II SA/Wa 977/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 977/11 w sprawie ze skargi M. D. – przedstawiciela ustawowego małoletnich: P., A.i, G. i A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 września 2011 r. o sygnaturze akt II SA/Wa 977/11 oddalił skargę M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W dniu 22 września 2011 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu odpisu ww. wyroku wraz z uzasadnieniem. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 21 października 2011 r. wraz z pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia skargi kasacyjnej (w tym o obowiązującym w tym zakresie tzw. przymusie adwokacko – radcowskim) oraz o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 7 listopada 2011 r. wpłynął do Sądu wypełniony przez skarżącego formularz "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei, postanowieniem z dnia 17 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w osobie referendarza sądowego przyznał M. D. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W dniu 25 listopada 2011 r. (pismem z dnia 24 listopada 2011 r.) Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. zawiadomiła Sąd, że dla skarżącego wyznaczono pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego M. R. W dniu 1 grudnia 2011 r. wyznaczona radca prawny zapoznała się z aktami sprawy oraz wystąpiła o wydanie kserokopii dokumentów z tych akt. Następnie, w dniu 7 grudnia 2011 r. ww. pełnomocnik złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wraz ze skarga kasacyjną od wydanego w dniu 19 września 2011 r. wyroku. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu podniosła, że niezachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powstało z przyczyn niezawinionych przez pełnomocnika. Stwierdziła, że o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla M. D. dowiedziała się w dniu 30 listopada 2011 r., tj. w dniu doręczenia jej pisma OIRP w W., a już w dniu następnym zapoznała się z aktami sprawy. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała zatem w dniu 30 listopada 2011 r. bowiem dopiero od tego momentu pełnomocnik miała rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wywiodła, że skoro zatem wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 – dniowym (art. 87 § 1 ustawy), a skarżący działa przez pełnomocnika z urzędu ustanowionego dopiero po doręczeniu wyroku z uzasadnieniem, to złożony wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 87 § 1 tej ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Oznacza to, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia żądania o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony (art. 87 § 4) oraz uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w zakreślonym przez ustawodawcę w art. 87 § 1 ww. ustawy terminie. Oczywiście, dokonując tego rodzaju ustalenia, Sąd musi określić początek i koniec tego terminu. W odniesieniu do wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym początek terminu będzie zawsze przypadał na dzień następujący po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 87 § 1 w związku z art. 83 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego). W rozpatrywanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu dotyczy wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku, a zatem musi być rozpatrzony z uwzględnieniem treści art. 175 § 1 cyt. ustawy, który stanowi, iż skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego (tzw. przymus adwokacko - radcowski). Ponadto, zachowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej należy ocenić, w tym konkretnie przypadku, biorąc pod uwagę regulację zawartą w rozdziale 3., oddziale 2. ustawy, a w szczególności art. 244 § 2, w myśl którego ustanowienie (w ramach przyznanego prawa pomocy) adwokata lub radcy prawnego jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. W konsekwencji oznacza, to, że warunkiem działania w sprawie wyznaczonego z urzędu pełnomocnika jest uprzednie zawiadomienie go o okoliczności wyznaczenia pełnomocnikiem z urzędu konkretnej osoby, w konkretnej sprawie. W takiej zaś sytuacji ustanie przyczyny uchybienia terminu, to moment, w którym pełnomocnik dowiedział się o tym fakcie, czyli, w niniejszej sprawie, był to dzień 30 listopada 2011 r. Zestawiając zatem datę 30 listopada 2011 r. z dniem złożenia wniosku o przywrócenie terminu i skarga kasacyjną – 7 grudnia 2011 r. (koperta opatrzona datownikiem urzędu pocztowego – w aktach) stwierdzić należy, że termin przewidziany w art. 87 § 1 ustawy został zachowany. Termin ten bowiem upływał właśnie w tym dniu. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wykazał zarazem, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął jeszcze przed wyznaczeniem pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w W., a to dowodzi, że obiektywnie niemożliwym było zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej, którego przywrócenia domaga się pełnomocnik. Należy dodatkowo podkreślić, że skarżący do momentu rozstrzygnięcia sprawy występował w niej osobiście, nie był obecny przy ogłoszeniu wyroku, a o możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy mógł najwcześniej dowiedzieć się z doręczonego mu w dniu 21 października 2011 r., wraz z uzasadnieniem wyroku, pouczenia. Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.