II SA/Wa 966/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [..] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego J. R. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu [...] działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.) postanowieniem z dnia[...] kwietnia 2018 r., nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sprawie odwołania J. R. z dnia [...] marca 2017 r. od decyzji upoważnionego Prodziekana ds. studenckich i dydaktycznych Wydziału [...] (dalej: W[...] U[...]) z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów drugiego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [...] i [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją upoważnionego Prodziekana ds. studenckich i dydaktycznych W[...] U[...] z dnia [...] października 2017 r. student został skreślony z listy studentów stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] i [...] z powodu nieuzyskania zaliczenia drugiego roku studiów, Powyższa decyzja została skierowana do skarżącego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na następujący adres: ul. [...]. Jak wynika z Uczelnianego Systemu Obsługi Studiów (USOS) oraz dokumentacji znajdującej się w teczce akt osobowych studenta, będącej w posiadaniu organu pierwszej instancji, jest to adres wskazany przez J. R. jako adres do korespondencji. W ocenie Rektora odwołanie wniesione przez skarżącego w dniu [...] marca 2018 r, nie mogło zostać rozpatrzone z uwagi na uchybienie 14-dniowemu terminowi na jego wniesienie, wynikającemu z brzmienia art. 129 § 2 K.p.a. Decyzja z dnia [...] października 2017 r. o skreśleniu J. R. z listy studentów została dwukrotnie awizowana, co uzasadnia przyjęcie fikcji jej doręczenia na podstawie dyspozycji wyrażonej w art. 44 § 4 k.p.a. Pierwsze zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni zostało pozostawione w dniu [...] grudnia 2017 r, Doręczenie decyzji z dnia [...] października 2017 r, uważa się zatem za dokonane w dniu 4 stycznia 2018 r, W orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje utrwalony pogląd, zakładający że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi przewidzianego w art. 134 (wyrok NSA w Łodzi z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95). W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nic zależy od uznania organu odwoławczego. W wyroku z dnia 29 stycznia 1997 r. NSA w Gdańsku (I SA/Gd 1482/96) stwierdzono, że: "skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem 14-dniowego terminu (art. 129 § 2 k.p.a.). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wyniku z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej". W świetle wskazanych powyżej okoliczności organ uznał że termin na wniesienie odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął w dniu 18 stycznia 2018 r. Tym samym odwołanie, złożone przez studenta w dniu [...] marca 2018 r. zostało uznane za wniesione z uchybieniem terminu i nie mogło zostać rozpatrzone merytorycznie. Merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie, przez organ drugiej instancji stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W dniu 22 maja 2018 r. skargę na powyższe postanowienie złożył J. R. wskazując, że jego skrzynka pocztowa była przedmiotem włamania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W świetle art. 44 K.p.a. "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 K.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Zgodnie z art. 81a § 1 K.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W zgodzie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej). Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organ II instancji błędnie uznał, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wydanej wobec niego decyzji organu I instancji. W aktach sprawy znajduje się bowiem koperta zawierająca decyzję Prodziekana ds. studenckich i dydaktycznych Wydziału [...] z dnia [...] października 2017 r., na której zaznaczono tylko pierwsze awizo w dniu 21 grudnia 2017 r., brak natomiast zaznaczenia na kopercie informacji o powtórnym awizowaniu przesyłki. . W aktach sprawy znajduje się co prawda wydruk ze strony internetowej Poczty Polskiej, z którego wynika, że przesyłka była powtórnie awizowana w dniu 29 grudnia 2017 r., ale wydruk taki powsiada jedynie charakter pomocniczy i nie może zastępować oznaczeń na samej kopercie. Oznacza to, że nie można w sprawie mieć pewności, co do kwestii, czy istotnie operator pocztowy powtórnie awizował przesyłkę skierowaną do J. R. Przypomnieć bowiem należy, że procedura doręczenia przesyłek w postępowaniu administracyjnym posiada szczególnie sformalizowany charakter, co ma służyć zabezpieczeniu funkcji ochronnej postępowania – tak aby zarówno strona jak i organ miały pewność co do wejścia do obrotu prawnego orzeczenia. W sytuacji, gdy doręczenie przesyłki zawierającej decyzję Prodziekana ds. studenckich i dydaktycznych Wydziału [...] z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów drugiego roku studiów stacjonarnych pierwszego stopnia, na kierunku [...] i [...] nie czyni zadość wymaganiom określonym w art. 44 § 2 K.p.a., należy wykluczyć procesowe skutki doręczenia. Nie można bowiem uznać, że upłynął termin do wniesienia odwołania przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga jest zasadna, ponieważ doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Orzekając o kosztach sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.