II SA/Wa 986/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Z. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. (RWKL) działając na skierowanie Wojskowej Komendy Uzupełnień w K. przeprowadziła postępowanie orzecznicze i w dniu [...] marca 2017 r. wydała orzeczenie nr [...] w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej [...]. W. Z. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzekła kategorię N - Zał. l Grupa I - Niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej, rozpoznając w pkt 8 orzeczenia braki uzębienia powodujące ubytek 74% zdolności żucia uzupełnione protetycznie protezą ruchomą - § 24 pkt 3 RWKL w L. zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.) uznała stwierdzone schorzenie jako powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej w Żandarmerii Wojskowej (ad. pkt. 12 orzeczenia). Od orzeczenia tego orzekany złożył odwołanie do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., w uzasadnieniu którego stwierdza, iż RWKL wydając zaskarżone orzeczenie zastosowała nadinterpretację obowiązującego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej odnośnie zastosowanego paragrafu 24 pkt 3, twierdząc, iż objaśnienia szczegółowe "nic nie mówią o tym, iż jest zakaz posiadania przez kandydatów do zawodowej służby wojskowej posiadania protez ruchomych uzupełniających braki zębów". W dalszej części orzekany przedstawił chronologicznie proces opiniowania przez lekarzy dentystów stanu uzębienia orzekanego oraz ocenę funkcjonalności zastosowanego protezowania. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w wyniku dwukrotnych konsultacji stomatologicznych przeprowadzonych przez doświadczonych lekarzy orzeczników specjalistów w swoich dziedzinach (z dnia [...].03.2017 r.oraz [...].03.2017 r.) stwierdzono u orzekanego – górną i dolną protezę szkieletową. Braki zębowe uzupełnione (uzupełnienie ruchome) oraz 74% niezdolności do żucia. Wynik tych konsultacji potwierdza bezspornie, iż u orzekanego protezowanie jest uzupełnieniem ruchomym. A zatem komisja stwierdziła, że miała pełne podstawy do umieszczenia tego rozpoznania w zaskarżonym orzeczeniu. Dalsza diagnostyka lekarska oraz leczenie powinno być przeprowadzona w ramach NFZ pod nadzorem lekarza POZ. W opinii CWKL komisja pierwszej instancji przekonująco dowiodła istnienia wymienionych w orzeczeniu objawów i schorzeń, a dokumentacja dostarczona przez orzekanego, uwzględniona podczas przeprowadzanego procesu orzeczniczo lekarskiego komisji I instancji jak również podczas procesu odwoławczego CWKL, nie jest wystarczająca do podważenia tych ustaleń. A zatem nie było w ocenie organu podstaw do przeprowadzania dalszych badań czy obserwacji szpitalnej dla celów orzecznictwa wojskowo-lekarskiego. Ponadto w ocenie organu odwoławczego RWKL prawidłowo przywołała i zastosowała przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm.). Paragrafowi 24 pkt 3 w grupie I załącznika Nr 1 do ww. rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. odpowiada kategoria N. Objaśnienia szczegółowe do ww. paragrafu wyraźnie różnicują zdolność do zawodowej służby wojskowej w zależności od odmiany zastosowanego protezowania, a mianowicie: "Protezy stałe, niezależnie od ich rozległości, należy traktować jako odtworzenie zdolności żucia. Ocena wartości funkcjonalno-klinicznej protez stałych zębów filarowych oraz wynikającej z tego powodu utraty zdolności żucia należy do lekarza dentysty. Protezy ruchome uzupełniające braki zębów u żołnierzy zawodowych należy traktować jako odtworzenie zdolności żucia." Orzekany będąc kandydatem do zawodowej służby wojskowej w myśl obowiązujących ww. przepisów jest wiec w ocenie organu II instancji niezdolny do zawodowej służby wojskowej. W odniesieniu do przedstawionej ww. opinii lekarza dentysty z dnia [...].02.2017 r. CWKL stwierdziła, iż przedstawiane przez orzekanych opinie konsultantów, jakkolwiek często pomocne, nie są wiążące ponieważ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, tylko wojskowe komisje lekarskie mają uprawnienia do orzekania w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w oparciu o przepisy zawarte w wyżej przywołanym rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2015 r., poz. 761 z późn. zm). Od powyższego orzeczenia skargę do tutejszego Sądu wywiódł Z. W. Skarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) rażące naruszenie art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez: a) zastosowanie wybiórczo wykładni literowej, kluczowej normy prawnej wyrażonej w paragrafie 24 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 5 czerwca 2015 r., poz. 761) - przy jednoczesnym braku zinterpretowania rzeczonego przepisu prawnego również według wykładni celowościowej, b) nieprawidłowe ustalenie znaczenia normy prawnej stypizowanej w paragrafie 24 pkt 3 ww. aktu wykonawczego, c) wadliwie dokonaną subsumcję, d) nieprawidłowe ustalenie następstw prawnych. 2) rażące naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez całkowite zignorowanie interesu strony w prowadzonym postępowaniu orzeczniczym, 3) naruszenie dyspozycji art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nierespektowanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, w sytuacji, w której protezy ruchome uzupełniające braki zębów u żołnierzy zawodowych należy traktować jako odtworzenie zdolności żucia (str. 21 - objasnienia szczegółowe do paragrafu 24 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 5 czerwca 2015 r., poz. 761), zaś w przypadku kandydatów do zawodowej służby wojskowej, zaopatrzenie skarżącego w identyczne protezy, skutkuje zaliczeniem go do kategorii niezdolnych do pełnienia zawodowej służby wojskowej, 4) rażące naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez: a) wadliwe uzasadnienie prawne i faktyczne skarżonego orzeczenia poprzez przywołanie normy prawnej, wyrażonej w paragrafie 24 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 03 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U z 5 czerwca 2015 r., poz. 761), która w swoim znaczeniu normatywnym w ogóle nie znajduje odniesienia do kandydata do zawodowej służby wojskowej, który w wyniku zastosowanego protezowania odzyskał całkowitą zdolność żucia, b) bezpodstawne, a zarazem bezprawne odmówienie wiarygodności i mocy dowodowej dokumentom uzyskanym przez skarżącego, od lekarza stomatologa-protetyka załączonym do postępowania orzeczniczego, w których ww. lekarz wskazał jednoznacznie, iż uzupełnienie braków w uzębieniu, poprzez zaopatrzenie protetyczne w postaci protezy ruchomej szkieletowej, przywraca w 100% zdolność żucia. W oparciu o ww. zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji drugo-instancyjnej, jak i pierwszo-instancyjnej jako naruszającej prawo. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, jak i Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, dopuściły się według strony w treści uzasadnienia skarżonego orzeczenia lekarskiego uchybienia przez przywołanie jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia -paragrafu 24 pkt 3 - załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 03 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), nadając mu zupełnie inne znaczenie gramatyczne, a mianowicie cyt. "Braki uzębienia powodujące ubytek 74% zdolności żucia uzupełnione protetycznie proteza ruchomą - par. 24 pkt 3", co w ocenie strony stanowi jaskrawy przykład rażącego przekroczenia granic prawa materialnego administracyjnego. Doktryna, jak i judykatura przyjmują, iż jeżeli przepis prawa materialnego jest przez prawodawcę ustanowiony nieprecyzyjnie, a przecież z takim przypadkiem mamy właśnie do czynienia (paragraf 24 pkt 3 rozporządzenia w żaden sposób nie nawiązuje do sytuacji kandydata do zawodowej służby wojskowej, który ubytki w uzębieniu odtworzył zaopatrzeniem protetycznym, które w literaturze przedmiotu w 100% przywraca zdolność żucia) wówczas dopuszczalnym, a nawet wskazanym i pożądanym, jest powołanie się na specjalistyczne piśmiennictwo. I tak w podręcznikach przeznaczonych dla studentów stomatologii, lekarzy stomatologów o specjalności protetycznej, a mianowicie: a) R. Jabłoński, A. Dubojska "Protezy szkieletowe - zasady projektowania szkieletowych protez częściowych na przykładach" - wydawnictwo Kwintesencja 1997 r., b) Eugeniusz Spiechowicz – "Protetyka stomatologiczna", PZWL 1992 r., c) Andrzej Budkiewicz – "Protezy Szkieletowe"- wydawnictwo lekarskie PZWL 1993 r. stwierdza się co następuje cyt. "Celem postępowania protetycznego jest przywracanie tych funkcji narządu żucia, które były spełniane przez utracone zęby oraz poprawa wyglądu estetycznego twarzy. Proteza szkieletowa jako uzupełnienie częściowe, ruchome podparte ozębnowo, spełnia te wymogi, przywracając zdolność żucia, estetykę twarzy oraz ochraniając tkanki jamy ustnej" koniec cytatu. Per anlogiam, w paragrafie 24 pkt 5 załącznika nr 1 tego samego rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., jako niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, uznaje się kandydata, u którego stwierdzono próchnicę zębów. I identycznie jak w przypadku zaopatrzenia protetycznego w protezy ruchome szkieletowe ubytków w zębach, ten sam akt wykonawczy w żaden sposób nie rozstrzyga o zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej, w przypadku, w którym próchnica zębów została zlikwidowana na skutek zastosowania wypełnień np. amalgamatowych czy światłoutwardzalnych. W przekonaniu skarżącego, również kandydata do zawodowej służby wojskowej z całkowicie wyleczonymi zębami, organ orzeczniczy, powinien kwalifikować jako zdolnego do takiej służby, ponieważ dochodzimy do absurdalnego wniosku, iż zgodnie z informacjami z kolumny nr 6 (obejmujący np. żołnierzy zawodowych pełniących służbę w żandarmerii woskowej), miedzy innymi wszyscy żołnierze zawodowi pełniący służbę w tej formacji wojskowej i posiadający próchnicę, chociaż jednego zęba lub też legitymujący się co najmniej jednym wypełnieniem ubytku w zębie, spowodowanym próchnicą, powinni automatycznie być zaliczani przez komisje wojskowe jako niezdolni do dalszej służby. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa. Przystępując do rozpoznawania niniejszej skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, iż sąd administracyjny właściwy jest wyłącznie do oceny skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem. Nie może zaś wypowiadać się co do merytorycznej poprawności rozpoznania stanu zdrowia, dokonanego przez Komisję lekarską. Nie posiada bowiem w tym zakresie stosownej wiedzy medycznej. Ustawodawca nie wyposażył też sądu administracyjnego we właściwe instrumentarium procesowe, umożliwiające dokonywania takiej oceny, np. przy pomocy biegłych sadowych. Przechodząc do materii niniejszej sprawy – niespornym było, iż skarżący posiada braki uzębienia powodujące ubytek 74% zdolności żucia. Poza sporem pozostawała także okoliczność, że powyższe braki uzębienia, strona miała uzupełnione protetycznie przy wykorzystaniu protezy ruchomej. Nie było także sporne to, że skarżący poddawany był badaniu jako kandydat do danej służby, a nie jako osoba służbę tę pełniąca. Ta ostatnia okoliczność jest zaś o tyle ważna dla rozpoznawanej sprawy, gdyż prawodawca, określając materię zdolności do służby wojskowej, przewidział ostrzejsze kryteria dotyczące stanu zdrowia kandydatów do służby, od kryteriów jakim muszą sprostać osoby służbę taką już pełniące. Tego typu rozróżnienie pomiędzy obydwoma grupami (kandydatów i osób pełniących służbę), jest zaś w pełni zrozumiały, i nie powoduje naruszenia konstytucyjnej zasady równości. Należy bowiem brać pod uwagę to, że osoby pełniące służbę wojskową, mają większą "wartość" dla służby, gdyż posiadają już stosowne doświadczenie zawodowe jak i wykształcenie, czy też posiadły umiejętności umożliwiające jak najlepsze pełnienie obowiązków. Skoro zaś organy, zainwestowały już niejako w wykształcenie osoby pełniącej służbę, oczywistym jest, że podchodzą z większą ostrożnością do materii ich zdolności do służby, a w efekcie do ewentualnej konieczności pozbywania się ze służby pełnowartościowych i przyuczonych do niej osób. Nadto nie sposób pomijać również tego, że niektóre schorzenia czy niesprawności, stanowią wynik i skutek samej służby. W takim zaś wypadku nieuprawnionym byłoby stawianie znaku równości pomiędzy kandydatami do służby a osobami, które już ją pełnią, posiadły stosowne doświadczenie służbowe, i uległy w czasie służby wypadkom czy doznały jakiś urazów. Co zaś się tyczy kandydatów do służby, to zrozumiałym jest, że ich potencjalny "pracodawca" chce by osoby te miały nieskazitelny stan zdrowia. Zasadnie biorą bowiem pod uwagę taką ewentualność, iż służba – będąca bardzo wymagającym zajęciem dla osób ją pełniących – może spowodować uszczerbek na zdrowiu. Jeśliby więc do służby przyjmowano osoby posiadające już pewne ułomności fizyczne, to nie sposób byłoby wykluczyć tego, że nawet drobny uraz doznany w czasie służby, mógłby taką osobę eliminować z niej. Taka zaś sytuacja byłaby nie do zaakceptowania choćby z punktu widzenia interesu społecznego, postrzeganego w tym, aby służbę w formacjach mundurowych pełniły osoby z dużym doświadczeniem, które pozostaje w oczywistej korelacji z długością pełnienia samej służby. Ten zaś interes, z całą pewnością przeważa nad tzw. słusznym interesem strony upatrywanym w możliwości pełnienia przez nią służby. W świetle powyższego, jako prawidłowe jawiło się skarżone rozstrzygnięcie. Stosownie bowiem do treści § 24 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), kandydaci do służby, posiadający braki i wady uzębienia z utratą zdolności żucia powyżej 67%, kwalifikowani są jako osoby niezdolne do służby. Tej okoliczności nie zmienia fakt uzupełnienia u strony braków w uzębieniu, przy pomocy protezy ruchomej. Zgodnie z opisem wyżej przywołanego przepisu prawa, uznaje się, że protezy ruchome odtwarzają zdolność żucia jedynie u osób pełniących już służbę. Skoro zaś skarżący jest jedynie kandydatem do służby, to powyższy wyjątek nie znajduje do niego zastosowania. Na marginesie dodać należało, iż bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawało powołane przez skarżącego zaświadczenie od lekarza – protetyka, stwierdzające że zastosowana u strony proteza ruchoma przywróciła mu w 100% zdolność żucia. Skoro bowiem problematykę odtworzenia zdolności żucia uregulował sam prawodawca, to wszelkie zaświadczenia w tym zakresie, nawet wydane przez lekarza specjalistę, nie mogą zmienić treści przepisu obowiązującego prawa. Organ słusznie więc postąpił, nie uwzględniając powyższego dowodu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, w tym nie dopuścił się naruszeń zarzucanych badaną skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).