II SA/Wa 978/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-08
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych skarżący jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i należało je umorzyć. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może być przyznane osobie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W analizowanej sprawie skarżący wykazał taką potrzebę.Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Wraz ze skargą wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody rodziny i wysokie koszty utrzymania. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać J. R. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
J. R. w skardze na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
Powyższy wniosek uzupełnił składając formularz PPF.
We wniosku podał, że jego sytuacja zarówno zdrowotna, jak i materialna, jest bardzo trudna.
Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną - J. R., a dochód rodziny składa się z zasiłków - stałego w wysokości 30 zł, pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł, celowego w łącznej kwocie 220 zł oraz zasiłku opiekuńczego, który otrzymuje żona, w wysokości 520 zł - łącznie 923 zł miesięcznie. Nadto oświadczył, że otrzymuje dodatek mieszkaniowy i energetyczny. Wyjaśnił, że oprócz mieszkania własnościowego o powierzchni 49 m2 nie posiada wraz z żoną żadnego majątku ani oszczędności.
Wskazał, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za mieszkanie w wysokości 236,97 zł, opłaty za prąd - 80,52 zł, opłaty za gaz - 66,78 zł. Nadto podał, że spłaca pożyczkę w kwocie 67,67 zł miesięcznie, kredyt w kwocie 298 zł miesięcznie, a na konieczne leki wydaje około 60 zł miesięcznie.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą chorą, trwale niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, znajduje się pod opieką żony, a jedynym źródłem utrzymania rodziny są zasiłki. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło