II SA/Wa 968/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - K. G. wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu w dniu 15 września 2008 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z R. K., który jest wnukiem jego rodziców. W rubryce nr 10 urzędowego formularza, gdzie należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżący podał, że uzyskuje miesięczny dochód brutto w wysokości 800 zł, również R. K. uzyskuje dochód w wysokości 800 zł brutto. W rubryce nr 7.1 formularza wymieniono mieszkanie o powierzchni 47, 90 m2 . Z uwagi na to, że informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 19 września 2008 r., wnioskodawca wezwany został do nadesłania w terminie 14 dni: 1) aktualnego zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto (z okresu ostatnich 3 miesięcy) uzyskiwanego przez wnioskodawcę oraz pozostającego w gospodarstwie domowym R. K.; 2) wyciągu z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; 3) kserokopii dokumentu wskazującego na wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za mieszkanie (czynsz), np. kopii dowodu uiszczenia opłaty za miesiąc sierpień 2008 r.; 4) kserokopii dokumentu wskazującego wysokość ponoszonych opłat za gaz i energię z okresu ostatnich 2 miesięcy; 5) kopii rachunków wskazujących na wysokość ewentualnych innych stałych miesięcznych wydatków (np. leki, opłaty za telefon, inne). W odpowiedzi wnioskodawca nadesłał zaświadczenie Urzędu Pracy, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 26 września 2008 r., dowody opłat "A. Sp. z o.o." (za wrzesień i grudzień 2007 r., styczeń i luty 2008) r. ; opłat za energię elektryczną (za październik grudzień 2007, luty, kwiecień i czerwiec 2008 r.) i gaz (termin płatności: wrzesień 2007 styczeń i marzec 2008 r.) oraz dowodów opłat czynszowych z 2007 r. W związku z tym, że nadesłane dokumenty nie stanowiły wykonania wezwania, o którym mowa wyżej (nie nadesłano żądanych dokumentów, w tym dowodów uiszczania opłat za wskazany w wezwaniu okres) wnioskodawcę ponownie wezwano do nadesłania – w terminie 7 dni – zaświadczenia o wysokości miesięcznego wynagrodzenia brutto (z okresu ostatnich 3 miesięcy) uzyskiwanego przez R. K., zaświadczenia z Urzędu Pracy stwierdzającego, czy wnioskodawca uzyskuje zasiłek dla osób bezrobotnych i w jakiej wysokości, wyciągu z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (sierpień 2008, lipiec 2008 r. i czerwiec 2008 r.), a w przypadku nieposiadania we wskazanym okresie rachunku bankowego – jednoznacznego oświadczenia w tym zakresie, kserokopii dokumentu wskazującego na wysokość ponoszonych miesięcznie opłat za mieszkanie (czynsz), np. kopii dowodu uiszczenia opłaty za miesiąc sierpień ewentualnie lipiec 2008 r. Wskazano, że nadesłane kopie ponoszonych opłat dotyczą 2007 r. W odpowiedzi z dnia 21 października wnioskodawca oświadczył, że R. K. jest osobą bezrobotną i nie posiada stałych dochodów. Załączył zaświadczenie Urzędu Pracy o terminie wizyty R. K. w UP w dniu [...] października 2008 r. Oświadczył, że ani on ani R. K.i nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych. Odnośnie wyciągu z konta bankowego wnioskodawca oświadczył: "brak rachunków bankowych oraz kont i lokat dewizowych za okres 3 miesięcy", odpowiadając zaś na żądanie przedstawienia dowodów opłat czynszowych za sierpień, ewentualnie lipiec 2008 r. podał, że oryginały i kserokopie zostały złożone. Analizując informacje zawarte w urzędowym formularzu oraz nadesłane wyjaśnienia i dokumenty wskazać należy, co następuje. Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca wzywany do przedłożenia zaświadczenia z Urzędu Pracy stwierdzającego, czy uzyskuje zasiłek dla osób bezrobotnych i w jakiej wysokości, zaświadczenia takiego nie przedłożył. Nie podał też powodu jego niezłożenia. Oświadczył jedynie, że zasiłku nie pobiera. Skarżący nie przedstawił także na żądanie dokumentów wskazujących wysokość stałych miesięcznych opłat za gaz i energię elektryczną z okresu dwóch miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz opłaty za czynsz z miesiąca sierpnia 2008 r. Również ponownie wezwany do nadesłania kopii dokumentu wskazującego wysokość tej opłaty z sierpnia lub lipca 2008 r. – dokumentu nie nadesłał. Dowody wskazujące poniesienie opłat w 2007 r., jak również w pierwszej połowie 2008 r. nie potwierdzają, że wnioskodawca aktualnie (w okresie wskazanym w wezwaniu) ponosi jakiekolwiek opłaty. Zgromadzone w niniejszej sprawie, w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, informacje i dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie stanowią dokumentów, o których mowa w wezwaniach i nie pozwalają stwierdzić, że wnioskodawca wykazał, iż spełnia przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Wątpliwości, co do możliwości płatniczych wnioskodawcy oraz rzeczywistej wysokości dochodów i wydatków wymagały wyjaśnienia poprzez ich udokumentowanie. Podkreślić należy, że dla oceny, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy niezbędne jest ustalenie zarówno rzeczywistego aktualnego miesięcznego dochodu wnioskodawcy, jak i faktycznie ponoszonych stałych miesięcznych wydatków. Dopiero bowiem na podstawie dokładnych i aktualnych danych można ustalić, jaką kwotą dysponuje wnioskodawca. W sytuacji, gdy oświadczenie strony było niewystarczające, wnioskodawca obowiązany był nadesłać na wezwanie żądane dokumenty. W niniejszej sprawie strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co było warunkiem przyznania prawa pomocy. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.