II SA/Wa 981/25
WyrokWSA w Warszawie2026-01-21
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy może skutecznie uchylić się od skutków oświadczenia o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, powołując się na wady oświadczenia woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, jeśli przepisy szczególne regulują procedurę wycofania wypowiedzenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania wad oświadczenia woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego w sprawach dotyczących stosunku służbowego żołnierza zawodowego. Procedura wycofania wypowiedzenia stosunku służbowego jest uregulowana przepisami prawa administracyjnego materialnego, a ewentualne wady oświadczenia woli mogą być oceniane jedynie w trybie określonym w przepisach szczególnych, wymagających zgody organu zwalniającego. Skoro organ zwalniający nie wyraził zgody na wycofanie wypowiedzenia, a zgoda ta jest obligatoryjna, rozkaz personalny o zwolnieniu z służby jest prawidłowy.Stan faktyczny
Skarżący, A. D., żołnierz zawodowy, wypowiedział stosunek służbowy. Następnie złożył wniosek o wycofanie wypowiedzenia, powołując się na presję przełożonego i groźbę wszczęcia postępowania karnego. Organ odwoławczy, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, utrzymał w mocy rozkaz Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, uznając, że wniosek o wycofanie wypowiedzenia nie został uwzględniony, a zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli nie mogą być badane w postępowaniu administracyjnym. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2025 r. Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] (pkt [...]) Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] grudnia 2024 r., o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez żołnierza zawodowego [...] A. D.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że po dokonanej analizie dokumentacji uznał rozkaz personalny wydany przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych za prawidłowy. Stwierdził ponadto, że organ nie naruszył prawa, lecz korzystając ze swych ustawowych uprawnień i kierując się potrzebami Sił Zbrojnych, rozumianych jako celowość m. in. zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, stosując odpowiednie przepisy, zwolnił podoficera z zawodowej służby wojskowej.
Podano, że zgodnie z § 7 ust. 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, wypowiedzenie może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, wyłącznie za zgodą organu zwalniającego. Jednakże w rozpoznawanej sprawie pomimo złożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o wyrażenie zgody na wycofanie wypowiedzenia, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych, biorąc pod uwagę negatywne opinie przełożonych podoficera, w dniu [...] grudnia 2024 r. nie wyraził zgody na jego uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji podał, że skupiają się one w istocie na zakwestionowaniu skutku jaki wywołało, dotknięte, w ocenie strony, wadą oświadczenia woli, wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Organ wskazał, że na osobie wywodzącej z dokonania czynności dotkniętej wadą oświadczenia woli skutki prawne ciąży wykazanie wystąpienia konkretnej, spośród zdefiniowanych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej K.c.) wady oświadczenia woli, tj. uprawdopodobnienie, iż oświadczenie woli zostało złożone w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli bądź zostało złożone pod wpływem groźby bezprawnej, błędu, podstępu. W złożonym odwołaniu brak jest natomiast jakiejkolwiek informacji którą z wad, w ocenie odwołującego się, obarczone było złożone przez [...] A. D. wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Brak jest ponadto w zgromadzonej dokumentacji jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o tym, iż podoficer w chwili złożenia wypowiedzenia mógł znajdować się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli lub działać pod wpływem groźby czy błędu. Także stwierdzenie ujęte w treści wniosku z dnia [...] grudnia 2024 r. o wycofanie wypowiedzenia jakoby "podjęcie decyzji o złożeniu wypowiedzenia stosunku służbowego było podyktowane silną presją wywieraną przez Dowódcę [...] Bazy Lotnictwa [...]" nie mieści się w kategorii wady oświadczenia woli, wystąpienie której umożliwiłoby uchylenie się od skutków prawnych złożonego przez żołnierza wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, a samą czynność prawną czyniłoby bezwzględnie nieważną.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tą decyzję wniósł A. D., zastępowany przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia:
a) art. 226 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i zwolnienie strony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, który to dokument "wypowiedzenie" dotknięty był wadą oświadczenia woli skutkującą jego nieważnością, a tym samym pozbawioną skutków prawnych;
b) art. 8 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej K.p.a.) poprzez bezpodstawne i pozbawione prawidłowości rozstrzygnięcie, które pogwałciło zasadę praworządności poprzez błędnie zastosowaną przez organ I i zaakceptowaną przez organ II instancji przesłankę zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, co doprowadziło do rezultatów nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa;
c) art. 7, art, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na zaniechaniu wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a następnie ich ocenę w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów polegającym na całkowitym pominięciu faktu, iż we wniosku z dnia [...] grudnia 2024 roku, skarżący zawarł oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego wypowiedzenia pod groźbą Dowódcy [...] Bazy Lotnictwa [...];
d) art. 11 k.p.a. poprzez rażące uchybienie zasadzie przekonywania, a mianowicie niewyjaśnieniu zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, w tym pominięciu decydującego elementu decyzji administracyjnej jakim jest należyte uzasadnienie przyczyn wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, co również zaakceptował w zaskarżonej niniejszą skargą decyzji organ odwoławczy, w szczególności przyczyn uznania, że brak jest podstaw do badania w postępowaniu administracyjnym wad oświadczenia woli w rozumieniu art. 82-88 K.c.;
e) art. 15 k.p.a. polegające na ograniczeniu się przez organ II instancji wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji, a w konsekwencji wydaniu przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co doprowadziło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, zgodnie z którą sprawa administracyjna powinna być dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta.
Z uwagi na powyższe wniósł o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniesiono, skarżący w dniu [...] października 2024 roku, działając pod wpływem bezprawnej groźby skierowania przeciwko niemu postępowania karnego, która to groźba wzbudziła w nim uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, o tyle zasadną, że ostatecznie i tak groźba ta została spełniona, został zmuszony do złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Wszczęte na skutek powyższej groźby postępowanie karne w sprawie domniemanego przestępstwa skarżącego, prowadzone przez Wydział Żandarmerii Wojskowej w [...] zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 roku o umorzeniu dochodzenia.
Skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2024 roku wystąpił do organu zwalniającego o wycofanie złożonego wypowiedzenia wskazujące jednocześnie, że "podjęcie decyzji o złożeniu wypowiedzenia stosunku służbowego było podyktowane silną presją wywieraną przez Dowódcę [...] Bazy Lotnictwa [...]", który nie został rozpatrzony przez uprawniony organ - Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych.
Powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 roku, sygn. akt. I OSK 17/11 skarżący wskazał, że do oświadczenia woli funkcjonariusza o wystąpieniu ze służby ma zastosowanie art. 61 K.c. oraz "przepisy Kodeksu cywilnego przewidujące możliwość uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli zapewniają wystarczające gwarancje ochrony funkcjonariusza, którego oświadczenie o wystąpieniu ze służby dotknięte było wadami.
Tak więc jeżeli organ II instancji uznał, że w złożonym odwołaniu brak jest jakiekolwiek informacji, którą z wad, obarczone było złożone przez skarżącego wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i brak jest jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o tym, że podoficer w chwili złożenia wypowiedzenia mógł znajdować się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli lub działać pod wpływem groźby lub błędu, to obowiązkiem było przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodnego, czego organ zaniechał i czym organ ten wprost naruszył rażąco zasadę określoną w art. 15 k.p.a.
Decyzja o złożeniu wypowiedzenia była wynikiem działań wywierających na skarżącego presję przełożonego - dowódcy jednostki wojskowej, w tym groźby wszczęcia postępowania karnego. Pod wpływem tych gróźb skarżący nie był w stanie podjąć racjonalnej decyzji i złożył wypowiedzenie, które nie odpowiadało jego woli. W momencie składania wypowiedzenia, był przekonany, że groźby te mogą mieć rzeczywisty wpływ na jego sytuację życiową i zawodową, co wywołało u niego stan lęku i presji, co w rzeczywistości się ziściło. W przypadku skarżącego, groźba wszczęcia postępowania karnego, mimo że nie miała podstaw prawnych, była wywierana w sposób, który wpływał na jego zdolność do racjonalnego podjęcia decyzji.
W związku z powyższym, wypowiedzenie, które złożył, nie jest wynikiem jego rzeczywistej woli, lecz efektu presji, na którą był narażony.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego, czy cofnięcie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonane przez żołnierza zawodowego [...] A. D. zostało prawidłowo ocenione i tym samym miało wpływ na dopuszczalność zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do pasywnej rezerwy.
Z ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego wynika, że skarżący w dniu [...] października 2024 r. (data rejestracji pisma) wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] grudnia 2024 r. wystąpił o wyrażenie zgody na wycofanie wypowiedzenia. Z uwagi na to, że wniosek ten nie został uwzględniony, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych rozkazem personalnym Nr [...] (pkt [...]) z dnia [...] grudnia 2024 r. zwolnił podoficera z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do pasywnej rezerwy z dniem [...] stycznia 2025 r. wskutek upływu ustawowego terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej.
Niewątpliwie wniosek skarżącego z dnia [...] października 2024 r. spowodował uruchomienie procedury o jakiej mowa w art. 226 pkt 9 w zw. z art. 231 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z art. 230 tej ustawy, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny. Z kolei przepis art. 226 pkt 9 cyt. ustawy stanowi, że żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza, w ostatnim dniu miesiąca (art. 231 ust. 2).
Szczegółowe zasady postępowania w tym zakresie zostały doprecyzowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 2023 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz.U. z 2023 r., poz. 433). Stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia, wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej powinno być dokonane przez żołnierza w formie pisemnej i powinno zawierać oświadczenie woli żołnierza wskazujące jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia przez niego stosunku służbowego. Wypowiedzenie przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało ono złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową (§ 7 ust. 3). W § 7 ust. 7 rozporządzenia przewidziano możliwość wycofania wypowiedzenia, na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego. Złożenie wniosku o którym mowa w ust. 7, nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu ze służby.
Zestawienie opisanego stanu faktycznego z powyższymi przepisami prawa materialnego wskazuje, że wszystkie czynności organu wojskowego zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Niewątpliwie złożone w dniu [...] października 2024 r. pismo skarżącego zawierało oświadczenie woli wskazujące jednoznacznie na zamiar wypowiedzenia stosunku służbowego. Zostało złożone w odpowiedniej formie i do odpowiedniego organu. Także późniejsze oświadczenie o wycofaniu wniosku zostało przedstawione, stosownie do § 7 ust. 7 rozporządzenia, Dowódcy Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych. Z uwagi na negatywne opinie przełożonych podoficera, nie wyrażono zgody na jego uwzględnienie.
Skuteczne złożenie wypowiedzenia spowodowało zatem po stronie organu obowiązkek wydania wyłącznie decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Przepisy prawa nie zobowiązują organu do wskazania powodów niewyrażenia zgody na wycofanie wypowiedzenia, a przez to nie określają wzorców kontroli w tym zakresie. Dlatego też motywy tego działania organu pozostają poza kontrolą sądu administracyjnego. W judykaturze podkreśla się autonomię polityki kadrowej organów wojskowych, której słuszności czy celowości nie jest władny oceniać sąd administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 2790/24).
Skoro organ zwalniający nie wyraził zgody na cofnięcie złożonego wypowiedzenia, a zgoda ta jest elementem obligatoryjnym dla przyjęcia, iż wycofanie wypowiedzenia było skuteczne, to koniecznym stało się utrzymanie w mocy rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2024 r., podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy w stosunku do złożonego przez żołnierza oświadczenia woli wypowiedzenia stosunku służbowego istnieje prawnie skuteczna możliwość uchylenia się od skutków takiego oświadczenia. W zakresie możliwości cofnięcia zgłoszenia o wystąpienie ze służby prezentowano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym skrajnie rozbieżne poglądy.
Przykładowo w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 5 grudnia 2011 r. sygn. I OPS 4/11, wskazano, że pisemne zgłoszenie przez funkcjonariusza ABW wystąpienia ze służby jest oświadczeniem woli, do którego ma zastosowanie art. 61 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. NSA w tej uchwale przyjął, iż przepisy K.c. przewidujące możliwość uchylenia się od skutków oświadczenia woli, złożonego innemu podmiotowi zapewniają wystarczające gwarancje ochrony funkcjonariusza, którego oświadczenie o wystąpieniu ze służby dotknięte było wadami. Skuteczne wycofanie oświadczenia niweczy wszystkie jego skutki, nie ma tu znaczenia ocena ewentualnej sprzeczności z interesem społecznym.
Natomiast na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wskazywano, że skoro zagadnienie cofnięcia przez żołnierza zawodowego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej uregulowane jest w § 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r., to nie ma podstaw do korzystania co do tej materii pomocniczo z przepisów K.c. dotyczących cofnięcia oświadczenia woli (wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2012 r., I OSK 2282/11, z 14 listopada 2013 r. sygn. I OSK 197/13).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do drugiego ze wskazanych stanowisk. Należy bowiem mieć na uwadze, że po pierwsze powołane wyroki NSA zostały wydane już w wskazanej uchwale I OPS 4/11, po drugie uchwała ta dotyczyła funkcjonariuszy ABW a nie żołnierzy, zaś sama ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu nie zawierała szczegółowych regulacji dotyczących wypowiedzenia służby no i po trzecie obecnie obowiązujące przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz rozporządzenia wykonawczego w zakresie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej są identyczne jak poprzednio obowiązujące regulacje ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r.. Nie można odmówić aktualności wskazanym wyrokom NSA.
Zarówno wypowiedzenie stosunku służbowego żołnierza jak również możliwość jego cofnięcia zostały szczegółowo uregulowane w przepisach prawa administracyjnego materialnego. Wobec tego ewentualne wady oświadczenia woli przy składaniu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej mogą być oceniane w trybie określonym w § 7 pkt 7 rozporządzenia, skoro wycofanie wypowiedzenia, na pisemny wniosek żołnierza, wymaga zgody na jego uwzględnienie. Należy mieć również na uwadze, że złożenie oświadczenia wypowiedzenia wywołuje skutki prawne także w sferze interesów tego, któremu oświadczenie zostało złożone. Organ, który jest stroną stosunku materialnego i któremu złożono oświadczenie o wycofaniu wypowiedzenia, ma zatem możliwości uwzględnienia takiego wniosku. Ponadto stosunek służbowy żołnierza nie jest stosunkiem cywilnoprawnym (stosunkiem pracy), lecz stosunkiem o charakterze administracyjnoprawnym, a w orzecznictwie uznaje się, że sprawy o roszczenia wynikające z takiego stosunku nie są sprawami cywilnymi, lecz sprawami administracyjnymi rozpoznawanymi w drodze postępowania administracyjnego z ewentualną skargą do sądu administracyjnego. Cechą stosunku służbowego jest publicznoprawny charakter, którego wyrazem jest administracyjnoprawny akt przyjęcia (mianowania) do służby, zmiana jej warunków i zwolnienia ze służby, przy zachowaniu zasady dobrowolności wstąpienia do służby (T. Kuczyński, Stosunek służbowy, w: System prawa administracyjnego, Tom 11, Warszawa 2011). Wreszcie skuteczność cofnięcia żądania podlega ocenie właściwego organu administracji publicznej, który co do zasady w postępowaniach służbowych nie stosuje przepisów K.c., lecz przepisy prawa administracyjnego materialnego.
Nie ma zatem podstaw do posiłkowania się w tych sprawach przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi cofnięcia oświadczenia woli czy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu, skoro mogą one być oceniane na płaszczyźnie prawa administracyjnego materialnego i postępowania administracyjnego - na zasadzie praworządności, obiektywizmu i pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 6, 7 i 8 k.p.a.).
Wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art. 82-88 K.c. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Tylko zatem sąd powszechny może dokonać prawidłowej kwalifikacji prawnej objętego stanem faktycznym sprawy oświadczenia woli. Dokonuje tego według reguł postępowania dowodowego (art. 227 i nast. K.p.c.) sąd cywilny a nie organ administracji.
Natomiast organ orzekający w niniejszej sprawie ocenił, czy wypowiedzenie stanowiska służbowego było dotknięte wadą oświadczenia woli w rozumieniu art. 82-88 K.c. Wskazał, że w złożonym odwołaniu brak jest informacji na którą z wad oświadczenia woli powołuje się skarżący, brak jest również informacji, że podoficer w chwili złożenia wypowiedzenia mógł znajdować się w stanie wyłączającym świadome podjęcie decyzji lub działać pod wpływem groźby lub błędu. Wskazał ponadto, że stanowisko skarżącego jakoby podjęcie decyzji o złożeniu wypowiedzenia było podyktowane silną presją wywoływaną przez dowódcę nie mieści się w katalogu wad oświadczenia woli.
Choć jak wskazano wyżej, Sąd stoi na stanowisku, że brak jest podstaw do tego by do oświadczeń składanych na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny i rozporządzeń wykonawczych stosować przepisy K.c. – w kwestii ewentualnych wad oświadczenia woli, to jednak mając na uwadze zasadę reformationis in peius, nie mógł zakwestionować stanowiska organu II instancji, które uwzględniało możliwość wystąpienia wad oświadczenia woli na podstawie K.c. Zanegowanie wprost w niniejszej sprawie takiej możliwości wyłączałoby w zasadzie konieczność kontroli decyzji pod tym kątem. Dlatego Sąd również odniesie się do wyrażonego w tej kwestii stanowiska organu odwoławczego.
We wniosku o wycofanie wypowiedzenia skarżący powołał się na to, że to presja dowódcy spowodowała, że złożył wniosek o wypowiedzenie stosunku służbowego. Zgodnie z treścią art. 88 § 1 K.c., uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. Przekroczenie dozwolonej granicy zachodzi, jeżeli grożący - stawiając alternatywę oświadczenie woli albo realizacja groźby - wyklucza praktycznie możliwość wzięcia pod uwagę interesów zagrożonego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I BP 9/11). Zaistniały stan obawy - w świetle art. 87 k.c. - musi dotyczyć poważnego niebezpieczeństwa osobistego lub majątkowego dla składającego oświadczenie woli albo dla innej osoby. Natomiast nie ma cechy groźby bezprawnej ostrzeżenie zapowiadające zastosowanie prawem przewidzianych środków w celu skłonienia kogoś do złożenia oświadczenia woli (por. wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., I PKN 160/01). Dlatego też niewadliwe jest stanowisko organu odwoławczego, że nie wskazał on na zaistnienie takiej wady swego oświadczenia woli, która skutkowałaby uznaniem rozkazu personalnego za niezgodny z prawem.
Szef Sztabu Generalnego WP przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w którym ustalono jednoznacznie, że zgłoszenie o zwolnienie ze służby nie było sporządzone przez skarżącego w stanie wyłączającym świadomość albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, ani też pod wpływem bezprawnej groźby. Oparto się m.in. na opiniach służbowych i stanowiskach dowódców, opinii psychologicznej, a także wzięto pod uwagę jednoznaczne stanowisko skarżącego, że znane mu są konsekwencje związane z wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Jednakże jak już wcześniej podniesiono, kwestia ewentualnych wad oświadczenia woli, w ogóle nie powinna być przedmiotem badania organu.
Trudno zatem uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a., skoro cała kompletna dokumentacja zgromadzona w toku postępowania została wzięta pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji należało uznać za wyczerpujące w świetle art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto w uzasadnieniu organ wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, jak również kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wobec tego zarzut naruszenia art. 8 i 11 K.p.a. nie jest zasadny.
Nie okazał się również usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. polegający na ograniczeniu się przez organ II instancji wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Należy bowiem zauważyć, że decyzja organu I instancji (rozkaz personalny) zawiera jedynie lakoniczne i zdawkowe uzasadnienie wskazujące na to, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje w skutek upływy terminu wypowiedzenia. Natomiast uzasadnienie decyzji Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odnosi się do całości akt sprawy, w tym również kwestii cofnięcia wypowiedzenia. Nie można zatem w żaden sposób uznać, że organ odwoławczy jedynie rozpoznał odwołanie a nie ponowne rozpoznał sprawę.
Skoro żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie okazał się zasady, zaś Sąd, działając z urzędu, nie dostrzegł w zaskarżonych decyzjach takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością ich uchylenia, to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło