II SA/Wa 954/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-28

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot gospodarczy, który nie wykazał braku jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Podmiot gospodarczy ubiegający się o prawo pomocy musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na pokrycie kosztów postępowania, jeśli wnioskuje o całkowite zwolnienie. W sytuacji, gdy strona posiada środki na koncie bankowym przekraczające wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, a odmowa podjęcia się sporządzenia skargi przez prawników wynika z przyczyn pozaekonomicznych, nie można przyznać prawa pomocy.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Handlowe złożyło skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jego skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca. Jednocześnie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, wskazując na trudności w znalezieniu prawnika oraz przedstawiając dane finansowe spółki (kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę, stan konta).
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2008 r. oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia przedłużenia zezwolenia na pracę cudzoziemca. Od ww. orzeczenia skarżąca Spółka wniosła sporządzoną przez Vice-Prezesa Zarządu skargę kasacyjną, jednocześnie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, adwokata, wskazując, że wniosek ten składa w celu dopełnienia wymogów formalno-prawnych przyjęcia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że prawnicy, do których zwrócił się w imieniu Spółki Vice-Prezes Zarządu, nie podjęli się sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, tłumacząc się względami pozaprawnymi. Jednocześnie Vice-Prezes Zarządu Spółki oświadczył, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej Spółki wynosi 50.000 zł, wartość jej środków trwałych, według bilansu za ostatni rok, to 33.000 zł, Spółka na dzień 1 czerwca 2007 r. wykazywała stratę w wysokości 1.038 zł, a stan konta Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 1.568 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej, nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może zostać przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przesłanki wymienione w wyżej wymienionym przepisie mają charakter wyłącznie ekonomiczny, jedynym więc kryterium oceny, czy stronie przyznać prawo pomocy, jest jej sytuacja majątkowa. Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązek wykazania braku środków ciąży na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy jest instytucją o wyjątkowym charakterze, której zadaniem jest zapewnienie dostępu do sądu podmiotom, którym brakuje środków finansowych na prowadzenie postępowania, i które uprawdopodobnią, że zapłata kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z wyboru spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do upadłości podmiotu gospodarczego. Nie jest dopuszczalna natomiast sytuacja, aby podmioty gospodarcze wykonywały inne ciążące na nich zobowiązania, a koszty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego ponosił Skarb Państwa. Od podmiotów prowadzących działalność gospodarczą generalnie wymaga się podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności. Należy stwierdzić, iż strona wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata. Spółka powinna więc - zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wykazać, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpatrując złożony wniosek, należało więc z jednej strony ustalić wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w związku z toczącym się postępowaniem, a z drugiej – jej możliwości finansowe. W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, strona potrzebuje przede wszystkim środki finansowe na wniesienie wpisu od skargi kasacyjnej, co zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), wynosi 150 zł - jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wysokość środków koniecznych na opłacenie pomocy prawnej w tym zakresie zależy od wielu czynników, ale jak wynika ze złożonego wniosku potrzebna kwota nie stanowiła problemu – w uzasadnieniu wniosku wskazane zostały przyczyny pozaekonomiczne: trudność w znalezieniu prawnika, który zgodziłby się na sporządzenie skargi kasacyjnej w tej sprawie. Problemem nie był więc brak środków na poniesienie kosztów zastępstwa prawnego lecz inne względy. Odnosząc się natomiast do wysokości wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, należy zauważyć, że ze złożonego przez Spółkę wniosku wynika, iż stan jej rachunku bankowego na koniec miesiąca, poprzedzającego złożenie wniosku, wynosił 1.568 zł, a więc wielokrotnie przekraczał kwotę 150 zł. Mając powyższe na względzie należy uznać, iż Spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przez skarżącą Spółkę okoliczności – odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawników, do których zwrócono się w imieniu Spółki, nie stanowi przesłanki przyznania prawa pomocy wymienionej w art. 246 cytowanej wyżej ustawy. Ponadto, biorąc pod uwagę stan konta Spółki, należy również stwierdzić, że strona posiada środki na poniesienie kosztów sądowych. Z tych względów uznano, że skarżąca Spółka nie wykazała, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dlatego na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło