II SA/Wa 983/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Maria Werpachowska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi N.A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych oddala skargę. Komendant Główny Policji decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z w [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] odmawiającej N.A. wydania pozwolenia na broń palną myśliwską do celów sportowych. W uzasadnieniu podał, że wnioskiem z 24 listopada 2016 r. N.A. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie pozwolenia na sześć egzemplarzy broni palnej do celów sportowych. Poinformował, iż jest licencjonowanym zawodnikiem strzelectwa sportowego, posiadającym patent strzelecki oraz licencję na uprawianie sportu strzeleckiego. Do wniosku dołączył zaświadczenia z [...] Stowarzyszenia Strzeleckiego CSS o członkostwie, a także orzeczenia lekarskie nr [...] z [...] listopada 2016 r. i psychologiczne nr [...] z [...] października 2016 r. potwierdzające zdolność do dysponowania bronią. Organ I instancji wszczął postępowanie, w toku którego złożył odwołanie od przedstawionych przez stronę pozytywnego orzeczeń. W wyniku ponownych badań N.A. uzyskał w trybie odwoławczym negatywne orzeczenie lekarskie z [...] lutego 2017 r. nr [...], z którego wynika, że należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z [...] marca 2017 r. odmówił wydania N.A. pozwolenia na broń palną do celów sportowych wskazując jako podstawę art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 oraz art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2016 r., poz. 546), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Z tego względu każda osoba ubiegająca się o posiadanie i dysponowanie bronią i musi udowodnić brak przeciwwskazań zdrowotnych, co potwierdzają stosowne orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Przepis ten ma charakter obligatoryjny, a ustawodawca nie przewidział w takich przypadkach innego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. W toku postępowania strona przedstawiła pozytywne, wydane jej w I instancji orzeczenia potwierdzające zdolność do dysponowania bronią, jednakże Komendant Wojewódzki Policji w [...] skorzystał z prawa złożenia od nich odwołań, w wyniku czego strona poddała się ponownie badaniom. Działanie takie należy uznać za uprawnione, zgodnie bowiem art. 15 h ust. 2 ustawy o broni i amunicji od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego osobie ubiegającej się oraz właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby komendantowi wojewódzkiemu Policji przysługuje odwołanie. W dniu 29 lipca 2016 r. do organu I instancji wpłynęło negatywne dla strony ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] lipca 2016 r. stwierdzające, że N.A. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Dalej organ stwierdził, że ostatecznym orzeczeniem lekarskim jest to wydane w trybie odwoławczym, które jest wiążące dla organu prowadzącego postępowanie w niniejszej sprawie i według którego strona należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji i nie może dysponować bronią. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości przyznania prawa do posiadania broni osobie, która uzyskała ostateczne negatywne orzeczenia (lub choćby jedno z nich) kwestionujące jej zdolność do posługiwania się bronią. Prawo do posiadania broni palnej ma charakter szczególny, a dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji, nie może więc być żadnej wątpliwości, że osoba, która o takie prawo się ubiega, daje gwarancję bezpiecznego posługiwania się bronią. Jedną z tych gwarancji jest wprowadzony przez ustawodawcę wymóg posiadania zdolności fizycznej do dysponowania bronią, potwierdzony stosownym orzeczeniem. Strona wymogu tego nie spełnia, ponieważ uprawniony lekarz wydał jej w trybie odwoławczym orzeczenie negatywne co do możliwości dysponowania przez nią bronią. Słusznie zatem uczynił organ I instancji odmawiając jej na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 ustawy o broni i amunicji wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Przepis ten ma bowiem charakter obligatoryjny. Odnosząc się do wniosku strony o powołanie biegłego organ wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, orzeczenie lekarskie lub psychologiczne wydane w trybie odwołania jest przy tym - jako wydane w odrębnym trybie, określonym przepisami ustawy o broni i amunicji oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2015 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń lub zgłaszających do rejestru broń pneumatyczną oraz posiadających pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną (Dz. U. z 2015 r. poz. 2210) - niepodważalne, tj. nie podlega weryfikacji w drodze dowodu z opinii biegłego. Jeżeli osoba zainteresowana uważa, że badanie przeprowadzone przez lekarza lub psychologa, który wydał negatywne orzeczenie, zostało wykonane nierzetelnie lub ma zastrzeżenia do postępowania tej osoby, to zgodnie z art. 15i ustawy o broni i amunicji przysługuje jej prawo zwrócenia się w tej sprawie do organu uprawnionego do kontroli prawidłowości wykonywania i dokumentowania tego rodzaju badań, tj. wojewody właściwego ze względu na miejsce wydania orzeczenia. Organy Policji nie otrzymują informacji o przyczynach wydania negatywnego orzeczenia (czy są to powody objęte pkt 2, czy też pkt 4, albo oboma punktami). Dlatego powołują w podstawie prawnej decyzji kompletny przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Przyczyny wydania negatywnego orzeczenia objęte są tajemnicą lekarską. Organ stwierdził, że w zaistniałym stanie faktycznym posiadanie przez skarżącego aktualnej licencji nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W tym stanie faktycznym i prawnym Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N.A. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] maja 2017 r. i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 138 k.p.a. polegające na tym, że organ II instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji w całości i nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji pomimo, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 8 § 1 k.p.a., polegającym na skorzystaniu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z uprawnienia do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego pomimo braku rzeczywistych podstaw do kwestionowania stanu zdrowia skarżącego, co w efekcie doprowadziło do wydania decyzji odmownej w przedmiocie pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Skarżący wskazał, że treść orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] zdeterminowała wydanie decyzji odmownej. 0 ile zgodnie z art. 15 h ustawy o broni i amunicji złożenie odwołania nie wymaga uzasadnienia, o tyle w ocenie skarżącego ich zaskarżenie nie powinno być podyktowane jedynie powzięciem informacji, że w przeszłości dopuszczał się zachowań naruszających porządek prawny, a taka przyczyna wniesienia odwołania wynika bezpośrednio z uzasadnienia zaskarżonej decyzji: Komendant Wojewódzki Policki w [...] prowadził postępowanie w sposób niebudzący zaufania skarżącego do władzy publicznej tym samym naruszył art. 8 k.p.a.. bowiem nie zauważył, iż w zakresie czynu zabronionego nastąpiło zatarcie skazania, w związku z czym na skarżącego organ winien patrzeć jak na osobę niekaraną. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej oraz uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Natomiast w myśl art. 15 ust. 3 ustawy osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń, lub osoba, która zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawiają właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, stwierdzające, że nie należą do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzające, że mogą dysponować bronią, wydane przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku. Zdaniem Sąd nie budzi wątpliwości, że okoliczności sprawy, tj. że skarżący w przeszłości dopuścił się zachowań naruszających porządek prawny, za które został uznany winnym i które to polegały na stosowaniu przemocy, zasadnie wzbudziły podejrzenie, iż może należeć do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji. W takiej sytuacji Komendant Wojewódzki Policji w [...] mógł odwołać się od pozytywnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego odpowiednio z [...] listopada 2016 r. i [...] października 2016 r. Kwestie badań psychologicznych i lekarskich osób występujących o wydanie pozwolenia na broń regulują przepisy ustawy o broni i amunicji. Obowiązek potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o niej w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. Zgodnie bowiem z art. 15a ust. 1 ustawy osoby, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy, są obowiązane do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Na mocy zaś art. 15f ust. 1 i 15 g ust. 1 ustawy lekarz upoważniony wydaje orzeczenie lekarskie i odpowiednio psycholog upoważniony wydaje orzeczenie psychologiczne. Od wskazanych orzeczeń przysługuje odwołanie wnoszone na piśmie, które może złożyć osoba zobowiązana oraz komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza lub psychologa, który wydał orzeczenie (art. 15h ust. 1, 2 i 3 ustawy). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący przedstawił orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] października 2016 r. oraz orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., z których wynikało, że może dysponować bronią. Jednakże od orzeczenia lekarskiego Komendant Wojewódzki Policji w [...] złożył odwołanie, powołując się na okoliczność, że w przeszłości skarżący dopuszczał się zachowań naruszających porządek prawny, za które został uznany winnym i które polegały na stosowaniu przemocy. Fakty te budziły wątpliwości organu czy przyznanie skarżącemu prawa do broni palnej do celów sportowych nie będzie zagrażało bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu. Odwołanie to miało na celu potwierdzenie lub wykluczenie ewentualnych przesłanek stanowiących podstawę do odmowy wydanie pozwolenia na broń. W wyniku złożonego odwołania wydane zostało orzeczenie lekarskie z [...] lutego 2017 r. nr [...] stwierdzające, że N.A. należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Orzeczenie to, zgodnie z art. 15h ust. 7 jest ostateczne i stanowiło podstawę do odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów sportowych. W ocenie Sądu uznać należy, że organy Policji swoim działaniem nie naruszyły przepisów postępowania, a także dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. Stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy prawidłowo, obligował je do odmowy wydania pozwolenia na broń. Decyzja wydawana na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji jest bowiem decyzją związaną, pozbawianą cech uznaniowości. W przypadkach stwierdzenia w orzeczeniach lekarskich i psychologicznych wypadków wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji organy Policji zobowiązane są odmówić lub cofnąć pozwolenie na broń. Jak wyżej wskazano orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w trybie odwoławczym są dla organów Policji wiążące, co oznacza, że nie podlegają weryfikacji przez organ Policji w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń. Związanie organów Policji orzeczeniem wydanym w trybie 15f i art. 15g ustawy o broni i amunicji wyklucza zatem możliwość przeprowadzenia w postępowaniu o wydanie lub cofnięcie pozwolenia na broń dowodu z opinii biegłego na okoliczności objęte treścią tych orzeczeń lub kolejnego badania lekarskiego w tym trybie. Tym samym organy Policji nie miały uprawnień, ani tym bardziej narzędzi do wyjaśniania rozbieżności między orzeczeniami lekarskim i wydanymi w różnych instancjach. Prawidłowo też organ wskazał, iż w obowiązującym porządku prawnym w Polsce nie istnieje powszechna dostępność do posiadania broni, a wydanie pozwolenia na niebezpieczne narzędzie, jakim jest każdy rodzaj broni palnej, zależy od spełnienia, m.in. określonych w ustawie o broni i amunicji rygorów. W przeciwnym bowiem przypadku właściwe w sprawach pozwoleń na broń organy mają nie tylko prawo, ale obowiązek odmówić wydania pozwolenia na broń. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, iż w przypadku N.A. spełniona została dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w skardze stwierdzić należy, iż są one niezasadne. Komendant Główny Policji nie dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji wydanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], który prawidłowo i wszechstronnie ustalił stan faktyczny sprawy, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzyły materiał dowodowy i na tej podstawie odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną. Organ mając wątpliwości czy przyznanie skarżącemu prawa do broni palnej do celów sportowych nie będzie zagrażało bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu miał prawo odwołać się od orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, co wynika wprost z art. 15h ustawy o broni i amunicji. Natomiast ocena zdolności posiadania broni palnej dokonana przez lekarza i psychologa jest niezależna od organów prowadzących niniejsze postępowanie, bowiem odbywa się w odrębnym trybie i kończy wydaniem stosownych orzeczeń. Samo złożenie odwołania nie powoduje zmiany wydanego uprzednio orzeczenia lecz skutkuje koniecznością ponownej oceny przez specjalistów lekarza i psychologa istotnej z punktu widzenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym organ składając odwołanie nie naruszył art. 8 k.p.a. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów postępowania, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.