II SA/Wa 980/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-29
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała odmawiająca zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, oparta na nieprawdziwych lub niepełnych oświadczeniach majątkowych najemcy, może zostać uznana za legalną, jeśli najemca wykazał, że zadłużenie powstało na skutek pogorszenia sytuacji materialnej i zostało uregulowane, a organ nie wziął pod uwagę późniejszego, pełniejszego oświadczenia majątkowego?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały, uznając, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się na niepełnym oświadczeniu majątkowym skarżącej i pomijając późniejsze, pełniejsze oświadczenie. Organ nie wykazał, że posiadanie działek letniskowych samo w sobie wykluczało możliwość ponownego zawarcia umowy najmu, a także nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącej dotyczących przyczyn zadłużenia i jego uregulowania. W konsekwencji, organ nie mógł samodzielnie oprzeć odmowy na nieprawdziwym oświadczeniu majątkowym, zwłaszcza gdy skarżąca spełniała przesłanki określone w § 39 uchwały.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy odmówił H. J. zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych. Jako przyczynę wskazano zwłokę w zapłacie czynszu i opłat, a także nieprawdziwe informacje w oświadczeniu majątkowym dotyczące posiadania działek letniskowych. H. J. wniosła skargę, argumentując, że organ nie udzielił jej wskazówek co do zakresu oświadczenia i nie dogłębnie wyjaśnił sprawy. Podkreśliła, że zadłużenie wynikało z pogorszenia sytuacji materialnej i zostało uregulowane, a organ pominął późniejsze, pełniejsze oświadczenie majątkowe.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały oraz że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądzono od Zarządu Dzielnicy na rzecz H. J. zwrot kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Danuta Kania, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi H. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz H. J. kwotę 300 zł (słownie: trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Zarząd [...] w dniu [...] stycznia 2012 r. podjął uchwałę nr [...], którą to uchwałą w § 1 odmówił H. J. prawa do zakwalifikowania jej do ponownego zawarcia umowy najmu lokalu oraz umieszczenia jej na liście osób zakwalifikowanych do wynajęcia lokalu, zobowiązując jednocześnie Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami do podjęcia działań zmierzających do opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W punkcie 2 uchwały określono komu powierza się wykonanie i nadzór nad wykonaniem uchwały.
W uzasadnieniu uchwały wskazano, że H. J. od 1990 r. była najemcą lokalu nr [...] przy [...] w W., który składa się z dwóch pokoi i kuchni o powierzchni mieszkalnej [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2. Wyjaśniono, że przedmiotowa umowa najmu lokalu została jej wypowiedziana w dniu [...] kwietnia 2011 r. ze skutkiem na dzień [...] czerwca 2011 r., z uwagi na zwłokę w zapłacie czynszu i opłat za używanie lokalu. Z wnioskiem o ponowne zawarcie umowy najmu wystąpiła H. J. oraz jej syn J. J.
Jako przyczynę odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu organ podał § 39 i § 22 ust. 5 uchwały nr [...] Rady [...], uznając, że H. J. nie wykazała, że przyczyną rozwiązania umowy najmu było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy. Nadto, że w oświadczeniu majątkowym H. J. nie podała, że jest właścicielem dwóch działek letniskowych o pow. [...] m2 i [...] m2 w W., powiat [...], na których prowadzi budowę domu rekreacyjnego.
Powyższa uchwała, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, stała się przedmiotem skargi H. J. do tutejszego Sądu. Wnosząc o jej uchylenie, w uzasadnieniu podniosła, że formularz dotyczący spraw mieszkaniowych nie precyzuje, iż ubiegając się o zawarcie umowy najmu, należało wskazać działki rekreacyjne. Twierdziła, że organ winien był dogłębnie wyjaśnić sprawę, skoro na etapie postępowania administracyjnego nie udzielono jej wskazówek stosownie do art. 9 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podkreślił, że w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] lipca 2011 r. H. J. potwierdziła nieprawdę, co zgodnie z § 22 ust. 5 uchwały Rady [...] nr [...] mogło stanowić podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały. Wskazał też, że § 39 uchwały Rady [...] przewiduje możliwość ponownego zawarcia umowy, a nie nakłada na organ takiego obowiązku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił § 39 i § 22 ust. 5 uchwały [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. nr 132, poz. 3937 ze zm.).
Stosownie do § 39 ww. uchwały:
1. na wniosek osoby, której wcześniej wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdy przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy, możliwe jest ponowne zawarcie umowy najmu, której przedmiotem będzie ten sam lub inny lokal o mniejszej powierzchni, jeżeli:
1) osoba ta nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, a w przypadku pracowni do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki – nieprzerwanie ją użytkuje w tym celu,
2) ustała przyczyna, z powodu której została rozwiązana umowa najmu, przy czym warunek ten uważa za spełniony również w przypadku, jeśli jest podpisane oraz realizowane porozumienie dotyczące spłaty zadłużenia.
2. Z możliwości ponownego zawarcia umowy najmu można skorzystać nie więcej niż jeden raz przez cały okres korzystania przez najemcę z lokalu.
3. postanowienia niniejszego paragrafu mają również zastosowanie do osób, którym lokale zostały wynajęte w trybie § 34.
Stosownie do § 22 uchwały ust. 5 tej uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
W ocenie Sądu, skarżąca spełnia wszystkie przesłanki, określone w § 39 ww. uchwały. Okoliczności ich spełnienia nie kwestionuje organ.
W sprawie bezsporne jest, że przyczyną rozwiązania stosunku prawnego ze skarżącą było jej zadłużenie ([...] zł) i zadłużenie to zostało przez skarżącą uregulowane. W aktach administracyjnych (k-[...]) znajduje się wypowiedzenie umowy najmu ze wskazaniem przyczyny wypowiedzenia (zaległość [...] zł). Okoliczność, iż przyczyną rozwiązania stosunku prawnego było zadłużenie spowodowane pogorszeniem sytuacji materialnej najemcy skarżąca wykazała, dołączając do akt postępowania szpitalne karty informacyjne, dotyczące terminalnej choroby jej matki - z dnia [...] stycznia 2011 r. i z dnia [...] października 2011 r. (k-[...]), z których wynika, że chorowała ona na chorobę [...], która doprowadziła w dniu [...] października 2011 r. do zgonu (k-[...]). Nadto skarżąca przedłożyła zaświadczenie lekarskie, dotyczące swojego stanu zdrowia (k-[...]).
W ocenie Sądu, powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdzają, iż do zadłużenia skarżącej doszło na skutek pogorszenia się sytuacji materialnej w związku z chorobą matki i jej samej, tym bardziej, że jak wynika z oświadczenia majątkowego, nie posiadała ona żadnych zasobów, oszczędności pieniężnych.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały, Sąd stwierdził, że organ nieprawidłowo w sposób niepełny (wybiórczy) ustalił stan faktyczny, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. A mianowicie uszło uwadze organu, iż w aktach postępowania administracyjnego znajdowały się dwa oświadczenia majątkowe skarżącej. Obydwa złożone były przed datą podjęcia zaskarżonej uchwały ([...] stycznia 2012 r.). Pierwsze oświadczenie skarżącej, na którym oparł się organ, skarżąca złożyła w dniu [...] lipca 2011 r. (k-[...]). W powyższym oświadczeniu skarżąca pominęła dwie działki letniskowe, położone w powiecie [...] ([...] m2 i [...] m2). I na tym oświadczeniu z dnia [...] lipca 2011 r. organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Uszło jednak uwadze organu, iż w aktach znajduje się późniejsze oświadczenie skarżącej z dnia [...] listopada 2011 r. (k-[...]), którego organ w ogóle nie wziął pod uwagę, a w którym to oświadczeniu skarżąca wskazała działki letniskowe ([...] m2 i [...] m2). Zatem na dzień podjęcia zaskarżonej uchwały w dniu [...] stycznia 2012 r. organ posiadał dwa oświadczenia skarżącej: pierwsze z dnia [...] lipca 2011 r. i drugie z dnia [...] listopada 2011 r.
Nie można tracić z pola uwagi, że celem składania oświadczeń o stanie majątkowym w postępowaniu o zakwalifikowanie o ponowne zawarcie umowy najmu lokalu, jest wyeliminowanie osób, które posiadają inne, alternatywne możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkalnych.
Nie ulega wątpliwości, że sam fakt posiadania przez skarżącą działek letniskowych w powiecie [...] nie wykluczał jej z kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o zakwalifikowanie do ponownego zawarcia umowy najmu.
Oczywistym też jest, że dysponowanie przez skarżącą prawem własności działek letniskowych (nawet jeżeli prowadzona jest na nich budowa) w innym powiecie – [...], nie stanowi przesłanki negatywnej do ubiegania się o ponowne zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu. Wskazać też należy, iż organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącej, że nie została pouczona o tym, iż oświadczenie powinno dotyczyć również działek letniskowych, położonych w powiecie [...]. Nie wziął też pod uwagę relatywnie niskiego zadłużenia skarżącej – [...] zł, które było podstawą do wypowiedzenia dotychczasowej, zawartej w 1990 r., umowy najmu. Nadto pominął wyjaśnienia i dowody przedłożone przez skarżącą, wskazujące iż do zadłużenia doszło wskutek pogorszenia sytuacji materialnej najemcy - § 39 pkt 1 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] oraz fakt, iż zadłużenie to zostało uregulowane.
W konsekwencji organ uznał, że podstawą odmowy zakwalifikowania skarżącej do ponownego zawarcia umowy najmu stanowił fakt, iż skarżąca w swoim oświadczeniu z dnia [...] lipca 2011 r. potwierdziła nieprawdę, pomijając jednocześnie, iż oświadczenie skarżącej z dnia [...] listopada 2011 r. złożone przed datą podjęcia skarżonej uchwały ([...] stycznia 2012 r.) zawiera już pełne informacje majątkowe.
Dodać należy, iż nieprawidłowo złożone oświadczenie może być podstawą (a nie musi) odmowy zakwalifikowania do ponownego zawarcia umowy najmu, co wynika wprost z § 22 ust. 5 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. [...].
Uznać zatem należało, iż przywołany w osnowie zaskarżenia uchwały przepis § 22 pkt 5 cyt. wyżej uchwały nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do odmowy zakwalifikowania skarżącej do ponownego zawarcia umowy najmu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ rozpozna ją z poszanowaniem zasad art. 7, art. 9 i art. 77 k.p.a. oraz zaprezentowanych wyżej uwag.
Weźmie pod uwagę, iż, skarżąca spełniała wszystkie przesłanki do zakwalifikowania jej do ponownego zawarcia umowy najmu, wynikające z § 39 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. [...].
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło