II SA/Wa 973/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, WSA Adam Lipiński, Protokolant Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi A. O. na postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Wojskowy Komendant Uzupełnień W. po rozpatrzeniu wniosku A. O. z dnia 28 stycznia 2008 r. postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. działając na podstawie art. 219 k.p.a. oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), w związku z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760), w związku z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby, pozostających w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 175, poz. 1707 z późn. zm.) oraz w związku z art. 66 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści, stwierdzającego, że podczas odbywania Zastępczej Służby Wojskowej wnioskodawca był zatrudniony w kopalni wydobycia rud uranu. Jednocześnie poinformował wnioskodawcę, iż nie jest organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o wypłatę odszkodowania za wypadek, jakiemu uległ w okresie pełnienia służby wojskowej, bowiem organem właściwym w tym przedmiocie jest szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego. Po rozpatrzeniu odwołania A. O. od powyższego postanowienia Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., na podstawie art. 127 § 2, art. 138 pkt 1 i art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż A. O. wystąpił do Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. o wydanie zaświadczenia o przymusowym zatrudnieniu w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych podczas pełnienia zastępczej służby wojskowej oraz wypłatę przez wojsko odszkodowania za wypadek, jakiemu uległ podczas zatrudnienia go w kopalni rud uranu podczas pełnienia zastępczej służby wojskowej. Wojskowy Komendant Uzupełnień W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., odmówił A. O. wydania zaświadczenia o przymusowym zatrudnieniu w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych podczas pełnienia zastępczej służby wojskowej w okresie od [...] lutego 1950 r. do [...] listopada 1952 r. W uzasadnieniu postanowienia Wojskowy Komendant Uzupełnień W. wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia dla zainteresowanego jest ustalony przez organ pierwszej instancji – na podstawie niebudzących wątpliwości zapisów w ewidencji wojskowej – stan faktyczny wyrażający się tym, że A. O. przez cały okres zastępczej służby wojskowej nigdy nie był zatrudniony w zakładach wydobywania i wzbogacania rud uranowych, ponieważ zastępczą służbę wojskową odbywał w batalionach budowlanych. W dniu 23 kwietnia 2008 r. A. O. złożył do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. zażalenia na ww. postanowienie Wojskowego Komendanta Uzupełnień W. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 25 lutego 1950 r. skarżący został wcielony do [...] Batalionu Pracy w B. (Jednostka Wojskowa nr [...]), gdzie został przydzielony do [...] kompanii tej jednostki na stanowisko strzelca i służbę w tej jednostce na wyznaczonym stanowisku pełnił do dnia 14 marca 1950 r. (tj.: przez 19 dni). Następnie skarżący odbywał zastępczą służbę wojskową w batalionach budowlanych tj.: [...] Batalionie Budowlanym w B. (Jednostka Wojskowa nr [...]) i [...] Batalionie Budowlanym w O. (Jednostka Wojskowa nr [...]). Do rezerwy został przeniesiony [...] listopada 1952 r. Z pisma Krajowego Zarządu Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Górników (L.dz. [...] z dnia [...] września 2007 r.) oraz pisma Ogólnopolskiego Związku Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Batalionów Budowlanych ([...] z dnia [...] lutego 2008 r. + załącznik z dnia [...] lutego 2008 r.) wynika, że A. O. odbywał służbę wojskową w [...] Batalionie w B., w której to jednostce żołnierze w ramach represji z przyczyn politycznych zatrudnieni byli przy wydobyciu węgla kamiennego w kopalniach węgla kamiennego B. i M. i nie miał w okresie tej służby żadnego związku z kopalniami rud uranu. Jak wynika dalej ze wskazanych wyżej pism – kluczowych dla ustalenia charakteru służby skarżącego – żołnierze zastępczej służby wojskowej wcieleni do [...] i [...] Batalionu Budowlanego, zatrudniani byli na różnych placach budowy na powierzchni ziemi, przeważnie przy układaniu torów kolejowych lub innych na powierzchni, pracując tak do końca służby. Żołnierze ci nic wspólnego nie mieli z wydobywaniem węgla, ani pracą w kopalni nawet na powierzchni. Tym bardziej nie mieli nic wspólnego z kopalniami rud uranu, ponieważ w tych kopalniach zatrudniani byli wyłącznie żołnierze odbywający zastępczą służbę w [...] Batalionie Pracy w K. koło J. (Jednostka Wojskowa nr [...]) lub w [...] Batalionie Pracy w K. koło J. (Jednostka Wojskowa nr [...]), w których, jak bezspornie ustalono, skarżący służby nie pełnił. Odnosząc się do skierowanego przez A. O. do organów wojskowych żądania wypłaty odszkodowania za wypadek w kopalni rudy uranu stwierdził, że żądanie to w świetle ustalonego stanu faktycznego i załączonych do sprawy dokumentów uznał za nieuzasadnione, ponieważ wymienione wyżej pobyty zainteresowanego w szpitalu nie miały związku z pełnioną przez niego służbą wojskową, bowiem nie były konsekwencją jakiegokolwiek wypadku w czasie tej służby, a orzeczenie lekarza orzecznika wskazuje, że powodem odmowy uznania A. O. za inwalidę wojskowego jest "brak związku schorzeń powodujących niezdolność do pracy ze służbą wojskową, jak i przymusowym zatrudnieniem w kopalni węgla" – co potwierdza ustalony w postępowaniach administracyjnych fakt nieuczestniczenia zainteresowanego w jakimkolwiek wypadku w okresie pełnienia przez niego zastępczej służby wojskowej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i gruntowne rozpoznanie jego sprawy. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów innych, niż w niej podniesione. Przede wszystkim uznać należy, iż wnioskiem z dnia 28 stycznia 2008 r. skierowanym do Wojewódzkiego Komendanta Uzupełnień W. A. O. wystąpił o: 1. wydanie zaświadczenia o przymusowym zatrudnieniu w zakładach pozyskiwania i wzbogacania rud uranowych podczas pełnienia zastępczej służby wojskowej, 2. wypłaty odszkodowania za wypadek jakiemu uległ podczas zatrudnienia go w kopalni rudy uranu podczas pełnienia zastępczej służby wojskowej. Tryb wydawania zaświadczeń uregulowany w kodeksie postępowania administracyjnego różni się w sposób istotny od pozostałych unormowań w nim zawartych. Zgodnie z treścią art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikającego z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Artykuł 66 k.p.a. reguluje przypadek, gdy stronę we wniosku łączy kilka spraw do rozpatrzenia, których właściwe są różne organy administracji publicznej. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, bowiem Wojskowy Komendant Uzupełnień W. nie był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku w przedmiocie wypłaty odszkodowania. Zgodnie, bowiem z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową, prawo do tego świadczenia odszkodowawczego i jego wysokość ustala w drodze decyzji szef właściwego wojewódzkiego sztabu wojskowego w takiej sytuacji ze względu na to, że rozpatrzenie określonej sprawy uzależnione jest od wniesienia przez stronę podania, spełniającego wymagania formalne organ administracji publicznej, do którego wpłynęło podanie, wszczyna postępowanie w sprawie, w której jest właściwy. Natomiast w sprawach pozostałych zawiadamia stronę, że powinna wnieść do właściwego organu administracji publicznej odrębne podanie. Zawiadomienie to występuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Moc prawną postanowienia o zawiadomieniu, że w sprawach innych powinien wnieść podanie, należy rozważać nie tylko w zakresie związania nim strony i wyznaczenia zakresu rozpoznania żądania przez organ, do którego wniesiono podanie, ale też mocy wiążącej dla organu, który został wskazany, jako właściwy. Tak więc, postanowienie wdane na podstawie przepisu art. 66 k.pa. nie może stanowić części składowej uzasadnienia w sprawie, która zostanie wszczęta i prowadzona przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień W., jako organu właściwego, tj.: w sprawie o wydanie zaświadczenia. Natomiast zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Szefa Wojskowego w W. z dnia [...] maja 2008 r., które utrzymało w mocy to postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa. Postanowienie to, bowiem rozstrzyga nie tylko sprawę odmowy wydania zaświadczenia, lecz również tym samym postanowieniem rozstrzyga w uzasadnieniu żądanie wypłaty odszkodowania za wypadek w kopani rudy uranu. Wskazać należy, iż Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w W. działając, jako organ odwoławczy rozpoznał nie tylko zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, lecz również, jako organ I instancji w uzasadnieniu swego postanowienia rozpoznał wniosek skarżącego dotyczący odszkodowania w sprawach w kopalni rudy uranu w sytuacji, gdy zgodnie z § 22 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760), prawo do świadczenia odszkodowawczego i jego wysokości ustala się w drodze decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.