II SA/Wa 982/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku U. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. N. – pełnomocnika ustawowego małoletnich M., N., A. i P. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać U. N. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. U. N., po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 982/08 w sprawie z jej skargi – jako pełnomocnika ustawowego małoletnich dzieci – na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w przedmiocie odmowy przyznania renty w drodze wyjątku, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna, gdyż ma na utrzymaniu dzieci, a otrzymuje rentę w wysokości 423 zł. Ponadto podała, że chociaż na dzieci otrzymuje zasiłki rodzinne oraz socjalne, w łącznej kwocie 900 zł (dokładnie 954 zł, jak zostało wskazane w formularzu), to z tego musi opłacić koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz wydatki związane z nauką dzieci, ponieważ są one w wieku szkolnym. Skarżąca oświadczyła, że z tego powodu brak jej środków na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżąca przesłała wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżąca ponownie podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż łączny dochód jej sześcioosobowej rodziny wynosi około 1400 zł. Podała, że większość z tych pieniędzy przeznacza na zakup jedzenia dla dzieci oraz środków higieny, natomiast odzież kupuje w sklepach z używanymi rzeczami, a ponieważ mimo to "nie wystarcza na życie", pożycza od znajomych. Oświadczyła też, że nie posiada nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że mieszka w mieszkaniu komunalnym. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na U. N. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Przedmiotem skargi U. N. jest odmowa przyznania jej dzieciom przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty w drodze wyjątku. Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest trudna – jedynym źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącej, która wynosi 423 zł oraz zasiłki rodzinne i dodatki szkolne na dzieci, w łącznej kwocie 954 zł. Z tej kwoty skarżąca – po opłaceniu kosztów utrzymania mieszkania – co wynosi około 260 zł miesięcznie – musi utrzymać pięcioro dzieci i siebie. Oznacza to, że średnio na osobę w rodzinie wypada po 180 zł miesięcznie. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dzieci, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.