II SA/Wa 972/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-15
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie funkcjonariusza Służby Więziennej z urzędu do innej jednostki organizacyjnej, uzasadnione potrzebami służby, narusza prawo, jeśli funkcjonariusz kwestionuje podstawy przeniesienia i zarzuca naruszenie przepisów postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Przeniesienie funkcjonariusza Służby Więziennej z urzędu do innej jednostki organizacyjnej, oparte na ważnych potrzebach służby, jest zgodne z prawem, nawet jeśli funkcjonariusz kwestionuje podstawy przeniesienia i zarzuca naruszenie przepisów postępowania. Sąd kontroluje jedynie, czy decyzja nie nosi cech dowolności i czy organ rozważył istotne okoliczności, a nie ocenia słuszności polityki kadrowej.Stan faktyczny
Funkcjonariusz D.K. został przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce penitencjarnej. Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy uznały przeniesienie za uzasadnione potrzebami służby, wskazując na naruszenia porządku wewnętrznego w dotychczasowej jednostce oraz brak współpracy funkcjonariusza. D.K. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak informowania o postępowaniu, odmowę przeprowadzenia dowodów i dowolną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę D.K. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w zakładzie karnym oddala skargę.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2020 r. Nr [...] o przeniesieniu z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] maja 2020 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przeniesienia D. K., [...] Zakładu Karnego w [...], do pełnienia służby na stanowisku [...] Zakładu Karnego w [...].
W dniu [...] maja 2020 r. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] wpłynął wniosek Dyrektora Zakładu Karnego w [...] o dokonanie zmiany personalnej na stanowisku [...] tej jednostki, w którym zwrócono uwagę na potrzebę zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w kierowanej jednostce, w której w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] kwietnia 2020 r. doszło do dwóch zdarzeń w postaci naruszenia obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego.
Z wniosków zawartych w sprawozdaniach z czynności wyjaśniających okoliczności i przyczyny powstania oraz przebieg zdarzeń, jako jedna z osób odpowiedzialnych za ich powstanie wymieniony jest D. K..
W toku postepowania ustalono, że potrzeba dokonania zmiany personalnej wynika również z niechęci funkcjonariusza do udzielania pomocy oraz brak współpracy przy rozwiązywaniu problemów (notatka służbowa P. L - [...] Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...]). Tak więc potrzeba przeniesienia D. K. do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej uzasadniona jest koniecznością podjęcia działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości, które doprowadziły do powstania w jednostce zdarzeń w postaci naruszenia obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego. Dalsze pozostawanie funkcjonariusza na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] nie daje gwarancji sprawnego wprowadzenia niezbędnych zmian.
W dniu [...] czerwca 2020 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie przeniesienia z urzędu D. K. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] na stanowisku [...].
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Generalny Służby Więziennej w dniu [...] października 2020 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i art. 218 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 848 i 1610), przeniósł z urzędu D. K. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] na stanowisko [...]. Wskazał, że w wyniku analizy sytuacji kadrowej we wszystkich jednostkach organizacyjnych stwierdzono, że w dwóch jednostkach organizacyjnych okręgu [...] występuję wakaty na stanowisku [...], tj. na stanowisku tożsamym z zajmowanym przez funkcjonariusza. Są to Zakład Karny w [...] i Zakład Karny w [...]. W obu jednostkach do wykonywania zadań na stanowisku [...] czasowo wyznaczono funkcjonariuszy, którzy zajmują stanowiska [...]. Zakład Karny w [...] jest jednostką typu zamkniętego przeznaczoną dla recydywistów penitencjarnych z oddziałami aresztu śledczego i oddziałami półotwartymi dla recydywistów penitencjarnych oraz oddziałem terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi. Pojemność jednostki ustalono na 706 osadzonych, z czego zdecydowaną większość stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego. Dział ochrony jednostki liczy 131 funkcjonariuszy. Z kolei Zakład Karny w [...] to jednostka typu zamkniętego dla odbywających karę po raz pierwszy i młodocianych, z oddziałami typu półotwartego dla odbywających karę po raz pierwszy, a także skazanych, jak również skierowanych do oddziału terapeutycznego dla osób uzależnionych od alkoholu, jak również skazanych skierowanych do nauczania w Centrum Kształcenia Ustawicznego. Pojemność jednostki ustalono na 627 osadzonych, z czego zdecydowaną większość stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego. Dział ochrony jednostki liczy 138 funkcjonariuszy. Zakład Karny w [...] jest przeznaczony jest dla skazanych recydywistów zakwalifikowanych do odbywania kary w zakładzie typu zamkniętego, tymczasowo aresztowanych, odbywających karę po raz pierwszy oraz młodocianych zakwalifikowanych do odbywania kary w zakładzie typu półotwartego. Jednostka nie dysponuje oddziałem terapeutycznym ani oddziałem szkolnym. Pojemność jednostki ustalono na 627 osadzonych, z czego liczba osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego jest zbliżona do liczby osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w jednostce typu półotwartego. Dział ochrony Zakładu Karnego w [...] liczy 103 funkcjonariuszy.
W ocenie organu pierwszej instancji zadania, jakie stoją przed [...] Zakładu Karnego w [...], są adekwatne do posiadanego przez funkcjonariusza potencjału wynikającego z jego doświadczenia i przygotowania zawodowego.
Od powyższej decyzji D. K. złożył odwołanie zarzucając m.in.:
a) niepoinformowanie go o ponownym prowadzeniu postępowania administracyjnego w celu przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej. W dniu [...] października 2020 r. jednocześnie dopuszczono dowody znane wyłącznie organowi prowadzącemu postępowanie oraz zakończono prowadzenie postępowanie administracyjne. Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Są one zobowiązane do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
b) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, poprzez odmowę uwzględnienia jego wniosku złożonego już po zakończeniu prowadzonego postępowania (nie poinformowano mnie o toczącym się postępowaniu) o dołączenie do akt postępowania administracyjnego: kopii postanowienia nr [...] Dyrektora Zakładu Karnego w [...] z [...] czerwca 2020 r. o wszczęciu przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego, kopii rozkazu personalnego z [...] maja 2020 r o delegowaniu go do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...], kopii całego materiału dowodowego dla potwierdzenia treści zawartych w sprawozdaniu wraz ze spisem załączników sprawozdania sporządzonego przez funkcjonariuszy CZSW w [...] z [...] maja 2020 r. na okoliczność zdarzenia mającego miejsce w Zakładzie Karnym w [...] [...] kwietnia 2020 r., w postaci naruszenia porządku, kopii całego materiałem dowodowego istotnego dla potwierdzenia treści zawartych w sprawozdaniu wraz ze spisem załączników sprawozdania sporządzonego przez funkcjonariuszy CZSW w [...] oraz OISW w [...] [...] grudnia 2019 r. na okoliczność zdarzenia mającego miejsce w Zakładzie Karnym w [...] [...] listopada 2019 r., w postaci naruszenia porządku. Zgodnie z § 9 Zarządzenia Nr 1 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 3 stycznia 2018 roku w sprawie służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej zdarzeń mogących wystąpić w Służbie Więziennej oraz sposobu ich wyjaśniania i dokumentowania w celu ustalenia przyczyn powstania, okoliczności przebiegu oraz skutków zdarzenia; w jednostkach organizacyjnych prowadzi się czynności wyjaśniające. Z czynności wyjaśniających sporządza się sprawozdanie zawierające: dane osobowe i charakterystykę uczestników zdarzenia w zakresie mającym wpływ na jego powstanie i przebieg, okoliczności i przebieg zdarzenia, działania podjęte po zdarzeniu, przyczyny zdarzenia I wnioski. Do sprawozdania z czynności wyjaśniających załącza się materiał dowodowy istotny dla potwierdzenia treści zawartych. Organowi pierwszej i drugiej instancji materiały te są znane z uwagi na fakt prowadzenia przez podległych im funkcjonariuszy w. w czynności wyjaśniających. W uzasadnieniu decyzji personalnej Dyrektor Okręgowy opiera się na tych ustaleniach mi jako stronie postępowania administracyjnego nie są one znane.
c) odmowę przesłuchania P. L., D. K. oraz K. Z. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego. K. Z. w swojej notatce z [...] października 2020r. oświadczył, że" Podczas pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] prawdopodobnie, pomiędzy [...] D. K., a innymi osobami relacje interpersonalne nacechowane wobec jednych osób sympatią a wobec innych antypatią. Nieprawidłowo ukształtowane relacje w negatywny sposób wpływają na realizację przydzielonych zadań, przez podległych funkcjonariuszy jak i przez D. K.." Należało by w tym miejscu zapytać K. Z., kiedy opisywana sytuacja lub sytuacje miały miejsce? Które osoby D. K. darzy sympatią a które antypatią? Jakie relacje między tymi osobami są ukształtowane nieprawidłowo i na jakie przydzielone zadania wpływały nieprawidłowo? Itp. P. L. w swojej notatce z [...] maja 2020 r. oświadczył, że" D. K. ma negatywny wpływ na atmosferę wśród podległych mu funkcjonariuszy. W kontaktach interpersonalnych, w tym funkcjonariuszy innych pionów służb, charakteryzuje go niechęć do udzielania pomocy, brak współpracy rozwiązywaniu problemów. Realizując zadania [...] D. K. nie przywiązuje wagi do równego obciążenia obowiązkami funkcjonariuszy funkcyjnych, często zleca wykonanie zadań, które z racji ich istotności oraz znaczenia winien był zrealizować osobiście". Kiedy opisywana sytuacja lub sytuacje miały miejsce? Wobec których osób D. K. w kontaktach interpersonalnych, w tym funkcjonariuszy innych pionów służb, charakteryzuje niechęć do udzielania pomocy oraz brak jakiej współpracy rozwiązywaniu jakich problemów? Których i kiedy funkcjonariuszy funkcyjnych obciąża nadmiernie obowiązkami? Jak często i komu zleca wykonanie zadań, które z racji ich istotności oraz znaczenia winien był zrealizować osobiście? Itp. Jeżeli obaj funkcjonariusze nie potrafią udowodnić oskarżeń stawianych w swoich notatkach służbowych to są to zwykłe oszczerstwa pod moim adresem.
Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podając, że zawiera ono wszystkie elementy uzasadnienia wymienione w art. 107 K.p.a., a w szczególności wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Dokonując wyboru, do której z jednostek D. K. ma zostać przeniesiony organ pierwszej instancji właściwie wziął pod uwagę charakter zadań, jakie stoją przed [...] w poszczególnych jednostkach, strukturę organizacyjną obu jednostek, populację osadzonych w nich przebywających oraz organizację służby ochronnej. W Zakładzie Karnym w [...] przeważającą część stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego, natomiast w Zakładzie Karnym w [...] ilość osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego jest zbliżona do osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w jednostce typu półotwartego. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w uzasadnieniu decyzji w sposób szczegółowy wyjaśnił przyczyny przeniesienia z urzędu D. K. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...].
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom funkcjonariusza, w niniejszej sprawie nie doszło do dwukrotnego przeniesienia go do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej. Decyzja z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie przeniesienia go z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym wydanie decyzji z [...] listopada 2020 r. nr [...] w sprawie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] na stanowisko [...] jest rozstrzygnięciem tej samej sprawy.
Ponadto delegowanie i przeniesienie nie mają być odbierane jako nękanie, zaś Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wykazał w decyzji z [...] listopada 2020 r., że zarówno delegowanie jak i przeniesienie mają na celu dokonanie zmiany personalnej na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] oraz przeprowadzenie działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości, które doprowadziły do powstania w jednostce zdarzeń w postaci naruszenia obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego. Natomiast dalsze pozostawanie D. K. na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] nie dawało gwarancji sprawnego wprowadzenia niezbędnych zmian. Kwestia ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przedmiotem odrębnego postępowania.
Dyrektor Generalny zaznaczył, że także kolejne argumenty podnoszone w odwołaniu nie są uzasadnione. W dniu [...] października 2020 r. D. K. otrzymał decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji z [...] czerwca 2020 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w której wskazano, jakie czynności mają zostać podjęte przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] przed jej ponownym rozpatrzeniem. D. K. został prawidłowo zawiadomiony o możliwości zapoznania się z dokumentami, a także o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych materiałów. W dniu [...] listopada 2020 r. funkcjonariusz poprosił o uzupełnienie materiału dowodowego. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] dopuścił dowody do postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przeniesienia z urzędu ww. do innej jednostki organizacyjnej, a w przypadku odmowy uwzględnienia zgłaszanych dowodów w sposób wyczerpujący uzasadnił swoją decyzję, podając m.in., iż "Przedmiotowe sprawozdania są dokumentami niewymagającymi potwierdzenia treści w nich zawartych. Zostały sporządzone przez odpowiednie zespoły oraz zatwierdzone. Ustalenia w nich zawarte nie są kwestionowane i brak jest podstaw do podważania tych ustaleń i wniosków. Stąd też nie ma potrzeby włączania do akt sprawy materiału dowodowego potwierdzającego treści zawarte w wyżej wymienionych sprawozdaniach." Zaznaczył, że pomimo wniesienia o dołączenie sprawozdań z czynności wyjaśniających do postępowania administracyjnego D. K. nie zapoznał się z ich treścią. W odniesieniu do braku przesłuchania go Dyrektor Generalny podzielił argumentację Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] zawartą w postanowieniu z [...] listopada 2020 r. Strona ma prawo do czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium. W toku postępowania przysługuje jej m.in. prawo składania wyjaśnień. Strona postępowania nie musi czekać, aż organ zechce od niej przyjąć wyjaśnienia, zeznania lub opinie, ale może złożyć je w każdym czasie w ramach toczącego się postępowania nie czekając na wyznaczenie przez organ konkretnego terminu czy sposobu przyjęcia. D. K. pismem z [...] maja 2020 r. poinformował Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] o swoim stanowisku w sprawie.
Organ wyjaśnił, że przesłuchanie P. L. oraz K. Z. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego nie było konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedłożone przez funkcjonariusza notatki służbowe znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji. Wystarczy to do rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, że pomimo składania wniosków w sprawie D. K. nie zapoznał się na żadnym etapie postępowania administracyjnego ze zgromadzonymi dokumentami.
Zaznaczył, że podnoszone przez funkcjonariusza w odwołaniu argumenty dotyczące postępowania dyscyplinarnego nie mają znaczenia w rozstrzyganiu kwestii przeniesienia z urzędu do innej jednostki organizacyjnej. Natomiast D. K. przedstawił już w toku postępowania administracyjnego przed organem pierwszej instancji argumenty dotyczące swojego stanu zdrowia, wychowywania trójki dzieci wymagających dowożenia do szkoły, posiadanie jako jedyna osoba w rodzinie prawa jazdy, pracy współmałżonka w zmianowym systemie czasu pracy, niemożność liczenia na pomoc rodziców, czas dojazdu do miejsca pełnienia służby. Kryteria wyłączające możliwość przeniesienia określone są w art. 71 ustawy o Służbie Więziennej i nie ma wśród nich powodów podanych przez stronę w odwołaniu. W ocenie organu nie uzasadniają one możliwości odstąpienia od zamiaru przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. K. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] stycznia 2021 r. nr [...] oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy o Służbie Więziennej, poprzez jego bezzasadne zastosowanie i przyjęcie, że zaistniały uzasadnione, ważne potrzeby służby podczas gdy brak jest obiektywnie uzasadnionych przesłanek potwierdzających takie przyjęcie,
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na:
- niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez brak ustalenia, na czym polegały zaniechania w wykonywaniu obowiązków służbowych skutkujące brakiem możliwości podejmowania działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości przy jednoczesnym pełnieniu służby w Zakładzie Karnym w [...] oraz brak ustalenia podstaw do sporządzenia notatki przez P. L. oraz K. Z. – specjalistów Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] o jego niechęci do udzielania pomocy oraz braku współpracy przy rozwiązywaniu problemów, a także negatywnym ukształtowaniu relacji z podległymi mu funkcjonariuszami,
- zaniechaniu zebrania całości materiału dowodowego, czyli braku dołączenia do akt postępowania programu naprawczego Zakładu Karnego w [...], a który powoływany jest w rozstrzygnięciach.
b) art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na dowolnej ocenie poprzez przyjęcie, że:
- Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] w decyzji z [...] listopada 2020 r. w sposób szczegółowy wyjaśnił przyczyny jego przeniesienia do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...],
- podstawę przeniesienia stanowi wniosek Dyrektora Zakładu Karnego w [...] (A. W.) z 22 maja 2020r., w którym stwierdza, że ze sprawozdania z czynności wyjaśniających z [...] grudnia 2019 r. wynika, iż bezpośredni wpływ na powstanie zdarzenia z [...] listopada 2019 r. miała niewłaściwa realizacja obowiązków przez [...] Zakładu Karnego w [...], podczas gdy w chwili składania wniosku czynności wyjaśniające oraz postępowanie dyscyplinarne nie zostały zakończone, a skarżący zakwestionował ww. Sprawozdanie,
- dalsze pozostawienie go na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] nie dawało gwarancji sprawnego wprowadzenia niezbędnych zmian, podczas gdy w okresie od [...] października 2019 r. do [...] kwietnia 2020 r. kontrolę wewnętrzną przeprowadzał zgodnie z zatwierdzonym przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...] planem kontroli i realizował wszystkie zadania zlecone na bieżąco,
- fakt posiadania pozytywnej opinii służbowej oraz przywrócenia obniżonego dodatku służbowego i wyróżnienia nagrodą uznaniową, nie może świadczyć na jego korzyść, ponieważ ich przyznania dokonał były dyrektor Zakładu Karnego w [...] (A. G.), podczas gdy decyzje Dyrektora Zakładu Karnego w [...] nie powinny być podważane w związku z jego odwołaniem, a przy wydawaniu decyzji powinny być brane pod uwagę wszystkie okoliczności m.in. fakt, że w związku z przeniesieniem musi dojeżdżać do [...] ok. 130 km w jedną stronę, ma trójkę dzieci wymagających dowożenia do szkoły, starszych, schorowanych rodziców i żonę pracującą w [...] szpitalu, choruje dermatologicznie, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia,
- toczące się wobec niego postępowanie dyscyplinarne było odrębnym postępowaniem prowadzonym niezależnie od postępowania w sprawie przeniesienia i nie można wiązać go z kwestią ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej, podczas gdy to dokumenty z postępowania dyscyplinarnego oraz konflikt spowodowany brakiem przyjęcia na siebie odpowiedzialności dyscyplinarnej za zdarzenia z [...] listopada 2019 r. oraz [...] kwietnia 2020 r. stanowiły podstawę do złożenia przez bezpośredniego przełożonego wniosku o przeniesienie go do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...],
- wiarygodne są notatki służbowe P. L. z [...] maja 2020 r. oraz K. Z. z [...] października 2020 r., podczas gdy brak jest w nich wskazania konkretnych sytuacji je potwierdzających, funkcjonariuszy z którymi nie współpracował oraz nie zostały one zweryfikowane przez organy, są to więc prywatne opinie ww. specjalistów Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], stworzone w celu pozyskania kolejnych argumentów do przeniesienia go do służby w Zakładzie Karnym w [...]. Nie wzięto także pod uwagę, że przez ponad 23 lata służby w Zakładzie Karnym w [...] znał wszystkich funkcjonariuszy i pracowników, nie wykazywał w stosunku do nich mobbingu, nie było też konfliktów,
- jego przeniesienie nie nastąpiło dwukrotnie, podczas gdy rozkazem personalnym z [...] maja 2020 r. został przeniesiony do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...], a następnie również decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020 r. nr [...] i pełnił tam służbę do [...] października 2020 r., a kolejno po uchyleniu powyższej decyzji decyzją Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] października 2020 r. został ponownie przeniesiony do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2020 r. nr [...] (w przypadku ponownego delegowania funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej wymagana jest zgoda funkcjonariusza),
- skarżący nie zapoznawał się z zebranym materiałem dowodowym, w sytuacji gdy pisemnie dwukrotnie zwracał się o przesłanie mu kserokopii z akt postępowania, które otrzymał jako załączniki do pism Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020 r., znak: [...] oraz z [...] listopada 2020 r., znak: [...],
- wybiórczym potraktowaniu zarzutów podnoszonych w odwołaniu od decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...];
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak zbadania oraz uwzględnienia sytuacji kadrowej we wszystkich jednostkach organizacyjnych okręgu [...], a nie jedynie w Zakładzie Karnym w [...] oraz Zakładzie Karnym w [...],
d) art. 9 i art. 10 K.p.a. poprzez brak informowania go o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego po decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] października 2020 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co skutkowało brakiem wiedzy o dalszym prowadzeniu postępowania oraz możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu i składania wniosków dowodowych,
e) art. 10 § 1 i 2 K.p.a. i art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 86 § 1 K.p.a., poprzez odmowę postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020 r oraz z [...] listopada 2020 r. uwzględnienia żądania o przesłuchanie go jako strony na okoliczność prowadzonego postępowania dyscyplinarnego przed wydaniem decyzji administracyjnej, co skutkowało uniemożliwieniem mu wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz naruszeniem prawa czynnego udziału w postępowaniu,
f) art. 36 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez przekroczenie wyznaczonego pismem z [...] lipca 2020 r. terminu do rozpatrzenia odwołania poprzez wydanie decyzji przez Dyrektora Generalnego Służby Więziennej [...] października 2020 r.,
g) art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez odmowę:
- postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020 r. oraz postanowieniem z [...] listopada 2020 r. uwzględnienia wniosku dowodowego o dołączenie do akt postępowania administracyjnego kopii postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz rozkazu personalnego z [...] maja 2020r. o delegowaniu go do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] i uznanie, że nie mają znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, podczas gdy już w rozkazie personalnym z [...] maja 2020 r. miał być przeniesiony do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...], co miało bezpośredni wpływ na niniejsze postępowanie administracyjne,
- postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2020 r. uwzględnienia wniosku dowodowego o dołączenie do akt postępowania administracyjnego spisu załączników i materiału dowodowego potwierdzającego treści zawarte w sprawozdaniach z czynności wyjaśniających okoliczności i przyczyny powstania oraz przebieg zdarzenia mającego miejsce [...] listopada 2019 r. i [...] kwietnia 2020 r. w Zakładzie Karnym w [...] w związku z tym, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i są zatwierdzone i sprawdzone, a ustalenia w nich nie są kwestionowane podczas, gdy treści w nich zawarte były wielokrotnie przez niego kwestionowane w toku postępowania dyscyplinarnego, a treści w nich zawarte mają bezpośredni wpływ na wynik niniejszego postępowania,
- postanowieniem Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2020 r. uwzględnienia wniosku dowodowego o przesłuchanie P. L. oraz K. Z. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego ze względu na to, że ich zeznania nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy oraz nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, podczas gdy notatki ww. funkcjonariuszy były podstawą do wydania zaskarżonej decyzji,
h) art. 107 § 3 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, polegające na ograniczeniu się organu do ogólnikowego uzasadnienia stanu faktycznego i prawnego co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli,
i) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2020 r., podczas gdy nie istniały ku temu żadne obiektywne przesłanki prawne.
W ocenie skarżącego decyzja o przeniesieniu do Zakładu Karnego w [...] jest związana z wszczęciem i prowadzeniem wobec niego postępowania dyscyplinarnego, a także niepoddaniem się dobrowolnie karze dyscyplinarnej. Organ oparł się na sprawozdaniach z czynności wyjaśniających dotyczących zdarzeń z [...] listopada 2019 r. i [...] kwietnia 2020 r. oraz notatek służbowych P. L. oraz K. Z., które skarżący w całości kwestionował. Organ nie odniósł się w żaden sposób do jego zarzutów oraz oddalał wnioski dowodowe, które zmierzały do wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie twierdząc, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy powinien był odnieść się do podniesionych w odwołaniu zarzutów i wniosków, a zaniechanie świadczy o braku rozpoznania sprawy w jej całokształcie.
Organ nie wykazał, że jego dalsze pozostawanie na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] nie pozwoli na podjęcie działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości. Organ przekroczył zatem granice uznania administracyjnego wydając decyzję o jego przeniesieniu.
Zaznaczył, że czynności wyjaśniające na okoliczność zdarzenia z [...] kwietnia 2020 r. zakończyły się [...] maja 2020 r., tj. po dniu złożenia wniosku o przeniesienie przez Dyrektora Zakładu Karnego w [...]. Oznacza to, że Dyrektor obciążył go odpowiedzialnością za powstanie zdarzeń z [...] listopada 2019 r. oraz [...] kwietnia 2020 r. w Zakładzie Karnym w [...] przed zakończeniem postępowania dyscyplinarnego. Jest to zatem nękanie go, ponieważ jako jedyny z obwinionych nie poddał się dobrowolnie karze dyscyplinarnej po zdarzeniu z [...] listopada 2019 r. w Zakładzie Karnym w [...]. Na dzień dzisiejszy postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone, a Dyrektor Zakładu Karnego w [...] orzeczeniem z [...] października 2020 r. nr [...] ukarał go wymierzając karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia (decyzji w sprawie). Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Skarga analizowana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...], nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji z [...] stycznia 2021 r. nr [...] stanowiły przepisy art. 69 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 218 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2020 r. poz. 848 i 1610).
Stosownie do treści art. 1 i art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną i realizującą na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Formacja ta ma na celu zapewnienie w zakładach karnych i aresztach śledczych porządku i bezpieczeństwa i jest ona zorganizowana w sposób hierarchiczny w oparciu o ścisłą podległość służbową, z czym wiąże się możliwość elastycznego gospodarowania zasobem osobowym Służby Więziennej przez jej organy. W Służbie Więziennej występuje znaczny zakres podległości służbowej jako cechy szczególnej, charakterystycznej dla stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia takiej służby. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe lub przeniesieniu do innej jednostki.
Z przepisu art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej wynika, że funkcjonariusz może być z urzędu przeniesiony do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnymi potrzebami służby. Funkcjonariusz może być przeniesiony również na własną prośbę, jeżeli nie stoją temu na przeszkodzie względy służbowe. Według ust. 2 art. 69, do przenoszenia funkcjonariusza oraz określenia jego stanowiska służbowego właściwi są: Dyrektor Generalny - na obszarze kraju; dyrektor okręgowy - na obszarze swojego działania. Zatem decyzja personalna w sprawie przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej, jest podejmowana przez właściwego przełożonego (z urzędu lub na wniosek funkcjonariusza), w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek nie mających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, interesem służby a słusznym interesem strony. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać jedynie, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Nie może wkraczać w kompetencje organów (w tym przypadku organów Służby Więziennej) i oceniać słuszności realizowanej przez nie polityki kadrowej. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygniecie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Wprawdzie ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "ważnej potrzeby służby", tym niemniej prawidłowe zastosowanie tego przepisu wymaga wykazania, że taka przesłanka istnieje. Oznacza to, że istnienie przesłanki "ważnej potrzeby służby" musi być rozważane na tle stanu faktycznego określonej sprawy. Prawodawca pozwala organom Służby Więziennej na zdecydowanie o celowości przeniesienia z urzędu funkcjonariusza do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej. Hierarchiczna struktura podporządkowania występująca także w Służbie Więziennej wymaga od funkcjonariuszy pełniących służbę podporządkowania się decyzjom przełożonych. Niezbędne jest wykazanie realnie istniejącej przyczyny lub szeregu okoliczności czy zdarzeń świadczących łącznie o tym, że przeniesienie funkcjonariusza było konieczne, a to oznacza, że decyzja o przeniesieniu z urzędu do pełnienia służby wymaga wykazania przyczyn uzasadniających takie przeniesienie. Przyczyny te to konkretnie sprecyzowane względy służbowe, ale wyłącznie te, które należy ocenić jako ważne w zakresie takiej formacji jak Służba Więzienna (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1858/17, publ. w Lex nr 2447029).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że decyzja uznaniowa pozostaje pod kontrolą sądu, ale zakres tej kontroli jest ograniczony. Kontrola sądu sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola w takich przypadkach dotyczy zarówno procesu wydania decyzji jak i ustalania stanu faktycznego jako elementu tego procesu oraz oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1858/17, pub. w Lex nr 2447029; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2949/16, publ. w Lex nr 2591196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 273/14, publ. w Lex nr 1995056).
W związku z powyższym sąd administracyjny ma obowiązek skontrolowania, czy decyzja wydana na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej została wydana w warunkach wykazania przez organ, że za przeniesieniem danego funkcjonariusza przemawiała ważna potrzeba służby, a nie obejmuje kontroli tego, czy w razie zaistnienia owej przesłanki organ mógł wydać decyzję o przeniesieniu lub nie wydawać decyzji o przeniesieniu, bo tylko w tym zakresie organy posiadają luz decyzyjny i tylko ten zakres stanowi uznanie administracyjne. Sąd administracyjny nie może natomiast analizować celowości i słuszności przeniesienia danego funkcjonariusza, a także, nie powinien badać, czy ze względów słusznościowych mógłby on zostać przeniesiony do innej jednostki organizacyjnej Służby Więziennej.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji mieści się w granicach uznania administracyjnego. Przeniesienie skarżącego do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej (na to samo stanowisko [...]) było podyktowane potrzebami służby i motywowane koniecznością podjęcia działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości, które doprowadziły do powstania w Zakładzie Karnym w [...] zdarzeń (w okresie od [...] listopada 2019 r. do [...] kwietnia 2020 r. z udziałem skarżącego) w postaci naruszenia obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego oraz braku możliwości sprawnej i prawidłowej realizacji wyznaczonych ustawowo zadań. Potrzeba dokonania zamiany personalnej wynikała również z niechęci skarżącego do udzielania pomocy oraz brak współpracy przy rozwiązywaniu problemów.
W niniejszej sprawie należy uznać, że organy obu instancji zasadnie poprzedziły sporne przeniesienie szczegółową analizą potrzeb kadrowych we wszystkich jednostkach organizacyjnych podległych Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w [...]. Zdaniem Sądu, organy wykazały w sposób prawidłowy, że z analizy tej wynikało, iż w dwóch jednostkach organizacyjnych okręgu [...] występują wakaty na stanowisku [...] (stanowisku tożsamym z zajmowanym przez skarżącego), tj. Zakład Karny w [...] i Zakład Karny w [...]. W obu jednostkach do wykonywania zdań na stanowisku [...] wyznaczono funkcjonariuszy, którzy zajmują stanowisko [...]. Wyjaśniono, że Zakład Karny w [...] jest jednostką typu zamkniętego przeznaczoną dla recydywistów penitencjarnych z oddziałami aresztu śledczego i oddziałami półotwartymi dla recydywistów penitencjarnych oraz oddziałem terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi. Pojemności jednostki ustalono na 706 osadzonych, z czego zdecydowana większość stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego. Dział ochrony jednostki liczy 131 funkcjonariuszy. Natomiast Zakład Karny w [...] to jednostka typu zamkniętego dla odbywających karę po raz pierwszy i młodocianych, z oddziałami typu półotwartego dla odbywających karę po raz pierwszy a także dla skazanych skierowanych do oddziału terapeutycznego dla osób uzależnionych od alkoholu, a także skazanych skierowanych do nauczania w Centrum Kształcenia Ustawicznego. Pojemności jednostki ustalono na 627 osadzonych, z czego zdecydowana większość stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego. Dział ochrony jednostki liczy 138 funkcjonariuszy. Z kolei Zakład Karny w [...] jest przeznaczony jest dla skazanych recydywistów zakwalifikowanych do odbywania kary w zakładzie typu zamkniętego, tymczasowo aresztowanych oraz odbywających karę po raz pierwszy oraz młodocianych zakwalifikowanych do odbywania kary w zakładzie typu półotwartego. Jednostka nie dysponuje oddziałem terapeutycznym ani oddziałem szkolnym. Pojemności jednostki ustalono na 627 osadzonych, z czego ilość osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego jest zbliżona do osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w jednostce typu półotwartego. Dział ochrony Zakładu Karnego w [...] liczy 103 funkcjonariuszy.
W związku z powyższym Sąd uznał, że organy słusznie przyjęły, iż biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie i przygotowanie zawodowe skarżącego nabyte w służbie, a także charakter zadań jakie stoją przed [...] w poszczególnych jednostkach, strukturę organizacyjną obu jednostek, liczbę osadzonych w nich przebywających oraz organizację służby ochronnej, jego przeniesienie do Zakładu Karnego w [...], w którym przeważającą część stanowią osadzeni zakwalifikowani do odbywania kary w warunkach zakładu typu zamkniętego będzie rozwiązaniem właściwym z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania wskazanej jednostki organizacyjnej. W Zakładzie Karnym w [...] ilość osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w warunkach zakładu zamkniętego jest zbliżona do osadzonych zakwalifikowanych do odbywania kary w jednostce typu półotwartego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], dokonując stosownej analizy potrzeb kadrowych w podległych mu jednostkach organizacyjnych, znając sytuację kadrową we wszystkich jednostkach organizacyjnych okręgu [...], wyjaśnił w sposób jednoznaczny, dlaczego - kierując się ważnymi potrzebami służby (art. 69 ust. 1 ustawy) - wziął pod uwagę Zakład Karny w [...].
Zdaniem Sądu, przeniesienie skarżącego do dalszego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej było więc podyktowane potrzebami służby. Jak już wskazano, "ważna potrzeba służby" oznacza taką, która warunkuje właściwe wykonywanie zadań danej formacji, czyli dotyczy konieczności zapewnienia sprawnego (prawidłowego) funkcjonowania danej jednostki organizacyjnej. Może ona być związana z sytuacją, w której brak w danej jednostce obsady konkretnych stanowisk uniemożliwia należyte wykonywanie zadań takiej służby, a tym bardziej wówczas, gdy jednostka służby zostaje zniesiona, a jej obowiązki "przejmuje" inna jednostka, do której funkcjonariusz został przeniesiony.
Skoro zaś w zaskarżonej decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej wykazał, jaka to ważna potrzeba służby przemawiała za przeniesieniem skarżącego do innej jednostki, to oznacza, że organowi nie można zarzucić naruszenia art. 69 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej.
Sąd nie podziela zapatrywania skarżącego, że w rozpatrywanej sprawie organ nie uwzględnił jego słusznego interesu. Należy mieć na uwadze, że mamy do czynienia ze służbą, której istotą jest dyspozycyjność funkcjonariusza wobec władzy służbowej. Dyspozycyjność oznacza, że co do zasady interesy jednostkowe pełniącego służbę ustępują interesom służby. W takich relacjach prawnych, wynikających ze stosunku służbowego można by ewentualnie zarzuć organowi nieuwzględnienie słusznego interesu funkcjonariusza tylko wtedy, gdyby przeniesienie skarżącego nie miało żadnego uzasadnienia, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej cechuje daleko idąca dyspozycyjność i szczególna dyscyplina służbowa, która wiąże się z koniecznością dostosowania się przez funkcjonariusza do zaproponowanych warunków pełnienia służby, w tym także poza miejscem stałego zamieszkania i niezależnie od preferencji funkcjonariusza.
Dyrektor Generalny Służby Więziennej słusznie stwierdził, że nie można się zgodzić ze stwierdzeniem D. K., że doszło do jego dwukrotnego przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej. Decyzja z [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie przeniesienia go z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. W związku z powyższym, wydanie decyzji z [...] listopada 2020 r. nr [...] w sprawie przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w [...] na stanowisko [...] jest rozstrzygnięciem tej samej sprawy.
Delegowanie i przeniesienie nie może być odbierane jako nękanie. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] wykazał w decyzji z [...] listopada 2020 r., że zarówno delegowanie, jak i przeniesienie, mają na celu dokonanie zmiany personalnej na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] oraz przeprowadzenia działań naprawczych w celu wyeliminowania uchybień i nieprawidłowości, które doprowadziły do powstania w jednostce zdarzeń w postaci naruszenia obowiązującego w jednostce porządku wewnętrznego. Dalsze zatem pozostawanie skarżącego na stanowisku [...] w Zakładzie Karnym w [...] nie dawało gwarancji sprawnego wprowadzenia niezbędnych zmian. Kwestia ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej jest przedmiotem odrębnego postępowaniaa i nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut "niepoinformowania skarżącego o ponownym wszczęciu postępowania administracyjnego" po decyzji Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z [...] października 2020 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z [...] czerwca 2020 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co skutkowało brakiem wiedzy o dalszym prowadzeniu postępowania oraz brakiem możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu i składania wniosków dowodowych, gdyż takowe nie nastąpiło. W decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej wskazał, jakie czynności mają zostać podjęte przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] przed ponownym rozpatrzeniem sprawy. D. K. został prawidłowo zawiadomiony o możliwości zapoznania się z dokumentami, a także o możliwości wypowiedzenia się na temat zebranych materiałów. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zaznaczył, że [...] listopada 2020 r. D. K. poprosił o uzupełnienie materiału dowodowego, a następnie postanowieniem z [...] listopada 2020 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] dopuścił dowody do postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie przeniesienia go z urzędu do innej jednostki organizacyjnej. W przypadku odmowy uwzględnienia zgłaszanych dowodów w sposób wyczerpujący uzasadnił swoją decyzję, podając m.in., iż "Przedmiotowe sprawozdania są dokumentami niewymagającymi potwierdzenia treści w nich zawartych. Zostały sporządzone przez odpowiednie zespoły oraz zatwierdzone. Ustalenia w nich zawarte nie są kwestionowane i brak jest podstaw do podważania tych ustaleń i wniosków. Stąd też nie ma potrzeby włączania do akt sprawy materiału dowodowego potwierdzającego treści zawarte w wyżej wymienionych sprawozdaniach." Pomimo wniesienia o dołączenie sprawozdań z czynności wyjaśniających do postępowania administracyjnego, D. K. nie zapoznał się jednak z ich treścią.
Odnosząc się do zarzutu braku przesłuchania skarżącego należy podzielić argumentację Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] zawartą w postanowieniu z [...] listopada 2020 r. Strona ma prawo do czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium. Stronie w toku postępowania przysługuje m.in. prawo składania wyjaśnień. Strona postępowania nie musi czekać, aż organ zechce od niej przyjąć wyjaśnienia, zeznania lub opinie, ale może złożyć je w każdym czasie w ramach toczącego się postępowania nie czekając na wyznaczenie przez organ konkretnego terminu czy sposobu przyjęcia. D. K. pismem z [...] maja 2020 r. poinformował Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] o swoim stanowisku w sprawie. Z kolei przesłuchanie P. L. oraz K. Z. na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego nie było, jak słusznie zaznaczył Dyrektor Generalny Służby Więziennej, konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przedłożone przez skarżącego notatki służbowe znajdują odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji i wystarczyło to do rozstrzygnięcia sprawy. Pomimo składania wniosków w sprawie D. K. nie zapoznał się na żadnym etapie postępowania administracyjnego ze zgromadzonymi dokumentami.
Zaznaczyć należy, że podnoszone przez D. K. argumenty dotyczące postępowania dyscyplinarnego nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii przeniesienia z urzędu do innej jednostki organizacyjnej. Także wskazane w toku postępowania administracyjnego przez skarżącego okoliczności, tj. stan zdrowia, wychowywanie trójki dzieci wymagających dowożenia do szkoły, posiadanie jako jedyna osoba w rodzinie prawa jazdy, praca współmałżonka w zmianowym systemie czasu pracy, niemożność liczenia na pomoc rodziców, czas dojazdu do miejsca pełnienia służby, nie mogą odnieść skutku. Wskazać należy, że kryteria wyłączające możliwość przeniesienia określone są w art. 71 ustawy o Służbie Więziennej i nie ma wśród nich powodów podanych przez skarżącego. Nie uzasadniają one możliwości odstąpienia od zamiaru przeniesienia do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej. Podkreślić należy, że zgodnie regułą określoną w art. 69 ust. 1 ustawy, poza wymienionymi w art. 71 ustawy o Służbie Więziennej przypadkami, organ ma możliwość dysponowania funkcjonariuszami i zagospodarowywania ich stosownie do potrzeb służby. Swobodzie organu w powyższym zakresie nie stoi na przeszkodzie zasada wyrażona w art. 65 Konstytucji RP. Podejmując bowiem decyzję o pełnieniu służby w formacji mundurowej, jaką jest Służba Więzienna, skarżący musiał się godzić również na pewnego rodzaju ograniczenia swoich praw, zgodnie z zasadą podporządkowania służbowego.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] i następnie Dyrektor Generalny Służby Więziennej prawidłowo ustalili istotne okoliczności faktyczne (art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.) związane z niniejszą sprawą, należycie ocenili zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 K.p.a.), a także uzasadnili rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.
Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), orzeł jak w sentencji.
Z uwagi na wnioski stron postępowania o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 powołanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło