II SA/Wa 955/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Ł. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz odszkodowania: - oddala skargę. Lokal nr [...] przy ul. [...] w E., będący w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, został wynajęty osobie cywilnej – J. H. na podstawie cywilnoprawnej umowy najmu z dnia [...] listopada 2003 r., powstałej w następstwie zamiany tego lokalu na lokal mieszkalny, spółdzielczy pomiędzy ww., a żołnierzem zawodowym. Ł. C. jest wnukiem J. H. W dniu [...] grudnia 2003 r. został zameldowany przez dziadka w przedmiotowym lokalu. J. H. zmarł [...] maja 2005 r. W dniu 30 maja 2005 r. Ł. C. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w O. wniosek o ustalenie praw do przedmiotowego lokalu po zmarłym dziadku J. H. W rezultacie wymiany pism przedstawiających stanowiska organu i strony, Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w O., decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., odmówił wydania decyzji o prawie zamieszkiwania Ł. C. w lokalu przy ul. [...] w E. Decyzję tę, po rozpatrzeniu wniesionego przez Ł. C. odwołania, utrzymał w mocy Prezes WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Ł. C. złożył od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z 6 września 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1222/06 oddalił skargę. W dniu 15 stycznia 2008 r. wpłynął do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. wniosek Ł. C. o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, postępowania w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Zainteresowany wskazywał na argumentację uzasadniającą odmowę przyznania mu prawa do zamieszkiwania, którą była trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy zawodowych garnizonu E. Ponieważ obecnie przedmiotowy lokal został przeznaczony do sprzedaży, w ocenie zainteresowanego fakt ten pozostaje w sprzeczności z powyższą argumentacją. Postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. Prezes WAM wznowił postępowanie administracyjne w żądanym przez stronę przedmiocie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w O., działając na podstawie art. 13 ust. 6 i art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), decyzją z dnia [...] marca 2008 r. orzekł o obowiązku opróżnienia przez Ł. C. lokalu mieszkalnego położonego w E. przy ul. [...] oraz o obowiązku uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz obowiązku zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, w wysokości określonej w załączniku stanowiącym integralną część decyzji, począwszy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji do dnia opróżnienia przedmiotowego lokalu. Ł. C. odwołał się od powyższej decyzji. Prezes WAM, po rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z przepisem art. 37a ust. 2 w przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na wyżej wskazany stan faktyczny i wskazał, iż tryb postępowania określony przepisem art. 37a ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, nie jest trybem fakultatywnym, lecz obligatoryjnym i w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego określonego w tym przepisie - to jest zajmowania lokalu bez tytułu prawnego, organ pierwszej instancji był zobowiązany do wydania decyzji zobowiązującej Ł. C. do opróżnienia przedmiotowego lokalu i uiszczenia należnych opłat oraz odszkodowania. Odnosząc się do zarzutów strony, podnoszonych w odwołaniu, organ stwierdził, że sprawa wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu (...) była już przedmiotem rozpatrywania przez organy WAM. Prawidłowość zapadłych w tej sprawie decyzji potwierdził wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2006 r. Zatem wydanie ponownego rozstrzygnięcia w tej sprawie byłoby dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Natomiast wszczęcie przez Prezesa WAM, postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie prawa do zamieszkiwania Ł. C. w przedmiotowym lokalu nie ma wpływu na treść decyzji organu z dnia [...] marca 2008 r. Z kolei zarzut pozbawienia Ł. C. należnych mu udziałów spadkowych po dziadku J. H. z tytułu wkładów w spółdzielni mieszkaniowej, związanych z zamienionym lokalem, jest chybiony, gdyż w chwili otwarcia spadku dziadek wkładem tym już nie dysponował, a zatem nie mógł on wchodzić w skład masy spadkowej. Organ podkreślił brak możliwości zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 691 Kc. Od decyzji Prezesa WAM z dnia [...] maja 2008 r. Ł. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji, której zarzucał naruszenie art. 152 Kpa, poprzez niewstrzymanie przez organ II instancji wykonania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia [...] marca 2008 r., pomimo wydania przez Prezesa WAM postanowienia w dniu [...] marca 2008 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego w przedmiocie prawa do zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. W ocenie Ł. C. taka okoliczność zobowiązywała organ II instancji do wstrzymania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu. W uzasadnieniu skargi, wskazywał na podniesione przyczyny wznowienia postępowania, które wskazują na inne przeznaczenie lokalu niż na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych garnizonu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż skarżący nie składał w postępowaniu administracyjnym żadnych wniosków o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] marca 2008 r., natomiast organ nie widział potrzeby wstrzymywania wykonania decyzji, gdyż, w jego ocenie, okoliczności postępowania wznowieniowego nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Prezesa WAM z dnia [...] kwietnia 2006 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w O. z dnia [...] lutego 2006 r., odmawiającą wydania decyzji o prawie zamieszkiwania Ł. C. w lokalu przy ul. [...] w E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest chybiona. W sprawie występują dwa istotne elementy. Pierwszy dotyczy treści art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Drugi – problemu, czy organ powinien zastosować treść art. 152 § 1 Kpa wobec faktu wszczęcia postępowania o wznowienie sprawy w przedmiocie ustalenia prawa do zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu i na podstawie tego przepisu wstrzymać uprzednio wydaną decyzję nakazującą skarżącemu opróżnienie lokalu i nakładającą na niego obowiązek uiszczenia zwiększonych opłat i należności za użytkowanie tego lokalu. Zgodnie z art. 37a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej: ust. 1 – Osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, ust. 2 – W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań. Przepis ten wprost nakazuje wojskowym organom do spraw mieszkaniowych wydanie decyzji nakazującej opróżnienie danego lokalu mieszkalnego przez osobę zajmującą go bez tytułu prawnego i do zobowiązania tej osoby do uiszczenia zwiększonych opłat i należności za użytkowanie tego lokalu. Trafnie podkreśla organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, obligatoryjny charakter decyzji wydanej w stanie faktycznym określonym w tym przepisie. Sformułowanie użyte w ust. 2 art. 37a ustawy "wydaje decyzję" oznacza, że organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o ile zostanie spełniona przesłanka określona w ust. 1, jaką jest - zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1324/05, publikowany w LEX nr 222045). Ł. C. zajmuje przedmiotowy lokal, jednakże nie posiada do niego tytułu prawnego. Powoływanie się na okoliczność użytkowania przedmiotowego lokalu przez jego dziadka, na podstawie cywilnoprawnej umowy najmu z dnia [...] listopada 2003 r. nie daje skarżącemu tytułu prawnego do korzystania z tego lokalu po śmierci dziadka. W niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 691 Kc, albowiem przedmiotowy lokal należy do zasobów mieszkaniowych WAM, a nadto skarżący nie należy do kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu, objętych tym przepisem. W niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych aby uznać, iż po śmierci dziadka, skarżący ma tytuł do użytkowania przedmiotowego lokalu. Podnoszone przez Ł. C. kwestie dotyczące uznania przedmiotowego lokalu za ekwiwalent wkładu w spółdzielni mieszkaniowej, który przed zamianą lokali stanowił własność J. H. i zatem po jego śmierci stanowi część masy spadkowej należnej skarżącemu, są całkowicie chybione, zostały wyczerpująco zbadane przez organ i nie mogą mieć żadnego znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż nie kreują wprost prawa skarżącego do użytkowania przedmiotowego lokalu należącego do zasobów mieszkaniowych WAM. Wszelkie te kwestie zostały już rozstrzygnięte stosownymi decyzjami administracyjnymi, popartymi prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2006 r., co trafnie podkreśla organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Tak więc, wobec braku tytułu prawnego do zajmowania przedmiotowego lokalu przez Ł. C., organ zobligowany był wydać decyzję nakazującą opróżnienie lokalu i nakładającą obowiązek uiszczenia zwiększonych opłat i należności za użytkowanie tego lokalu, zgodnie z treścią art. 37a ust. 1 i 2 omawianej ustawy. Zgodnie z treścią art. 152 § 1 Kpa organ administracji publicznej wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z analizy tego przepisu wynika, iż dla wstrzymania decyzji niezbędnym jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i to prawdopodobieństwa wynikającego z okoliczności sprawy. A zatem sama okoliczność wznowienia postępowania nie implikuje wprost obowiązku wstrzymania decyzji, której wznowienie dotyczy. Wstrzymanie decyzji należy uzasadnić okolicznościami sprawy. Prezes WAM wskazał, iż organ nie widzi w niniejszej sprawie takich okoliczności, które mogłyby uzasadniać wstrzymanie decyzji z urzędu, dlatego też nie orzekł w przedmiocie wstrzymania decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie taka argumentacja jest w niniejszej sprawie uzasadniona. Nadto, co jest tu decydujące dla rozstrzygnięcia sprawy w aspekcie ewentualnego zastosowania art. 152 § 1 Kpa, to sam skarżący albo składając odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM, albo późniejszym, osobnym pismem skierowanym do Prezesa WAM, mógł wnosić o wstrzymanie decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r., powołując się na wznowienie w dniu [...] marca 2008 r. postępowania w przedmiocie prawa do zamieszkiwania w lokalu. To wówczas, składając takie żądanie, skarżący mógł wskazywać na argumenty, wynikające z okoliczności sprawy, przemawiające jego zdaniem za wstrzymaniem decyzji z dnia [...] marca 2008 r. Był przecież uprawniony do takiego działania z uwagi na treść art. 152 § 1 Kpa. Jednakże skarżący tego nie uczynił, zaś wolę wstrzymania decyzji ujawnił dopiero w skardze, jako argument przemawiający za uchyleniem zaskarżonej decyzji Prezesa WAM z dnia [...] maja 2008 r. i to formułując ten zarzut jako naruszenie przez organ prawa, poprzez brak wstrzymania z urzędu wykonania decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tak sformułowany zarzut jest chybiony, już chociażby z tej przyczyny, iż kwestia wstrzymania decyzji, jako niestanowiąca wcześniej żądania skarżącego w postępowaniu administracyjnym, nie może obecnie stanowić przedmiotu kontroli sądu, zaś organ w sposób wyczerpujący wyjaśnił, z jakich przyczyn nie uznał za zasadne zastosować w niniejszej sprawie art. 152 § 1 Kpa. Analizując postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, które mogłoby skutkować jej uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności. Dlatego, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.