II SA/Wa 961/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2008 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę II SA/Wa 961/08 UZASADNIENIE Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] stwierdził, na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), niedopuszczalność odwołania J. P. od zaświadczenia nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne. J. P. w dniu [...] kwietnia 2005 r. złożył do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej zapytanie o status pokrzywdzonego na podstawie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Zaświadczeniem z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] Prezes IPN stwierdził, iż J. P. na podstawie posiadanych i dostępnych dokumentów zgromadzonych w zasobie archiwalnym IPN, [...] w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 z późn. zm.). Pismem z dnia 13 lutego 2007 r. wnioskodawca złożył odwołanie od powołanego wyżej zaświadczenia. W dniu [...] sierpnia 2007 r. w odpowiedzi na powyższe organ poinformował wnioskodawcę, iż w związku z nowelizacją ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu zniesione zostało pojęcie osoby pokrzywdzonej, a w związku z tym brak jest możliwości wydania żądanego zaświadczenia. Jednocześnie pouczono J. P. o warunkach i sposobie uzyskania wglądu w dokumenty dotyczące jego osoby, tj. o treści art. 30 ust. 1 ustawy o IPN. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi J. P. na bezczynność Prezesa IPN w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania z dnia [...] lutego 2007 r., wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 29/08 zobowiązał organ do rozpoznania powyższego odwołania w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ działając w sposób wyżej opisany nie zakończył postępowania w sprawie, to oznacza zaś, że pozostawał w nieuzasadnionej zwłoce w załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2008 r. Prezes IPN wskazał, iż w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie posiada on kompetencji do wydawania zaświadczeń i decyzji w zakresie uznania za osobę pokrzywdzoną. Przepis art. 6 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, będący materialnoprawną podstawą do przyznawania statusu osoby pokrzywdzonej został uchylony z dniem 15 marca 2007 r. Z uwagi na powyższe jedynym właściwym sposobem rozpoznania sprawy J. P. było, zdaniem organu, wydanie orzeczenia w oparciu o art. 134 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. P. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wydanie decyzji uchylającej zaświadczenie z dnia [...] lutego 2007 r. i umorzenie postępowania administracyjnego I instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 134 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz naruszenie terminów określonych przez prawo administracyjne, poprzez wydanie postanowienia przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący stwierdził, iż bezspornym jest, że w trakcie postępowania administracyjnego w jego sprawie zmienił się stan prawny, jednak w takiej sytuacji organ winien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądań wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że podstawą prawnoprocesową zaskarżonego postanowienia jest przepis art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z jego brzmieniem organ odwoławczy w drodze postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej stwierdził niedopuszczalność odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wystąpić z przyczyn podmiotowych (gdy osoba wnosząca odwołanie nie posiada legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia) lub z przyczyn przedmiotowych (gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia lub przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji w toku instancji). (za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeksy postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006 s. 596-597). W rozpatrywanej sprawie brak jest przedmiotu zaskarżenia, ponieważ w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie posiada on kompetencji do wydawania zaświadczeń i decyzji w zakresie uznania za osobę pokrzywdzoną. Przepis art. 6 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, będący materialnoprawną podstawą do przyznawania statusu osoby pokrzywdzonej został uchylony z dniem 15 marca 2007 r. przez art. 39 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) wobec czego organ nie ma kompetencji do wydawania decyzji w tym zakresie, a kompetencje swe utracił w trakcie postępowania administracyjnego. Należy także wskazać, że w uzasadnieniu do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 29/08 wskazano, że rozwiązaniem, które powinien zastosować Prezes IPN rozpatrując odwołanie skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. jest przepis art. 134 k.p.a. Podnieść tu trzeba, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mimo zastosowania "w komentowanym przepisie określenia orzeczenie, chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia... ocena prawa rozstrzygnięcia wiąże się, bowiem przede wszystkim z wykładnią prawa, a ta może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku" ( P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004 s. 221). Organ dokonując rozstrzygnięcia był, zatem związany ocenami prawa zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008 r. i jak wynika z treści postanowienia Prezesa IPN z dnia [...] maja 2008 r. w pełni je zrealizował. Brak jest, zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.