II SA/Wa 953/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA - Sławomir Antoniuk, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2008 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej - oddala skargę - Prezes Rady Ministrów, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], którą odmówił D.K. przyznania świadczenia specjalnego. W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Nie wynika z niego bowiem, że wnioskodawczyni posiada wybitne dokonania w pracy zawodowej, czy też w działalności społecznej, na którą się powołuje. Nie wynika z niego również, że jej trudna sytuacja bytowa została spowodowana nadzwyczajnym zdarzeniem losowym. Decyzja z dnia [...] maja 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez D. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której przedstawiła okoliczności związane z jej "represjonowaniem przez komunistów", co w konsekwencji pozbawiło ją możliwości przepracowania większej liczby lat, a tym samym otrzymywania wyższej emerytury. Skarżąca wniosła o wnikliwe zapoznanie się ze sprawą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że przedmiotowe świadczenie, wbrew rozumowaniu skarżącej, nie ma charakteru socjalnego. Organ stwierdził również, że o ile skarżąca uważa, że powinna otrzymać zadośćuczynienie za doznane krzywdy, to takiego roszczenia dochodzić może przed sądem cywilnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, Prezes Rady Ministrów, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej, niż określone w ustawie. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza jej sądowej kontroli, ale oznacza, iż kontrola ta sprowadza się wyłącznie do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym, tzn. z zachowaniem procedury administracyjnej. W szczególności Sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia, bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli, czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu podlega wyłącznie to, czy przy wydaniu decyzji spełniony został, zawarty w art. 7 Kpa, obowiązek uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy organ przestrzegał konstytucyjnej zasady równości wobec prawa. Wybór rozstrzygnięcia, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądu administracyjnego, gdyż jest to suwerenne prawo organu. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym wyżej zakresie, Sąd, nie stwierdził, aby naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, czy też stwierdzenie jej nieważności. Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w wypadku stwierdzenia, iż została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu, w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, a następnie dokonał właściwej jego oceny. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznanie renty specjalnej możliwe jest w sytuacji zajścia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Ustawa nie definiuje tego określenia, co oznacza, że to organ dokonuje oceny, czy w sprawie taki przypadek zachodzi, powinien to zbadać i ocenić w sposób indywidualny. Zgodzić się należy z oceną organu, że skarżąca nie wykazała i nie udokumentowała, że jej przypadek jest szczególnie uzasadniony. Nie można bowiem, za taki uznać faktu, że skarżąca dobrze wywiązywała się ze swoich obowiązków zawodowych jako nauczyciel i była aktywna na polu działalności społecznej. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1083 zł netto oraz ma zapewnione odpowiednie warunki lokalowe. W tym stanie rzeczy nie można stwierdzić, że sytuacja materialno-bytowa skarżącej jest niewspółmierna do jej osiągnięć i zasług. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt P 38/05, w odniesieniu do kwestii przyznawania emerytury specjalnej wskazał, że chodzi tu o uhonorowanie i zapewnienie godziwych warunków bytowych osobom, które mają wybitne indywidualne, także w znaczeniu "niepowtarzalne", zasługi i osiągnięcia w określonej dziedzinie aktywności. Tak określonych zasług nie sposób przypisać skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.