II SA/Wa 966/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w zakresie refundacji kosztów przekwalifikowania zawodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z dnia [...] lutego 2024 r., 2. zasądza od Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych MON na rzecz D. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. D. S. (żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2022 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego) wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej także "WBE") o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego na kursie [...] w terminie od [...] lutego 2024 r. do [...] marca 2024 r. organizowanego przez [...] Centrum Szkoleniowe [...] w [...] w kwocie 2500 zł. Dyrektor WBE decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. odmówił przyznania żądanego prawa do pokrycia wnioskowanych kosztów, wskazując, że wniosek wpłynął do organu właściwego do wydania decyzji administracyjnej dopiero w dniu [...].02.2024 r., tj. po przekroczeniu terminu ustawowego, który upłynął z dniem [...].01.2024 r. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] kwietnia 2024r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że D. S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2022 r., a zatem na mocy aktualnie obowiązujących przepisów tj. art. 236 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, winien złożyć wniosek o pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego w terminie do 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej tj. do [...].01.2024 r. Przywołał też rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych wyjaśniając, że wniosek strony wpłynął w dniu [...] stycznia 2024r. do Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w [...], jako podmiotu, za pośrednictwem którego, stosownie do wskazanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 maja 2022 r. kieruje się wniosek o przekwalifikowanie zawodowe. Dalej wyjaśnił, że zarówno dowódca jednostki wojskowej jak również dyrektor COAZ nie posiadają żadnych kompetencji do załatwienia sprawy z zakresu pomocy rekonwersyjnej, a dyrektor COAZ ma wydać tylko w tej sprawie opinię co też uczynił i wniosek wraz ze swoją opinią nadał w placówce pocztowej do Dyrektora WBE w dniu [...] stycznia 2024 r. Stąd też organ wywiódł, że datą wszczęcia postępowania jest 2 lutego 2024 r., ponieważ w tej dacie wniosek wpłynął do Dyrektora WBE w [...]. Z uwagi na powyższe organ wskazał, że wbrew zarzutowi stawianemu przez Zainteresowanego w odwołaniu, w niniejszej sprawie decydująca jest data doręczenia wniosku do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], jako organu właściwego do załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia pomocy w przekwalifikowaniu zawodowym, a nie do Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w [...]. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tut. Sądu wywiódł D. S. wnosząc o jego uchylenie i wyjaśniając, że sporny wniosek o pomoc finansową złożył do właściwego organu w terminie ustawowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy strona przesyłając wniosek o refundację kosztów przekwalifikowania zawodowego do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego za pośrednictwem Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej w [...], dochowała terminu oznaczonego w art.236 ust.5 ustawy z 11 marca 2022r. O obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2024r. poz.248 t.j.). W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić pozytywnej odpowiedzi. Zgodnie z powyżej wskazaną regulacją, omawiany wniosek należy złożyć w terminie 2 lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Kwestie natury formalnej związane z wnioskowaniem o udzielenie powyższej pomocy zostały zaś uregulowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z 2 maja 2022r. w sprawie korzystania z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych przez żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022r. poz.978). W myśl paragrafu 5 owej regulacji, pomoc w zakresie przekwalifikowania zawodowego jest udzielana uprawnionym na wniosek kierowany do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego , który to wniosek składa się za pośrednictwem m.in. Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego, według jego wyboru. W ocenie tut. Sądu treść przywołanej normy prawnej nie budzi najmniejszej wątpliwości co d o tego, iż skoro sporny wniosek składa się za pośrednictwem konkretnego podmiotu (w tym wypadku Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego) to dzień nadania w Urzędzie Pocztowym takiego wniosku do Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej jest dniem zainicjowania przedmiotowego postępowania przed podmiotem rozpoznającym sporne żądanie tj. przed Dyrektorem Wojskowego Biura Emerytalnego. Przyjęcie poglądu prezentowanego przez organ w skarżonym rozstrzygnięciu prowadziłoby zaś do zaakceptowania stanu daleko posuniętej niepewności dla beneficjentów omawianego świadczenia. Skoro bowiem w myśl paragrafu 5 ust.3 w/w rozporządzenia, Dyrektor Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej ma 7 dni na przesłanie wniosku strony wraz ze swoją opinią, do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, to strona nigdy nie miałaby pewności co do daty wpływu swojego wniosku do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego. Nie do zaakceptowania byłaby jednak sytuacja, gdy o dochowaniu (lub nie) terminu ustawowego, nie decyduje de facto działanie wnioskodawcy, a działanie organu biorącego udział w procedurze rozpoznawania sprawy inicjowanej przez wnioskodawcę. Łamałoby to bowiem wprost kluczową dla idei Państwa Prawnego normę art.2 Konstytucji RP. Cechą charakterystyczną każdego Państwa Prawa jest przecież to, że to podmiot chcący zainicjować konkretne postępowanie, decyduje o dacie w jakiej tej inicjacji dokonuje. Przeniesienie takiego uprawnienia na organ uczestniczący w danej procedurze (a więc stronę postępowania będącą zainteresowaną jego wynikiem), pozbawiałoby wprost stronę określenia początkowej daty procedowania, dając pole nawet do ewentualnych nadużyć zmierzających do pozbawienia obywatela możliwości skorzystania przez niego z przyznanych mu ustawą praw. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż obydwie decyzje wydane w sprawie są wadliwe. Skoro bowiem termin na wywiedzenie wniosku o przyznanie refundacji kosztów przekwalifikowania zawodowego, ekspirował stronie skarżącej w dniu [...] stycznia 2024r. to przesłanie owego wniosku w dniu [...] stycznia 2024r. do Dyrektora Centralnego Ośrodka Aktywizacji Zawodowej (a więc organu za pośrednictwem którego prawodawca nakazał kierowanie takich wniosków do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego), świadczy o tym, że strona dochowała terminu określonego w art.236 ust.5 ustawy o obronie Ojczyzny. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935). Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni argumentację zaprezentowaną w powyższym uzasadnieniu.