II SA/Wa 960/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-01-05
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, której sprawa dotyczy działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a jeśli tak, czy może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Strona skarżąca, której sprawa dotyczy działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione przez skarżącą.Stan faktyczny
E. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił jej skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów. Skarżąca przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów rodziny (wynagrodzenie, renta socjalna, dochód z ziemi) oraz stałych wydatków (opłaty mieszkaniowe, leczenie, rehabilitacja, zakup pieca i opału). Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia skarżącej, renty socjalnej syna, zasiłku pielęgnacyjnego oraz dochodu z ziemi męża, a ponosi znaczne wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją niepełnosprawnego syna oraz zakupem pieca i opału.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. T. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: przyznać E. T. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
E. T., po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 22 października 2010 r., oddalającego wniesioną przez nią skargę, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Powyższy wniosek uzupełniła pismem z dnia 21 grudnia 2010 r., do którego dołączyła oświadczenie o stałych niezbędnych kosztach utrzymania (opłaty związane z utrzymaniem domu oraz leczeniem), kserokopie dokumentów, poświadczających wysokość ponoszonych kosztów oraz kserokopie dokumentów, z których wynika wysokość renty socjalnej syna oraz zasiłku pielęgnacyjnego, a także zaświadczenie o swoich zarobkach (brutto i netto).
Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem i niepełnosprawnym synem. Wskazała, że rodzina utrzymuje się z jej wynagrodzenia za pracę, w wysokości 4.236,67 zł brutto (2.942,20 zł netto), renty socjalnej syna – 593,28 zł brutto (525,88 zł netto), zasiłku pielęgnacyjnego oraz dochodu z ziemi męża – rocznie 4.693,68 (miesięcznie 391,14 zł).
Skarżąca podała też, że do stałych wydatków rodziny należą opłaty związane z domem – 263,10 zł (woda, gaz, energia elektryczna, telefon), zakupem leków dla wszystkich członków rodziny, ale w szczególności dla syna – średnio około 300 zł miesięcznie, dojazdami do lekarzy, na rehabilitację, na świetlicę dla niepełnosprawnych – średnio około 200 zł. Wskazała równocześnie, że poniosła wydatki związane z dopłatą do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego (200 zł), wyjazdu rehabilitacyjnego z synem (200 zł), a także - w ostatnim kwartale roku 2010 – z zakupem pieca co (około 3.000 zł) oraz węgla na zimę. Podniosła także, iż rodzina ponosi koszty ubezpieczenia męża w PZU – 41,40 zł oraz składek na KRUS – około 300 zł kwartalnie oraz opłaty za podatek od nieruchomości, ubezpieczenie samochodu (inne opłaty związane z samochodem).
Skarżąca oświadczyła również, że posiada dom o powierzchni 108 m2 oraz nieruchomość rolną – 2,46 ha przeliczeniowego, a ponadto nie ma żadnego majatku.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z akt administracyjnych wynika, że sytuacja materialna rodziny skarżącej uzasadnia przyznanie jej pełnomocnika z urzędu.
Łączny dochód rodziny stanowi kwota 4.012 zł netto, co na jedną osobę średnio wynosi około 1.330 zł miesięcznie. Syn skarżącej wymaga całodobowej opieki (ma orzeczoną niepełnosprawność istniejącą przed 16 rokiem życia), specjalistycznego leczenia i rehabilitacji, z czym wiążą się duże wydatki. Również skarżąca i jej mąż posiadają orzeczenie o niepełnosprawności – rodzina znaczne kwoty przeznacza na zakup koniecznych leków. Ponadto w ostatnim kwartale roku 2010 skarżąca poniosła znaczące wydatki związane z zakupem pieca co oraz opału na zimę.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło