II SA/Wa 976/07
WyrokWSA w Warszawie2007-10-26
Skład orzekający: Janusz Walawski, Bronisław Szydło, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się (zmiana kategorii zdolności do służby wojskowej z "B" na "A"), naruszając tym samym zakaz reformacionis in peius (art. 139 Kpa), bez szczegółowego wykazania, że orzeczenie organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub interes społeczny?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zakaz reformacionis in peius (art. 139 Kpa), uchylając orzeczenie organu pierwszej instancji i orzekając na niekorzyść strony (zmiana kategorii zdolności do służby wojskowej z "B" na "A"), bez wykazania przesłanek rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. Uzasadnienie organu odwoławczego było niewystarczające do odstąpienia od tej zasady.Stan faktyczny
Powiatowa Komisja Lekarska uznała E. B. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej (kategoria "B") z powodu nieistotnej wady serca. E. B. wniósł odwołanie, domagając się zmiany kategorii na "D" z powodu "niewyleczalnej" wady serca. Mazowiecka Wojewódzka Komisja Lekarska uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji i uznała E. B. za zdolnego do służby wojskowej (kategoria "A"), powołując się na art. 139 Kpa. E. B. złożył skargę do WSA, kwestionując zmianę kategorii na "A".Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone orzeczenie Mazowieckiej Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i określa, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA - Bronisław Szydło, Asesor WSA - Jarosław Trelka, Protokolant - Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi E. B. na orzeczenie Mazowieckiej Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) określa, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości
Powiatowa Komisja Lekarska w P., działając na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 28 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa, w dniu [...] lutego 2007 r. wydała orzeczenie nr [...], w którym uznała E. B. za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej do dnia [...] lutego 2008 r. i zaliczyła go do kategorii zdrowia "B". W jego uzasadnieniu organ podał m.in., że u ww. stwierdzono schorzenia przejściowo upośledzające sprawność ustroju i czasowo ograniczające zdolność do odbywania czynnej służby wojskowej ("nieistotna wada serca do dalszej diagnostyki").
W złożonym odwołaniu E. B. wniósł o zmianę orzeczonej kategorii "B" na kategorię "D", twierdząc, że rozpoznana u niego wada serca jest "niewyleczalna".
Mazowiecka Wojewódzka Komisja Lekarska, na podstawie art. 26 ust. 1 w zw. z art. 28 i art. 30a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.), § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji w całości i uznała E. B. za zdolnego do służby wojskowej z kategorią "A".
W uzasadnieniu orzeczenia organ podał m.in., że Powiatowa Komisja Lekarska w P. przyznała ww. kategorię "B" w sytuacji, gdy przedmiotowe rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej nie przewiduje w ogóle takiej kategorii przy rozpoznanym u poborowego schorzeniu. W takim przypadku można określić kategorię jako "A" lub "B". W ocenie organu odwoławczego w sprawie wystąpił stan określony w art. 139 Kpa.
E. B. od orzeczenia Mazowieckiej Komisji Lekarskiej w W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podnosi w niej, że jest całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej, a powyżej określona komisja nie powinna zmienić mu kategorii z "B" na "A".
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie i podtrzymuje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana w świetle powyżej określonych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podać, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zakaz reformacionis in peius wyrażony w art. 139 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uchybił temu zakazowi, gdyż w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji został on uznany za zdolnego do służby woskowej kategoria "A", a orzeczeniem organu pierwszej instancji został uznany za czasowo niezdolnego do służby wojskowej kategoria "B".
Organ odwoławczy, odstępując od zasady określonej w art. 139 Kpa, zobowiązany jest w uzasadnieniu rozstrzygnięcia szczegółowo wykazać, iż orzeczenie organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, że zaistniały powyżej określone przesłanki. Organ odwoławczy ograniczył się w nim jedynie do stwierdzenia, że stan faktyczny sprawy "wyczerpuje znamiona z art. 139 Kpa". Sąd nie podziela tego stanowiska.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło