II SA/Wa 96/21

WyrokWSA w Warszawie2021-06-08

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w szczególnie uzasadnionym przypadku, prawidłowo zinterpretował przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy, w szczególności czy brak spełnienia kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r. automatycznie wyklucza możliwość uznania wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nieprawidłowo zinterpretował przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Brak spełnienia kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. lub rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r. nie wyklucza automatycznie możliwości uznania wystąpienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ powinien zbadać, czy istnieją inne szczególne okoliczności uzasadniające wyłączenie stosowania przepisów, a także prawidłowo ocenić rzetelność służby, która nie wymaga koniecznie wyróżnień czy narażenia życia i zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a) w zakresie obniżonego wyliczania świadczeń. Organ uznał, że służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego nie była krótkotrwała, a służba po 1989 r. nie była rzetelna, co uniemożliwiało zastosowanie art. 8a ust. 1 ustawy. Skarżący zarzucił organowi brak wnikliwej analizy i pominięcie istotnych okoliczności dotyczących przebiegu jego służby.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lipca 2019 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. M. decyzją z [...] października 2020 r. (nr [...]), Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2019 r. (nr [...]) o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2019 r. poz. 288 ze zm.), na podstawie art. 8a tej ustawy. W uzasadnieniu organ przytoczył przepis prawa będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zawiera dwie przesłanki formalne: krótkotrwałość służby przed 31 lipca 1989 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków w służbie po 12 września 1989 r. oraz trzecią - tzw. "szczególnie uzasadniony przypadek". Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podał, że "krótkotrwałość" (służby) i "rzetelność" (wykonywania zadań i obowiązków) są pojęciami nieostrymi. Organ przywołał leksykalne synonimy: "krótkotrwałości" (chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny) oraz "rzetelności" (m. in. gorliwy, niestrudzony, solidny, staranny, sumienny). Zdaniem organu, krótkotrwałość służby należy oceniać przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym (jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa), a dodatkowo proporcjonalnie (w stosunku do całości okresu służby byłego funkcjonariusza). Funkcjonariusz rzetelnie wykonujący zadania i obowiązki to funkcjonariusz, który sumiennie, solidne i dokładnie wykonuje obowiązki służbowe. Postawa rzetelnego funkcjonariusza cechuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację obowiązków, ale także wykazywanie inicjatywy w służbie oraz gotowość do realizacji zadań dodatkowych. Zdaniem organu, "narażenie zdrowia i życia", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, należy traktować jako "czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza", przy czym chodzi tu o zagrożenie inne niż normalne, potencjalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia, a więc zagrożenie rzeczywiste i wyjątkowe. Organ dodał, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie są dostateczną podstawą do wyłączenia stosowania wobec byłego funkcjonariusza przepisów regulujących zasady wyliczenia świadczenia (emerytury, renty inwalidzkiej, renty rodzinnej) w obniżonej wysokości. Minister podkreślił, że uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy ma charakter wyjątkowy i może być zastosowane tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, przy czym wykonywanie obowiązków służbowych w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem, wyróżnienia i awanse w służbie nie świadczą jeszcze o zaistnieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku. Z istoty każdej służby wynika powinność funkcjonariusza do realizowania powierzonych zadań z najwyższą starannością. Minister Spraw i Wewnętrznych i Administracji przenosząc te rozważania natury ogólnej, na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdził, że służba skarżącego (od [...] lutego 1974 r. do [...] lipca 1990 r.) na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, nie była służbą krótkotrwałą, zarówno w ujęciu bezwzględnym (16 lat, 6 miesięcy i 16 dni), jak i w odniesieniu do ponad 33-letniego okresu całej jego służby (stanowiła ok. 49 % łącznego okresu jego służby). Za krótkotrwałą służbę uznać można jedynie służbę niedługą, epizodyczną, doraźną. Organ podniósł ponadto, że J. M. podjął tę służbę nieprzypadkowo, lecz "w pełni świadomie" i przez okres ponad szesnastu lat "z całą pewnością" dokładnie zaznajomił się ze specyfiką realizowanych zadań i ich charakterem. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dodał, że skarżący zakończył służbę na rzecz totalitarnego państwa nie z własnej woli, ale z powodu likwidacji i transformacji struktur formacji, związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce oraz że w służbie był bardzo pracowity i zaangażowany w realizację zadań wywiadowczych (notatka inspektora Wydziału Kadr przekazana przez IPN przy piśmie z [...] grudnia 2017 r.) W uzasadnieniu decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że z pisma Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie wynika, aby J. M. w czasie służby po 1989 r. uchylał się od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywał je w sposób niewłaściwy. Przeciwko skarżącemu nie toczyły się postępowania karno-skarbowe czy dyscyplinarne, oraz że nie dysponuje informacją o sposobie zakończenia postępowania karnego. Organ dodał, że w zasobach archiwalnych nie ma zaświadczenia stwierdzającego, że skarżący pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, uzasadniających podwyższenie emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższana emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (...) (Dz. U. Nr 86, poz. 734, ze zm.). Służba w Urzędzie Ochrony Państwa zawsze wiąże się z potencjalnym ryzykiem dla zdrowia i życia funkcjonariusza i to potencjalne "narażenie" nie wypełnia przesłanki art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. Zdaniem Ministra, istotne w niniejszej sprawie jest również to, że J. M. nie otrzymał odznaczeń, orderów, wyróżnień, co prowadzi do wniosku, że w służbie nie miał szczególnych osiągnięć, wyróżniających go na tle pozostałych funkcjonariuszy. To zaś uniemożliwia stwierdzenie, że została spełniona przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślił, że aby można było rozpatrywać zaistnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", przesłanki wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej muszą być spełnione łącznie. Skoro w przypadku skarżącego przesłanki wyłączenia stosowania przepisu art. 8a ustawy, o których mowa w pkt 1 i pkt 2 ust. 1, nie zostały spełnione, tym samym nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Na zakończenie Minister podał, że w J. M. pełnił służbę w Wydziale [...] SB KWMO w [...] oraz Inspektoracie [...] SB WUSW w [...], a więc w jednostkach wymienionych w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, co prowadzi do wniosku, że była to służba na rzecz totalitarnego państwa, Organ podał, że skarżący nie był funkcjonariuszem wykonującym zwykłe, standardowe zadania w służbie, lecz funkcjonariuszem operacyjnym, wykonującym zadania związane z istotą funkcjonowania Służby Bezpieczeństwa i jak wynika z jego odwołania z [...] lipca 1990 r. do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej b. pracowników SB w [...], utożsamiał się z ustrojem totalitarnym. J. M. w skardze na tę decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podniósł, że organ mimo wyznaczania nowych terminów załatwienia sprawy z uwagi na konieczność jej wnikliwej analizy, takiej analizy nie dokonał i pominął szereg okoliczności dotyczących przebiegu jego służby. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg swojej służby oraz stwierdził, że art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej pozwala organowi (w ramach uznania) na wyłączenie stosowania wobec byłego funkcjonariusza art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, jeżeli zostanie spełniona co najmniej jedna z przesłanek, o których mowa w pkt 1 i pkt 2 ust. 1 tego przepisu. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona przez J. M. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2020 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z [...] lipca 2019 r. naruszają prawo i dlatego jego skarga zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia [...] lipca 1944 r. do [...] lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Należy przypomnieć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że służba skarżącego na rzecz totalitarnego państwa nie była krótkotrwała, a służba po 12 września 1989 r. nie była rzetelna, ponieważ skarżący nie wyróżniał się szczególnymi osiągnięciami, a więc obie przesłanki formalne wyłączenia stosowania wobec skarżącego przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy, nie zostały spełnione. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji argumentował, że art. 8a ust. 1 ustawy zawiera dwie przesłanki formalne: krótkotrwałość służby przed 31 lipca 1989 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków w służbie po 12 września 1989 r. oraz trzecią - tzw. "szczególnie uzasadniony przypadek", który może być rozważany, po stwierdzeniu, że przesłanki formalne zostały spełnione. W innym miejscu decyzji, powołując się na wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 podał, że "ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określającej treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę szczególnie uzasadnionych przypadków, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 109 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia". Pomijając już niekonsekwencję organu w tej kwestii, należy odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19), który dokonując wykładni art. 8a ust. 1 ustawy wywiódł, że "szczególnie uzasadniony przypadek" stawowi jedną przesłankę obejmującą swym zakresem sytuacje wymienione w art. 8a ust. 1 pkt 1 (krótkotrwała służba w organach wymienionych w art. 13b ustawy przed dniem 31 lipca 1990 r.) i art. 8a ust. 1 pkt 2 (rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, w myśl którego, "(...) brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma – z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego – żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Aby ustalić, czy zachodzą szczególnie uzasadnione przypadki, pomocniczą rolę mogą spełniać kryteria wskazane w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ustawy, wykładnia których sprawia spore trudności interpretacyjne. Niemniej jednak kryteria te powinny być oceniane przez pryzmat przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu." (wyrok NSA z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1669/19). W wyroku z 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1464/19 (wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że samo przyjęcie przez organ, że w sprawie nie występuje element krótkotrwałej służby na rzecz państwa totalitarnego nie jest wystarczające do wydania decyzji odmownej. Kwestia ta musi bowiem zostać oceniona w aspekcie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". "Szczególnie uzasadniony przypadek" może wystąpić również wówczas, gdy uprawniony nie spełnia warunków określonych w pkt 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy, jednakże, jak wynika to z zasady sprawiedliwości społecznej, przepis powinien mieć w danym przypadku zastosowanie, np. w sytuacjach, gdy służba w formacjach wymienionych w art. 13b ustawy nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - konotacji pejoratywnych, a zatem wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (por. np. wyrok z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1976/19 oraz z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Organ oceniając zatem spełnianie przez uprawnionego warunków do wydania wobec niego decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy powinien zbadać nie tylko występowanie okoliczności dotyczących krótkotrwałej służby i rzetelnego wykonywania zadań, ale również ocenić, w sytuacji gdy nie zostaną one spełnione, czy nie występują inne szczególne okoliczności pozwalające na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 8a ustawy. Takie rozumienie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" oznacza, że informacja z IPN, o której mowa w art. 13a ustawy nie stanowi, niepodważalnego i ostatecznego orzeczenia przesadzającego kwestie związane z pełnieniem służby przez byłego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa. W istocie, co wynika z treści art. 13a ust. 1 ustawy taka informacja ma jedynie charakter dokumentu urzędowego potwierdzającego fakt oraz okres służby w wymienionych w art. 13b ustawy instytucjach i formacjach. Powyższa informacja natomiast nie przesądza o tym, czy służba w tym okresie miała charakter realizacji zadań polegających na bezpośrednim zaangażowaniu w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru. Informacja sporządzana na podstawie art. 13a ustawy stanowi zatem dokument urzędowy. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 76 § 1 i 2 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania lub inne podmioty w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Nie wyłącza to jednak możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tych dokumentów (art. 76 § 3 k.p.a.). Należy przy tym zauważyć, że Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń w odniesieniu do środków dowodowych, które organ orzekający może dopuścić w celu obalenia mocy dowodowej dokumentów urzędowych. Domniemanie zgodności z prawdą dokumentu urzędowego może być obalone wszelkimi środkami dowodowymi, jednakże strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna tę okoliczność udowodnić. W razie zaś obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego nie może on być potraktowany jako dowód w sprawie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela ponadto pogląd wyrażony w orzecznictwie, że nie ma powodów, aby kryterium " rzetelności" (art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy) rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285). Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Z tego powodu stwierdzenie organu, że fakt, iż skarżący nie wyróżniał się w służbie (nie był wyróżniany, odznaczany, nagradzany) nie pozwala na uznanie, ze służbę pełnił rzetelnie, nie jest prawidłowe. Sąd dodaje, że dla oceny rzetelności służby nie jest również konieczne, aby służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. "Narażenie zdrowia i życia", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, nie jest niezbędne dla stwierdzenia, że funkcjonariusz pełnił służbę rzetelnie (wzorowo). Narażenie zdrowia i życia nie stanowi miary rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków, lecz zostało potraktowane jako przykład takiej rzetelności. W konsekwencji Sąd nie podziela zapatrywania organu, wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie spełnia warunku o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. W świetle powyższego nie można uznać, aby organ w sposób należyty rozważył, czy sytuacja skarżącego stanowi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodaje, że nie kwestionuje oceny dokonanej przez organ w aspekcie uregulowania zawartego w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.. Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie decyzji uznaniowej (a z taką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie) powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, ze wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10). Ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach podlega szczególnym ograniczeniom (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, tj. przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" - każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". Poczynione uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] lipca 2019 r zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy i dlatego skarga J. M. jest uzasadniona. Ponownie rozpatrując sprawę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni wskazania zawarte w wyroku. Organ podda ocenie okoliczności tej konkretnej sprawy administracyjnej w świetle przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, dokona wnikliwej oceny okoliczności służby skarżącego, ustali charakter służby oraz warunki jej pełnienia, a następnie oceni, czy w świetle zaprezentowanej przez Sąd wykładni art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki, a nie winny sposób. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] lipca 2019 r. Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania sądowego, albowiem skarżący ich nie wykazał. Nadto, w sprawie tej skarżący nie miały obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron (art. 119 pkt 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło