II SA/Wa 958/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. z dnia 20 lipca 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. J. B.zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści wniosku, uzupełnionego złożonymi do akt dokumentami źródłowymi i dodatkowym oświadczeniem z dnia 17 sierpnia 2009 r., wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz trójką dzieci, a łączny dochód miesięczny w tym gospodarstwie wynosi 3.961,03 zł netto. Na dochód ten składa się emerytura wojskowa skarżącego (kopia decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w R. o waloryzacji emerytury wojskowej dnia [...] marca 2009 r. nr [...] – w aktach) oraz wynagrodzenie jego żony. Dochód ten uzupełnia dopłata w kwocie 300 zł z tytułu dzierżawy części posiadanej nieruchomości rolnej. Skarżący do wydatków w gospodarstwie domowym zaliczył koszty: utrzymania zajmowanego lokalu mieszkalnego o pow. 70 m2 (łącznie 760 zł), opłaty - wg oświadczenia - w kwocie 1800 zł za studia pełnoletniej córki i syna (odpowiednio - studentki [...] i studenta [...]), opłaty za telewizje kablową i telefon stacjonarny (388 zł), koszty leków (210 zł), ratę pożyczki zaciągniętej w Koleżeńskiej Kasie Oszczędnościowo – Pożyczkowej (miesięcznie 530 zł), a także koszty żywności i odzieży (1300 zł). Składając z kolei dokumenty źródłowe potwierdzające wysokość ponoszonych wydatków przedstawił nadto zaświadczenie wystawione przez Bank Spółdzielczy w T. z dnia 10 sierpnia 2009 r. znak [...] stwierdzające istnienie po stronie skarżącego zadłużenia w kwocie 2.405,00 zł z tytułu debetu w rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym oraz kopię zawiadomienia z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w K. z dnia 29 stycznia 2009 r. o wysokości raty miesięcznej z tytułu wykupu lokalu mieszkalnego (971,09 zł). Podał także, że w bieżącym roku poniósł wydatki na ubezpieczenie OC, autocasco i ubezpieczenie mieszkania na łączną kwocie 1480,00 zł oraz, że skorzystał z faktycznej pomocy swojej matki, która darowała mu środki pieniężne w wysokości 3.500 zł W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi J. B., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o odmowie powołania do zawodowej służby wojskowej, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący nawiązania stosunku służbowego. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że wysokość ponoszonych wydatków znacząco przekracza wysokość osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu, a przy tym na utrzymaniu skarżącego i jego żony pozostaje trójka uczących się dzieci. W konsekwencji oznacza to, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.