II SA/Wa 968/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Ewa Marcinkowska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Straży Granicznej, który przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu w związku z zakończeniem służby, jest prawidłowe, nawet jeśli nie rozstrzygnięto o winie funkcjonariusza?Ratio decidendi
Postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego jest prawidłowe, gdy funkcjonariusz przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu z powodu zakończenia służby. W takiej sytuacji organ nie ma obowiązku rozstrzygania o winie, chyba że umorzenie następuje na innej podstawie prawnej. Skoro funkcjonariusz pozostawał poza służbą w dacie wydawania postanowienia, postępowanie dyscyplinarne nie mogło być dalej prowadzone ani uzupełniane o nowe dowody.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymujące w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie zostało umorzone przez Dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia KGSG z powodu zaprzestania podlegania przez J. K. orzecznictwu dyscyplinarnemu, co nastąpiło w związku z jego zwolnieniem ze służby. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną formę rozstrzygnięcia, nieuwzględnienie jego statusu, brak wyjaśnienia winy oraz brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę
Zaskarżonym w sprawie niniejszej postanowieniem z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...), Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy postanowienie nr (...) Dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia (...) stycznia 2019 r. w sprawie umorzenia postępowania dyscyplinarnego. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia nr (...) Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia (...) lutego 2019 r. stanowił art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. oraz § 42 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r.
Natomiast postanowienie Dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia (...) stycznia 2019 r. zostało wydane na podstawie § 24 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. 118, poz.1015 ze zm.), z uwagi na zaprzestanie podlegania J. K. orzecznictwu dyscyplinarnemu.
W uzasadnieniu ostatniego postanowienia wskazano, że wobec J. K. prowadzono postępowanie dyscyplinarne. Rozkazem personalnym z dnia (...) sierpnia 2018r. Komendant Główny Straży Granicznej zwolnił J. K. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem 31 października 2018 r. na podstawie art.45 ust.2 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił to rozstrzygnięcie w części dotyczącej zwolnienia skarżącego ze służby i orzekł, że zwolnienie ze służby nastąpi z dniem 31 grudnia 2018r., w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W zaistniałych okolicznościach Dyrektor Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej stwierdził, że skoro J. K. przestał podlegać orzecznictwu dyscyplinarnemu, postępowanie dyscyplinarne należy umorzyć zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. 118, poz.1015 ze zm.).
Komendant Główny Straży Granicznej postanowieniem z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...) utrzymał w mocy opisane wyżej postanowienie i podzielił analizy, dokonane przez organ I instancji.
Skarżący wniósł skargę do tutejszego Sądu na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia (...) lutego 2019 r. nr (...), wnosząc o jego uchylenie w całości, zarzucając naruszenie:
1. Przepisów postępowania, tj. § 42 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. nr 118, poz. 1015 ze zm.) art. 6, 7, 7a, 8, 10, 11, 13 i art. 77 § 1, art. 78, 80, 104, 107 § 1 pkt 4, 5, 6 i § 3 oraz art. 110, 138 § 1 ust. 1 oraz art. 144 k.p.a. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) polegającego na:
1) zastosowaniu błędnej formy rozstrzygnięcia na zażalenie - wydania postanowienia zamiast decyzji;
2) niepodjęciu wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nieuwzględnienia związania własnym rozkazem personalnym przenoszącym skarżącego do dyspozycji, równoważnym z zaprzestaniem służby, z uwagi na stan zdrowia orzeczony przez komisję lekarską MSWiA, skarżony w odrębnym postępowaniu sądowo administracyjnym, a tym samym błędnego ustalenia statusu skarżącego w myśl art. 47 ustawy o Straży Granicznej;
3) dokonaniu rozstrzygnięcia:
a) bez rozwiania wątpliwości co do winy skarżącego, a tym samym na odmiennej podstawie prawnej, na niekorzyść skarżącego i wbrew art. 7 a k.p.a.,
b) bez możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych,
c) bez umożliwienia zapoznania się i odniesienia do zebranego materiału dowodowego,
d) bez wyjaśnienia m in. dlaczego nie odniósł się do uchylonych rozstrzygnięć - orzeczenia komisji lekarskiej i rozkazu o powierzeniu obowiązków jako nowych okoliczności w sprawie,
e) bez dążenia do uzyskania rozstrzygnięcia satysfakcjonującego strony (zmiana kwalifikacji);
2. Przepisów prawa materialnego cywilnego, poprzez możliwe bezpodstawne i nieprocesowe przypisywanie sprawstwa popełnienia czynu w celu dyskryminowania skarżącego i wyrządzenia mu szkody moralnej w postaci nieposzlakowanej opinii.
W uzasadnieniu skarżący szczegółowo uargumentował swoje zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 144 k.p.a. stanowi, iż w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.
Sąd podziela argumentację, że odpowiednie stosowanie dotyczy w tym przypadku także formy prawnej rozstrzygnięcia. W przypadku rozpatrywania odwołania od decyzji administracyjnej, właściwą formą aktu prawnego wydawanego po rozpatrzeniu odwołania jest decyzja, natomiast w przypadku rozpatrywania zażalenia, właściwą formą aktu prawnego wydawanego po rozpatrzeniu zażalenia jest postanowienie. Tak więc zastosowana przez organ II instancji forma prawna rozstrzygnięcia, wydanego po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie, jest prawidłowa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego "niepodjęcia wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności nieuwzględnienia związania własnym rozkazem personalnym przenoszącym skarżącego do dyspozycji, równoważnym z zaprzestaniem służby, z uwagi na stan zdrowia orzeczony przez komisję lekarską MSWiA, skarżony w odrębnym postępowaniu sądowo administracyjnym i tym samym błędnego ustalenia statusu skarżącego w myśl art. 47 ustawy o Straży Granicznej" należy stwierdzić, że wyrokiem z dnia 3 lipca 2019r. wydanym w sprawie II SA/Wa 230/19 tutejszy Sąd oddalił skargę [...] na decyzję w przedmiocie zwolnienia go ze służby. Tak więc drugorzędne znaczenie ma treść wyroku, wydanego w sprawie II SA/Wa 1412/18 (którym uchylono orzeczenie wcześniej wydane Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia (...) maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie zdolności J. K. do służby).
Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr (...), z dnia (...)grudnia 2018 r., ustalająca termin zwolnienia ze służby z dniem 31 grudnia 2018 r. jest ostateczna, a wyrokiem Sądu I instancji oddalono skargę. W konsekwencji, w dacie wydania postanowienia Dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia (...) stycznia 2019 r. J. K. pozostawał poza służbą w Straży Granicznej.
Konieczne stało się zatem umorzenie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego na podstawie § 24 ust. 1 pkt 5 powyżej cytowanego już rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., wobec zaprzestania podlegania orzecznictwu dyscyplinarnemu.
Nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego, dotyczący wydania rozstrzygnięcia bez rozwiania wątpliwości co do jego winy, a tym samym na odmiennej podstawie prawnej na niekorzyść skarżącego i wbrew art. 7 a kpa. Sąd podziela stanowisko organu, iż postanowienie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego wydano w czasie gdy skarżący (na podstawie ostatecznej decyzji wydanej w odrębnym postępowaniu), pozostawał już poza służbą. Nie było zatem prawnych możliwości dalszego prowadzenia postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu. Organ nie miał obowiązku wypowiadania się w postanowieniu o umorzeniu postępowania, wydanym na podstawie § 24 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, o winie obwinionego. Jak trafnie zauważył organ, taki obowiązek istnieje tylko w przypadku wydawania postanowienia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego na podstawie § 24 ust. 6 powyższego rozporządzenia. Dlatego zupełnie nieuzasadnione jest zarzucanie naruszenia art. 7 a kpa.
Nie mogły też zostać uwzględnione zarzuty braku możliwości zgłaszania wniosków dowodowych i braku możliwości zapoznania się i odniesienia do zebranego materiału dowodowego. Jak zauważył organ, skarżący w dniu 6 września 2018 r. zaznajamiał się z aktami postępowania dyscyplinarnego (k. 207 akt postępowania) oraz zgłaszał wnioski o uzupełnienie postępowania dyscyplinarnego (k. 208), które we właściwym trybie zostały rozpatrzone (k. 217). Po tej dacie materiał dowodowy nie był uzupełniany, tak więc nie było potrzeby ponownego zaznajamiania skarżącego z aktami sprawy. Ponieważ skarżący od (...) stycznia 2019 r. pozostaje poza służbą, postępowanie dyscyplinarne nie może się toczyć, nie może być więc uzupełniane o nowe dowody.
Nie są uzasadnione także zarzuty nie odniesienia się do "uchylonych rozstrzygnięć - orzeczenia komisji lekarskiej i rozkazu o powierzeniu obowiązków, jako nowych okoliczności w sprawie". Jak trafnie zauważył organ, orzeczenia te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego.
Nie jest zrozumiały zarzut, opisany w pkt 3 lit. e skargi: "dokonanie rozstrzygnięcia bez dążenia do uzyskania rozstrzygnięcia satysfakcjonującego strony (zmiana kwalifikacji)". Organy administracji, w szczególności organy dyscyplinarne Straży Granicznej, mają obowiązek stosować przepisy obowiązującego prawa nawet, jeśli skutki ich stosowania nie są satysfakcjonujące dla strony.
Sąd nie stwierdził też naruszenia "przepisów prawa materialnego art. 2 i 32 Konstytucji RP oraz art. 24 kodeksu cywilnego, poprzez "możliwe, bezpodstawne i nieprocesowe przypisywanie sprawstwa popełnienia czynu w celu dyskryminowania skarżącego i wyrządzenia mu szkody moralnej w postaci nieposzlakowanej opinii." Postępowanie dyscyplinarne zostało umorzone, więc organy nie dokonały "przypisywania sprawstwa" skarżącemu ani go nie dyskryminowały. Kwestie ewentualnej szkody moralnej pozostają poza kognicją sądów administracyjnych.
W opisanym stanie faktycznym i prawnym konieczne było oddalenie skargi na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło