II SA/Wa 954/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, należy badać przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych, gdyż strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów. Natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zgodnie z art. 262 PPSA, podlega ocenie na podstawie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżący przedstawił trudną sytuację materialną rodziny, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania, w tym opłaty za mieszkanie i utrzymanie niepełnosprawnych członków rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. M. B. po otrzymaniu zawiadomienia o terminie rozprawy wyznaczonej w niniejszej sprawie, wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. U uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej w związku z długotrwałymi chorobami członków rodziny. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną A. oraz trójką dzieci – dorosłymi –M. i P. oraz małoletnim D. Podniósł, że rodzina utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego, które otrzymuje, w kwocie 520 zł, renty żony, w wysokości 1.021 zł, renty socjalnej syna P., która łącznie z zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi 746 zł oraz zasiłków pielęgnacyjnych M. i D. – po 153 zł. Oświadczył również, że oprócz mieszkania o powierzchni 57 m2 rodzina nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Podniósł ponadto, że jest zadłużony w banku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akt administracyjnych wynika, że sytuacja materialna skarżącego oraz jego rodziny jest trudna. Skarżący wychowuje wraz z żoną troje niepełnosprawnych dzieci, sam również choruje. Rodzina mieszka w lokalu należącym do [...] Towarzystwa Budownictwa Społecznego, za które opłaty wynoszą ponad 700 zł miesięcznie, a utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego skarżącego, renty żony i renty socjalnej syna P. oraz z zasiłków pielęgnacyjnych. Rodzina korzysta także z pomocy ośrodka pomocy społecznej. Obecnie łączna kwota otrzymywanych środków wynosi 2.593 zł, co oznacza, że średnio na osobę w rodzinie przypada po około 520 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło