dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Poza tym sądową kontrolę decyzji podejmowanych wobec żołnierzy przewiduje ustawa o obronie Ojczyzny. W art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.) przewidziano, że od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, i skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W świetle przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte bez naruszenia przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tym przepisem żołnierza zawodowego zawiesza się w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.
Żołnierza zawodowego można zawiesić w czynnościach służbowych w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o nieumyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub nieumyślne przestępstwo skarbowe lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 12 miesięcy (art. 225 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny). W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego (art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny). Do zawieszenia i przedłużenia okresu zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych właściwy jest dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a żołnierzy pełniących służbę w dyspozycji - kierownik komórki organizacyjnej właściwej do spraw kadr (art. 225 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny). Zawieszenie i przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych następuje w drodze decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 225 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny). Od decyzji, o której mowa w ust. 5, przysługuje odwołanie do dowódcy jednostki wojskowej nadrzędnej nad jednostką, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku braku takiego dowódcy - do Ministra Obrony Narodowej (art. 226 ust. 6 ustawy o obronie Ojczyzny). W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych żołnierz zawodowy może być zwolniony ze stanowiska służbowego i przeniesiony do dyspozycji, w tym poza jednostkę wojskową, w której dotychczas pełnił zawodową służbę wojskową (art. 225 ust. 7 ustawy o obronie Ojczyzny). Przepisy ust. 1-7 stosuje się gdy środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych nie został zastosowany w toku prowadzonego postępowania karnego przez prokuratora lub sąd (art. 225 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny).
Z treści powyższego przepisu (art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny) wynika, że w przypadku zaistnienia opisanej w nim przesłanki, organ ma obowiązek wydać decyzję o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych na zajmowanym stanowisku. Decyzja taka ma charakter związany. Celem zawieszenia żołnierza zawodowego w czynnościach służbowych jest konieczność natychmiastowego odsunięcia go od codziennych zajęć służbowych z uwagi na dobro postępowania prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi lub dobro służby wojskowej. Przy czym dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została przez ustawodawcę od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. J. Bulira (w:) Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023, art. 225).
Przepis art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny przewiduje obligatoryjne zawieszenie w czynnościach służbowych wobec żołnierza zawodowego w sytuacji spełnienia określonych w nim przesłanek, tj. gdy zostało przeciwko niemu wszczęte postępowanie karne w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W tym zakresie organ nie został wyposażony w "uznaniowość". Nałożono na niego obowiązek orzeczenia o zawieszeniu żołnierza w czynnościach służbowych. Do uznania organu wojskowego należy ustalenie okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. Ustawodawca określił jedynie okres maksymalny - 3 miesiące (art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny). W szczególnych sytuacjach dopuszczalny okres zawieszenia może trwać do czasu zakończenia postępowania karnego (art. 225 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny). Ustawa o obronie Ojczyzny nie określa przesłanek mających decydować o czasie zawieszenia żołnierza w czynnościach służbowych.
Co do ustalania okresu zawieszenia, ustawodawca przewidział jedynie okres maksymalny — trzy miesiące, ale nie wskazał, od jakich przesłanek zależy długość tego zawieszenia. Organ posiada więc pewną uznaniowość jedynie w zakresie wyznaczonego terminu, ale nie w zakresie samego faktu zawieszenia, które jest obligatoryjne, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Przy czym dopuszczalność zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych uzależniona została od samego faktu postawienia zarzutów w postępowaniu karnym, nie zaś od stwierdzenia winy co do popełnionych czynów (por. J. Bulira (w:) Obrona Ojczyzny. Komentarz, red. H. Królikowski, Warszawa 2023 r., art. 225).
W przypadku analizowanego procesu, podstawą wszczęcia postępowania było zawiadomienie Prokuratury Rejonowej [...] o śledztwie prowadzonym przeciwko skarżącemu, podejrzanemu o czyny z art. 284 § 2 k.k. oraz art. 263 k.k., i zawierające przedstawienie mu zarzutów. Informacja ta pochodzi bezpośrednio z pisma prokuratury, w celu zastosowania wobec skarżącego art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Słusznie zatem - na podstawie danych zawartych w tym piśmie - wywiedziono, że skarżący spełnia warunki konieczne do zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z tym decyzja z dnia [...] listopada 2024 r., podjęta przez Dowódcę [...] Pułku [...], o zawieszeniu skarżącego w obowiązkach służbowych jest w pełni poprawna i zgodna z obowiązującym prawem.
Na marginesie Sąd zauważa, że analiza przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także Kodeksu postępowania karnego, wskazuje, iż wszczęcie postępowania karnego przeciwko określonej osobie następuje w sytuacji wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów albo w przypadkach, gdy zarzut postawiono już w trakcie przesłuchania jako podejrzanego (art. 71 k.p.a. i art. 71 k.p.k.). Zatem zawiadomienie z Prokuratury Rejonowej [...] o przedstawieniu zarzutów skarżącemu jest wiarygodnym i niebudzącym wątpliwości źródłem informacji o wszczęciu postępowania karnego, co jednoznacznie obliguje organ do zastosowania w tym przypadku art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny i podjęcia odpowiednich działań w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego powtórnego zawieszenia w obowiązkach służbowych, Sąd podkreśla, że zarzut ten jest całkowicie bezzasadny i nie znajduje podstaw w obowiązującym stanie prawnym oraz w okolicznościach sprawy. Na uwagę zasługuje fakt, że decyzją Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2024 r. dokonano uchylenia wcześniejszej decyzji Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] marca 2024 r., dotyczącej zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego. Tym samym zlikwidowane zostały skutki poprzedniej decyzji, w tym również zawieszenie w obowiązkach służbowych, które z tego tytułu przestało obowiązywać. Dopiero decyzja Dowódcy [...] Pułku [...] z dnia [...] listopada 2024 r. po raz pierwszy rozstrzygnęła o zawieszeniu skarżącego w pełnionych obowiązkach służbowych. Oznacza to, że wcześniejsze zawieszenie, które miało miejsce, zostało formalnie uchylone i nie odnosi wobec skarżącego żadnego skutku, natomiast nowa decyzja w tym zakresie, wydana na skutek ponownego rozpoznania sprawy, jest jedynym rozstrzygnięciem istniejącym w obrocie prawnym.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, iż zawieszenie go w obowiązkach służbowych jest niezgodne z potrzebami Sił Zbrojnych, należy podkreślić, że jest to zarzut całkowicie chybiony. Zawieszenie w czynnościach służbowych, oparte na art. 225 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny, ma charakter obligatoryjny i wymaga spełnienia określonych przesłanek. Organ, działający w ramach obowiązujących regulacji, nie ma swobody decyzji w tym zakresie - musi zawiesić żołnierza, gdy zachodzą przesłanki ustawowe w niej wymienione i nie może ich rozpatrywać przez pryzmat dodatkowej przesłanki ulokowanej w potrzebach Sił Zbrojnych. Tym bardziej nie sposób zawieszenia w czynnościach służbowych skarżącego oceniać przez pryzmat słuszności jak i celowości do jakich powołana została ta instytucja, w sytuacji gdy Sąd ocenia tylko o zgodności z prawem.
Właściwie również organ dostrzega, że niewykonanie obowiązków wynikających z tych przepisów mógłby narazić dowódcę jednostki na odpowiedzialność dyscyplinarną czy prawną, w tym także z tytułu niedopełnienia obowiązków służbowych. Podkreślając kontekst sprawy, skarżący pełni służbę na stanowisku kierowcy, a postawiony wobec niego zarzut to przywłaszczenie powierzonego mienia w postaci 180 litrów oleju napędowego. Zarzuty te wskazują na poważne naruszenie obowiązków służbowych i zasad etyki wojskowej, co tym bardziej uzasadnia zawieszenie w czynnościach służbowych.
Podsumowując, decyzje dotyczące zawieszenia w obowiązkach służbowych są w pełni zgodne z prawem, logicznie uzasadnione i konieczne z punktu widzenia funkcjonowania Sił Zbrojnych, a zarzuty podniesione przez skarżącego są nieuzasadnione i nie mają podstaw w obowiązujących regulacjach oraz faktach sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło