II SA/Wa 976/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania D. W. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., orzekającej o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, iż stosownie do treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki określone w tym rozporządzeniu w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Oznacza to, że przy ustalaniu kwoty wydatków na lokal ponoszonych przez wnioskodawcę, dla celów ustalenia dodatku, przyjmuje się kwotę w wysokości 90% faktycznych wydatków na lokal, a zatem określona w pkt. 6 zaskarżonej decyzji kwota [...] zł stanowi 90% udokumentowanej kwoty wydatków na lokal, wynoszącej [...] zł. Organ wskazał ponadto, że jeżeli średni miesięczny dochód na osobę jest równy lub wyższy niż 150% najniższej emerytury (843,87 zł), a nie przekracza 175% najniższej emerytury w gospodarstwach jednoosobowych (984,52 zł), wtedy zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) wydatki dla jednoosobowego gospodarstwa stanowią 20% dochodu tegoż gospodarstwa, co w przypadku wnioskodawczyni daje kwotę [...] zł. Ponieważ suma miesięcznych wydatków – [...] zł – przypadających na powierzchnię normatywną mieszkania – [...] m2 – nie przekracza 20% miesięcznych dochodów jednoosobowego gospodarstwa – [...] zł – dodatek mieszkaniowy, stosownie do art. 6 ust. 2 cyt. ustawy, nie przysługuje. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. W. podała, że jest osobą w podeszłym wieku i sama zamieszkuje w lokalu. Opłata za czynsz i zakup lekarstw bardzo uszczuplają jej rentę, zaś otrzymywany dotychczas dodatek mieszkaniowy bardzo wspomagał ją finansowo. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych niż w niej podniesione. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt PU/05 (Dz. U. z dnia 18 maja 2006 r. Nr 84, poz. 587) orzekł, że: 1) przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy powołanej w pkt. 1. Stosownie do treści art. 145a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), będącego wykonaniem art. 190 ust. 4 Konstytucji RP mówiącego, iż: "Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania", można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na postawie którego została wydana decyzja. Powołany art. 190 ust. 1 Konstytucji RP nadaje orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego rangę powszechnie obowiązujących i ostatecznych (por. wyrok SN z dnia 30 stycznia 2002 r. sygn. akt V CA 1/02, Lex 56019), natomiast wyrok Trybunału sam w sobie powoduje skutki w postaci uchylenia decyzji, co wynika, po pierwsze z zasady związania Sądu wykładnią dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny, a po drugie, z zasady, że wyrok TK, wskazujący na niekonstytucyjność danego aktu, tworzy z mocy prawa przesłankę do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną na podstawie takiego aktu, jak stanowi art. 145a § 1 kpa, zaś to z kolei pociąga za sobą skutki określone w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Teza powyższa znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podzielonym przez skład orzekający w niniejszej sprawie, który w wyroku z dnia 18 czerwca 1999 r. sygn. akt II SA 1084/99 (Lex nr 46247) stwierdził, iż: "Jest zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem okoliczność stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego (przesłanką wznowieniową), to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji (oraz decyzji organu pierwszej instancji) przez Naczelny Sąd Administracyjny (...). Tak więc podnoszona okoliczność orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności danego aktu prawnego (podstawy decyzji administracyjnej), jest z woli ustawodawcy samodzielną podstawą wznowieniową. Stosownie natomiast do art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu gdy, Sąd ten stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego". Na gruncie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odpowiednikiem powołanego wyżej przepisu art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o NSA jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. Nie ulega wątpliwości, że z treści zarówno zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego wynika, iż zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, w oparciu o który ustalono kwotę wydatków pieniężnych ponoszonych przez skarżącą na lokal, stanowiącą 90% udokumentowanej kwoty wydatków, stanowi w istocie podstawę odmowy. Wprawdzie powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł już po rozstrzygnięciu sprawy dodatku mieszkaniowego zaskarżoną decyzją, tym niemniej okoliczność ta nie stanowi przeszkody do przyjęcia zaistnienia w rozpoznawanej sprawie sytuacji przewidzianej w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2003 r. sygn. akt V SA 2058/03, Lex nr 149681). W przypadku bowiem podstawy wznowienia postępowania administracyjnego przewidzianej w art. 145a § 1 kpa należy przyjąć, że uzasadnia ona uznanie, iż doszło do "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi także wtedy, gdy Trybunał stwierdził niezgodność aktu normatywnego, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, po wydaniu zaskarżonej decyzji (por. J. Zimmermann, glosa do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4728/97, OSP 2000, z. 1, s. 51). Ponownie rozpoznając wniosek D. W., organ właściwy winien zatem rozstrzygnąć sprawę wyłącznie w oparciu o ustawę o dodatkach mieszkaniowych, z uwzględnieniem oczywiście wymogów postępowania administracyjnego, określonych w szczególności w art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawowy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 145a § 1 kpa, orzekł jak w sentencji wyroku. W oparciu o przepis art. 152 pierwszej z powołanych ustaw, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.