II SA/Wa 985/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-05
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy sprawa dotyczy statusu bezrobotnego i innych należności przysługujących osobie bezrobotnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawa dotyczy statusu bezrobotnego, zasiłków lub innych uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. b PPSA. W takich przypadkach strona jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy ustawy. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna strony nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza w kontekście konieczności wniesienia skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej. Skarżący jest osobą niepełnosprawną, wdowcem, posiadającym dom i działkę, ale nie osiągającym dochodów i korzystającym z pomocy rodziny. Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy, ale pozytywnie rozpatrzył wniosek o ustanowienie radcy prawnego ze względu na trudną sytuację materialną i konieczność wniesienia skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego A. K. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego A. K. radcę prawnego.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym w dniu [...] stycznia 2013 r. na urzędowym formularzu PPF) skarżący A. K. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe (jego małżonka zmarła w ubiegłym roku). Skarżący jest osobą niepełnosprawną.
Majątek skarżącego stanowi dom o powierzchni 150 m2 oraz działka o powierzchni 856 m2, na której posadowiony jest dom. Z załączonej do wniosku kserokopii zeznania podatkowego [...] za rok 2011 wynika, że z tytułu najmu lub dzierżawy (zmarła w 2012 r.) żona skarżącego osiągnęła dochód w wysokości 3.200 zł.
Skarżący podał, że nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada żadnych kont, lokat dewizowych ani wartościowych ruchomości. Skarżący nie jest zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy, jak również nie korzysta z pomocy społecznej. Wskazał, iż do czasu przyznania mu renty przez ZUS korzysta z pomocy rodziny, która go żywi.
Rozpoznając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, na wstępie podnieść należy, że stosownie do treści przepisu art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy (odmowa stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej), wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych pozostaje bezprzedmiotowy. Zatem rozpoznaniu będzie podlegać wyłącznie żądanie dotyczące ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. W tym kontekście należy mieć na uwadze fakt, iż wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. Sąd oddalił skargę skarżącego, a w dniu [...] stycznia 2013 r. skarżącemu został przesłany odpis ww. orzeczenia wraz z uzasadnieniem sporządzonym na jego wniosek, zaś przy wnoszeniu skargi kasacyjnej od orzeczenia Sądu pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Dlatego konieczne jest przyznanie skarżącemu radcy prawnego z urzędu w celu stworzenia możliwości odpowiedniej obrony jego interesów przed Sądem drugiej instancji.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło