II SA/Wa 99/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-11
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Tomasz Szmydt, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie przyjęcia do szkoły doktorskiej, wydana na podstawie uchwały rekrutacyjnej uczelni, narusza prawo, jeśli kandydat nie spełnił wymogu minimalnej liczby punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, mimo uzyskania wystarczającej liczby punktów z całego postępowania kwalifikacyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Kandydat nie spełnił wymogu uzyskania co najmniej 20 punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, co stanowiło warunek przyjęcia do szkoły doktorskiej, mimo uzyskania łącznie 52,50 punktów. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie weryfikują merytorycznych kryteriów oceny kandydatów, a jedynie legalność postępowania.Stan faktyczny
Skarżący E. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Szkoły Doktorskiej odmawiającą mu przyjęcia. Decyzja ta utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o odmowie, mimo że skarżący uzyskał łącznie 52,50 punktów, co było powyżej wymaganego progu 50 punktów. Jednakże, skarżący uzyskał tylko 18,50 punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, podczas gdy minimalny wymóg wynosił 20 punktów. Skarżący zarzucił naruszenie zasad rekrutacji, bezstronności, obiektywności oraz wadliwe stosowanie kryteriów oceny, kwestionując subiektywność oceny rozmowy kwalifikacyjnej i sugerując możliwość manipulacji punktacją.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora Szkoły [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do szkoły doktorskiej oddala skargę
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] Dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] (dalej też: "Dyrektor", "organ"), działając na podstawie art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r., poz. 85 ze zm.; dalej: "s.w.n.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej: "k.p.a.") w związku z § 32 ust. 5-7 i 9 uchwały nr 500 Senatu Uniwersytetu [...] (dalej: "U.") z dnia [...] stycznia 2020 r. w sprawie zasad rekrutacji do szkół doktorskich na Uniwersytecie [...] w roku akademickim 2020/2021 (Monitor U. z 2020 r., poz. 33 ze zm.; dalej: "uchwała rekrutacyjna"), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2020 r. nr [...] o odmowie przyjęcia E. S. (dalej: "skarżący", "kandydat") do Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] (dalej też: "Szkoła Doktorska") w ramach dyscypliny nauki prawne.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach.
Decyzją z [...] października 2020 r. nr [...] Dyrektor odmówił przyjęcia skarżącego do Szkoły Doktorskiej. Podstawę prawną ww. rozstrzygnięcia stanowił art. 200 ust. 5 s.w.n. oraz art. 104 § 1 k.p.a. w związku z § 32 ust. 1 i 4 uchwały rekrutacyjnej.
W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 1 uchwały rekrutacyjnej oraz pkt 2.5 załącznika do tej uchwały, w postępowaniu kwalifikacyjnym uwzględnia się: ocenę projektu badawczego (0 – 40 pkt), ocenę aktywności naukowej kandydata (0 – 20 pkt) oraz ocenę rozmowy kwalifikacyjnej z kandydatem (0 – 40 pkt). Przyjęcie do Szkoły Doktorskiej, stosownie do treści § 18 ust. 4 uchwały rekrutacyjnej w związku z pkt 2.6 załącznika do tej uchwały, wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
1. uzyskanie co najmniej 50 pkt z całości postępowania kwalifikacyjnego, w tym co najmniej 30 pkt z I etapu i co najmniej 20 pkt z II etapu postępowania kwalifikacyjnego oraz
2. znalezienie się na liście rankingowej w obrębie limitu miejsc przewidzianych w ramach danej dyscypliny, tj. w obrębie 25 miejsc.
Organ wyjaśnił, że w postępowaniu kwalifikacyjnym skarżący uzyskał 52,50 pkt, na które składają się:
• 25 pkt - za kryterium 1, tj. za ocenę zaproponowanego projektu badawczego, w tym 7 pkt za zdefiniowanie problemu badawczego np. celu, pytań badawczych, hipotez, 5 pkt za adekwatność proponowanych metod, 6,50 pkt za osądzenie projektu w kontekście dotychczasowych badań i znajomość literatury oraz 6,50 pkt za oryginalność proponowanej problematyki i metodologii;
• 9 pkt - za kryterium 2, tj. za aktywność naukową, w tym 4 pkt za aktywny udział w konferencjach naukowych np. wygłoszenie referatu, prezentacja posteru, 1 pkt za udział w projektach badawczych, 3 pkt za publikacje naukowe i popularnonaukowe, 1 pkt za działalność organizacyjną związaną z nauką np. działalność w kołach naukowych, organizację konferencji oraz 0 pkt za staże naukowe, stypendia, otrzymane nagrody związane z działalnością naukową;
• 18,50 pkt - za kryterium 3, tj. za rozmowę kwalifikacyjną, w tym 8,67 pkt za jakościową ocenę rozmowy na temat projektu badawczego oraz 9,83 pkt za rozeznanie w podejmowanej problematyce, wiedzę merytoryczną, poprawność językową oraz umiejętność posługiwania się językiem naukowym właściwym dla dyscypliny, w której ma odbywać się kształcenie.
Tym samym kandydat znalazł się na pozycji 39. listy rankingowej, a uzyskany wynik nie pozwolił na przyjęcie go do Szkoły Doktorskiej.
Pismem z [...] października 2020 r. kandydat złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podał w wątpliwość - przewidzianą w § 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej - konieczność przedstawienia konkretnych zarzutów, ponieważ jest to niezgodne z art. 127 § 3 k.p.a., stanowiącym, że do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wystarczające jest niezadowolenie z wydanej decyzji.
Skarżący zarzucił naruszenie przez członków Zespołu Kwalifikacyjnego wymogów bezstronności i obiektywności, w tym równego traktowania kandydatów (§ 9 ust. 1 uchwały rekrutacyjnej) oraz wadliwe stosowanie kryteriów oceny za rozmowę kwalifikacyjną (pkt 2.5.3. załącznika do uchwały rekrutacyjnej).
W dalszej kolejności skarżący sformułował następujące uwagi:
- kandydaci, którzy obrali sobie za promotorów członków Zespołu Kwalifikacyjnego, stanowili tylko 13,08% kandydatów (14 na 107 osób), lecz przyjętych - 31,81% (7 na 22 osoby), tak więc "szansa wygranej" tych osób wynosiła 50%, a w przypadku pozostałych kandydatów -16%,
- aż 4 z 22 osób przyjętych uzyskały z II etapu rekrutacji wynik równo po 20 punktów, czyli minimalny próg pozwalający na kwalifikację, co jest dość zaskakujące, biorąc pod uwagę, iż wynik jest średnią ocen cząstkowych wystawionych przez poszczególnych członków Zespołu Kwalifikacyjnego (§ 19 ust. 3 uchwały rekrutacyjnej). W przypadku pozostałych 18 zakwalifikowanych kandydatów nigdy nie powtarzała się taka sama wartość liczbowa wyniku z II etapu rekrutacji, co może oznaczać, że członkowie Zespołu Kwalifikacyjnego ustalali między sobą wynik kwalifikacyjny osób, które uznali za "godne przyjęcia",
- nierzetelność II etapu postępowania rekrutacyjnego potwierdzają dość kontrowersyjne decyzje indywidualne. W tym aspekcie kandydat podniósł, że w II etapie odrzucono osoby, które po I etapie zajmowały 2. i 3. miejsce, a także zdobywców Diamentowego Grantu. O ile w I etapie rekrutacji kryteria kwalifikacji były dość miarodajne (ocena projektu i dorobku zgodnie z kilkunastoma dość ściśle określonymi kryteriami), to kryteria oceny w II etapie rekrutacji (szczególnie kryterium jakościowej oceny rozmowy na temat projektu badawczego za maksymalnie 20 pkt) prowadzą do arbitralnych rozstrzygnięć.
Podsumowując, skarżący stwierdził, że nie oskarża nikogo o jakiekolwiek naganne zachowanie, ale same przepisy uchwały rekrutacyjnej pozwalają na stosowanie nieracjonalnych i wybiórczych kryteriów w ramach II etapu postępowania rekrutacyjnego.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] listopada 2020 r. Dyrektor utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z [...] października 2020 r., uznając, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, argumentacja przedstawiona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wskazał, że skarżący wprawdzie uzyskał łącznie 52,50 pkt w postępowaniu rekrutacyjnym, lecz jednym z warunków przyjęcia do Szkoły Doktorskiej jest uzyskanie co najmniej 20 punktów za rozmowę kwalifikacyjną, zaś kandydat nie spełnił tego warunku (otrzymał 18,50 pkt za rozmowę kwalifikacyjną).
Dyrektor ocenił jako niezasadne zarzuty skarżącego odnośnie manipulacji w zakresie ustalenia końcowej oceny kandydatów. W tym kontekście podkreślił, iż każdy z członków Zespołu Kwalifikacyjnego dokonywał samodzielnej oceny wszystkich kandydatów również w oparciu o merytoryczną dyskusję wokół kryteriów oceny sformułowanych w uchwale rekrutacyjnej.
Zdaniem Dyrektora (a także Zespołu Kwalifikacyjnego), nie świadczy o nierzetelności fakt, że nie zakwalifikowano kandydatów zajmujących wysokie miejsca na liście rankingowej po I etapie rekrutacji, jak również osób będących laureatami tzw. Diamentowego Grantu. Wynika to z rozbieżności kryteriów stosowanych przez Zespół Kwalifikacyjny w II etapie postępowania. Wprawdzie dobrze skonstruowany projekt badawczy, jak też przyznanie tzw. Diamentowego Grantu, mogą być uznane w I etapie postępowania kwalifikacyjnego za okoliczności uzasadniające dobre przygotowanie merytoryczne kandydata w zakresie realizacji projektu badawczego w przyszłości, jednak ocena właściwa przygotowania merytorycznego przeprowadzana jest w zasadniczej mierze w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej (w oparciu o ocenę jakościową, która ma sprawdzać co do zasady znajomość przyjętej metodologii badań i wyróżnianie się kandydata w obszarze podejmowanej problematyki na tle pozostałych kandydatów, a także w oparciu o ocenę szczegółową, której składowe wskazuje pkt 2.5.3.2. załącznika do uchwały rekrutacyjnej). Wysoka ocena samego projektu badawczego bądź osiągnięć naukowych nie stanowi wyłącznego kryterium uzasadniającego przyjęcie do Szkoły Doktorskiej, gdyż okoliczności te podlegają szczegółowej weryfikacji w II etapie postępowania rekrutacyjnego.
Według organu, członkowie Zespołu Kwalifikacyjnego, uczestniczący w postępowaniu rekrutacyjnym do Szkoły Doktorskiej, działali zgodnie z § 9 uchwały rekrutacyjnej, kierując się obowiązkiem zachowania bezstronności i obiektywizmu w ocenie kandydatów. Dokonywali ocen w oparciu o najlepszą posiadaną wiedzę we wskazanej dyscyplinie i doświadczenie poparte wieloletnią praktyką zdobytą w trakcie pracy nauczyciela akademickiego. Każdy z członków Zespołu Kwalifikacyjnego oceniał kandydatów samodzielnie. Twierdzenia skarżącego co do braku obiektywizmu i wadliwości oceny Zespołu Kwalifikacyjnego opierają się wyłącznie na przypuszczeniach niepopartych żadnymi dowodami.
Za "daleko idące" Dyrektor uznał zakwestionowanie przez skarżącego zapisu § 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej, który brzmi: "Podstawą wniosku może być jedynie wskazanie naruszenia zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej. Wniosek powinien wskazywać dokładnie przepisy określające warunki lub tryb rekrutacji do szkoły doktorskiej, które w ocenie strony składającej wniosek zostały naruszone, oraz zwięzłe wyjaśnienie zarzucanego naruszenia". Organ wyjaśnił, iż sformułowanie to przez lata obowiązywało w przypadku postępowań rekrutacyjnych na studia doktoranckie - zawarte było w uprzednio obowiązującej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym, a wcześniejsze przepisy dotyczące szkolnictwa wyższego zawierały znacznie dalej idące regulacje w odniesieniu do studiów doktoranckich niż obecne przepisy normujące funkcjonowanie szkół doktorskich. Powołując się na stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, organ zaznaczył, że był to zabieg celowy, ponieważ intencją ustawodawcy było przeniesienie wielu kompetencji związanych z organizacją kształcenia (w tym rekrutacji) na poziom uczelniany. W związku z tym akty prawa wewnętrznego mają za zadanie doprecyzowanie ogólnych przepisów wyższego rzędu, nie pozostając przy tym w sprzeczności z nimi. Dyrektor nie dopatrzył się sprzeczności wyż. cyt. zapisu zawartego w § 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej z aktem prawa wyższego rzędu jakim jest s.w.n. Zaakcentował również, iż organy uczelni nie są organami administracji publicznej sensu stricto, dlatego stosowanie k.p.a. na uczelniach powinno być w niektórych specyficznych przypadkach odpowiednie, pomimo braku regulacji, którą zawierał art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (w myśl tego przepisu, w sprawach studenckich i doktoranckich przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio).
Dyrektor podkreślił, że okoliczności, podane przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy związane z jego osiągnięciami, były znane w toku postępowania kwalifikacyjnego i zostały wzięte pod uwagę przez Zespół Kwalifikacyjny oraz organ. Wobec braku wymaganej liczby punktów z rozmowy kwalifikacyjnej, skarżący nie mógł zostać zakwalifikowany do Szkoły Doktorskiej. Przyjęcie kandydata do Szkoły Doktorskiej byłoby niezgodne z postanowieniami uchwały rekrutacyjnej, a także niesprawiedliwe względem pozostałych kandydujących do ww. Szkoły i tym samym niezgodne z zasadą równości (art. 8 § 1 k.p.a., art. 32 Konstytucji RP).
Naturalnym jest subiektywny charakter oceny rozmowy kwalifikacyjnej czy też projektu badawczego, dokonywanej przez wybitnych specjalistów w swoich dziedzinach, kompetentnych do oceny dorobku naukowego kandydatów. Zespół i Dyrektor, analizując powtórnie sprawę, nie znaleźli podstaw do podważenia tej oceny, dlatego podtrzymali zawarte w niej rozstrzygnięcie. Organ dodał także, że punktacja, a co za tym idzie, ocena skarżącego, nie została zakwestionowana przez żadnego z członków Zespołu Kwalifikacyjnego, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji.
Dyrektor stwierdził, iż wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie spełnia warunków określonych w § 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej. Kandydat nie sformułował bowiem zarzutów dotyczących naruszenia warunków i trybu rekrutacji do Szkoły Doktorskiej, lecz polemizuje z fachową oceną Zespołu, uważając, że powinien otrzymać wyższą liczbę punktów niż przyznał mu Zespół Kwalifikacyjny.
Ponadto Dyrektor zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji nie ma możliwości załatwienia sprawy merytorycznie, tj. sformułowania i wydania decyzji - przed ogłoszeniem wyników postępowania rekrutacyjnego. Dopiero po ogłoszeniu wyników rekrutacji organ przystępuje do skonstruowania decyzji, biorąc pod uwagę wyniki wszystkich osób biorących udział w postępowaniu konkursowym. Konkursowy charakter postępowania wprowadza modyfikacje w stosunku do reguł ogólnych, w tym liczenia terminów, a przepisy określające zasady rekrutacji do Szkoły Doktorskiej stanowią przepisy szczególne, o których mowa w art. 35 § 4 k.p.a. Uwzględniając konkursowy charakter postępowania, którego immanentną częścią jest postępowanie wyjaśniające, można - pomocniczo odwołując się do art. 35 § 3 k.p.a. - założyć, że załatwienie sprawy przez wydanie decyzji powinno nastąpić w terminie miesiąca od chwili, gdy dojrzała ona do załatwienia, tj. po dokonaniu oceny wszystkich kandydatów, czyli od dnia ogłoszenia wyników, co dopiero stanowi podstawę sformułowania decyzji wraz z uzasadnieniem. Jednakże podkreślenia wymaga, że stosowanie przepisów k.p.a., w tym określających termin załatwienia sprawy, powinno uwzględniać specyfikę szkoły wyższej (wiążącą się z jej autonomią gwarantowaną w art. 70 ust. 5 Konstytucji) oraz charakter postępowania rekrutacyjnego.
Skoro decyzja pierwszoinstancyjna została wydana [...] października 2020 r., to nie doszło do przewlekłości postępowania. Dyrektor nie dopatrzył się też dokonywania czynności zbędnych bądź pozornych w ramach postępowania w pierwszej instancji. Jego zdaniem, procedura rekrutacyjna, jaka miała miejsce w przypadku Szkoły Doktorskiej, niewątpliwie odpowiada prawu.
Powyższa decyzja Dyrektora z [...] listopada 2020 r. stała się przedmiotem skargi kandydata do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o:
• stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z uwagi na naruszenie przez Dyrektora przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), ponieważ organem właściwym w sprawie był Rektor U. (stosownie do domniemania kompetencji wyrażonego w art. 23 s.w.n.); alternatywnie
• uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji ze względu na następujące naruszenia prawa, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- zupełny brak uzasadnienia przyznania określonej liczby punktów w toku postępowania rekrutacyjnego, co stanowi naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadniania (art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 106 § 3 k.p.a.),
- zobowiązanie strony przepisami prawa wewnętrznie obowiązującego (§ 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej) do przedstawienia we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy "naruszenia zasad rekrutacji do Szkoły", co stanowi niedozwolone zawężanie prawa do odwołania, a tym samym naruszenie art. 128 w związku z art. 127 § 3, art. 6 oraz art. 15 k.p.a.,
- brak przeprowadzenia ponownej oceny punktowej zgłoszenia rekrutacyjnego w toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co stanowi niepełne zrealizowanie zasady dwuinstancyjności (naruszenie art. 15 k.p.a.) oraz naruszenie zasady równego traktowania, a także zasady zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Ponadto skarżący zażądał przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi dokumentu w postaci wydrukowanego zrzutu ekranu ze strony internetowej Szkoły Doktorskiej; rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym; a także zasądzenia od organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w szczególności kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi.
W uzasadnieniu skargi kandydat rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Zażądał również oddalenia zgłoszonego w skardze wniosku dowodowego. Natomiast in fine odpowiedzi na skargę organ przychylił się do wniosku skarżącego o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji wiedzy i predyspozycji kandydata ubiegającego się o przyjęcie na studia doktoranckie oraz przedstawionego przez niego zarysu projektu badawczego. W zakresie kognicji sądu administracyjnego pozostaje wyłącznie zbadanie, czy w toku postępowania rekrutacyjnego nie doszło do naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia doktoranckie określonych przepisami s.w.n. oraz wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Ze swej natury postępowanie konkursowe na studia doktoranckie jest postępowaniem szczególnym, a sądowa kontrola wydanego rozstrzygnięcia nie może odnosić się do merytorycznych kryteriów oceny kandydata.
Stosownie do treści art. 200 ust. 2 s.w.n. rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu na zasadach określonych przez senat albo radę naukową. Zasady, o których mowa w ust. 2, oraz program kształcenia, o którym mowa w art. 201 ust. 3, podmiot prowadzący szkołę doktorską udostępnia nie później niż 5 miesięcy przed rozpoczęciem rekrutacji (art. 200 ust. 3 s.w.n.). Odmowa przyjęcia do szkoły doktorskiej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Od decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 200 ust. 5 s.w.n.).
Jak wynika z wyż. cyt. art. 200 ust. 2 s.w.n., ustalenie zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej leży w gestii senatu albo rady naukowej. Ustawodawca zastrzegł jedynie, że ma ona przybierać formę konkursu, co czyni uprawnionym przyjęcie założenia, iż liczba miejsc w szkole doktorskiej jest ograniczona. Ustalanie przez senat albo radę naukową zasad konkursu w zakresie nieunormowanym w s.w.n. oraz samodzielność w kształtowaniu procesu rekrutacyjnego są wyrazem autonomii szkół wyższych gwarantowanej przez Konstytucję RP w art. 70 ust. 5, który stanowi, że szkołom wyższym zapewnia się autonomię na zasadach określonych w s.w.n. Zasada autonomii szkół wyższych nie może być jednak rozumiana jako dowolność postępowania organów uczelni w obszarach ich działań, a pogląd, iż decyzja organu uczelni w kontekście tej zasady nie musi spełniać tak surowych kryteriów jak decyzja organu administracji publicznej nie oznacza, że może być ona wydana z obrazą przepisów prawa. Granice tej autonomii są wyznaczane przez prawo jak np. art. 200 ust. 2 s.w.n. upoważniający senat do ustalenia zasad rekrutacji do szkoły doktorskiej. Tym samym to Senatowi U. przysługiwało uprawnienie do skonkretyzowania warunków jakie trzeba spełnić, aby podjąć kształcenie w Szkole Doktorskiej.
Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie naruszenia przepisów o właściwości, stwierdzić należy, iż nie jest on zasadny. Świadczy natomiast o niedostatecznej znajomości przez skarżącego postanowień uchwały rekrutacyjnej. Postępowanie rekrutacyjne prowadzi Dyrektor (§ 5 ust. 1). Postępowanie rekrutacyjne składa się z postępowania kwalifikacyjnego oraz przyjęcia albo wydania decyzji o odmowie przyjęcia kandydata do Szkoły (§ 13 ust. 1). Z treści unormowań § 32 uchwały rekrutacyjnej jasno wynika, że to Dyrektor wydaje odmowną decyzję administracyjną w obu instancjach postępowania rekrutacyjnego; ww. § 32 uchwały rekrutacyjnej posługuje się w tym zakresie m.in. sformułowaniem "Dyrektor odmawia przyjęcia kandydata do Szkoły" (ust. 2), "Wniosek, o którym mowa w ust. 5, jest rozpatrywany przez Dyrektora w drodze decyzji administracyjnej" (ust. 7 zdanie pierwsze), "Decyzja Dyrektora, o której mowa w ust. 7, jest ostateczna" (ust. 9 zdanie pierwsze). Wyjątek, wedle którego to Rektor U. wydaje decyzję administracyjną i to zarówno o przyjęciu, jak i odmowie przyjęcia do szkoły doktorskiej, przewidują postanowienia § 31 uchwały rekrutacyjnej – dotyczą one kandydatów nieposiadających obywatelstwa polskiego. Przy czym nawet w tym przypadku Rektor może upoważnić Dyrektora lub Koordynatora Rekrutacji do wydawania decyzji w jego imieniu.
Zgodnie z brzmieniem § 18 ust. 4 uchwały rekrutacyjnej, warunkiem przyjęcia do Szkoły jest znalezienie się na liście rankingowej w obrębie limitu miejsc i uzyskanie liczby punktów z całości postępowania kwalifikacyjnego określonej w załączniku, przy czym nie mniej niż 50% punktów możliwych do uzyskania w postępowaniu kwalifikacyjnym oraz w przypadku wskazanym w ust. 3 (postępowanie kwalifikacyjne dwuetapowe) – z każdego etapu. Uszczegółowieniem powyższego, jest wskazana w punkcie 2.6 załącznika do uchwały rekrutacyjnej zasada, wedle której warunkiem przyjęcia do Szkoły Doktorskiej jest uzyskanie co najmniej 50 punktów z całości postępowania kwalifikacyjnego, w tym co najmniej 30 punktów z I etapu i co najmniej 20 punktów z II etapu postępowania kwalifikacyjnego.
W ocenie Sądu, postępowanie kwalifikacyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami s.w.n. oraz uchwały rekrutacyjnej. Skarżący w postępowaniu kwalifikacyjnym uzyskał łącznie 52,50 pkt, w związku z czym znalazł się na 39. miejscu listy rankingowej. Ponadto z rozmowy kwalifikacyjnej otrzymał 18,50 pkt, a zatem poniżej bezwzględnie wymaganej punktacji, tj. 20 pkt. W zaskarżonej decyzji poszczególnym osiągnięciom kandydata przypisano określoną liczbę punktów. Jednocześnie skarżący nie sprecyzował jakie to konkretne jego osiągnięcia zostały pominięte przez organ.
Dyrektor nie naruszył wymienionych w skardze przepisów proceduralnych - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał kryteria, na podstawie których przyznawane są punkty w postępowaniu rekrutacyjnym, a także podkreślił wymóg kumulatywnego spełnienia dwóch warunków: uzyskania co najmniej 50 punktów z całości postępowania kwalifikacyjnego (w tym co najmniej 30 punktów z I etapu i co najmniej 20 punktów z II etapu postępowania kwalifikacyjnego) oraz znalezienie się na liście rankingowej w obrębie limitu miejsc przewidzianych w ramach danej dyscypliny, tj. w obrębie 25 miejsc.
Według § 32 ust. 3 uchwały rekrutacyjnej zespół kwalifikacyjny formułuje opisowe uzasadnienie przyjęcia lub odmowy przyjęcia do Szkoły każdego z kandydatów, zaś § 32 ust. 4 uchwały rekrutacyjnej stanowi, że w uzasadnieniu decyzji administracyjnej o odmowie przyjęcia do Szkoły wskazuje się liczbę punktów uzyskanych przez kandydata za poszczególne elementy podlegające ocenie określone w załączniku do uchwały, ich sumę oraz minimalny próg punktów uprawniający do przyjęcia do Szkoły. W zaskarżonej decyzji (a także w decyzji pierwszoinstancyjnej) znalazły się wszystkie te elementy konieczne do wyjaśnienia motywów jej wydania.
Dostrzec też wypada, iż w aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół oceny kandydata do Szkoły Doktorskiej, obejmujący uzyskane przez niego punkty w poszczególnych kategoriach wraz z uzasadnieniem jednostkowych kryteriów (karta nr 55 akt administracyjnych sprawy). Jak wynika z notatki służbowej sporządzonej [...] grudnia 2020 r., skarżący zapoznał się w ww. dniu z aktami postępowania administracyjnego, a zatem poznał motywy przedmiotowego rozstrzygnięcia (karta nr 141 akt administracyjnych sprawy).
Sąd w składzie tu orzekającym w pełni aprobuje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 października 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 274/20 (orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl), w myśl którego przepisy uchwały rekrutacyjnej są przepisami szczególnymi o charakterze powszechnie obowiązującym. Przepisy te zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 200 ust. 2 s.w.n. i regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań prawnych przyjętych w k.p.a. Uzasadnione jest więc stanowisko, że przepisy k.p.a. mają zastosowanie w postępowaniu rekrutacyjnym tylko wtedy, gdy przepisy regulujące zasady i tryb przyjmowania kandydatów do Szkoły Doktorskiej nie przewidują w tym zakresie odmiennych regulacji.
Chybiony jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Trafnie Dyrektor zauważył, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – wbrew § 32 ust. 6 uchwały rekrutacyjnej – nie zawierał wskazania naruszenia zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej. Natomiast większość zarzutów sformułowana w tym środku zaskarżenia miała charakter polemiczny wnikający z przekonania kandydata, iż powinien uzyskać większą liczbę punktów, a także z przypuszczeń o manipulacji w ramach oceny dokonywanej przez członków Zespołu Kwalifikacyjnego. W zaskarżonej decyzji organ nie tylko szczegółowo zreferował treść wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale też wyczerpująco odniósł się do zawartych w nim zarzutów i uwag.
Stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zawnioskowany przez skarżącego dokument w postaci wydrukowanego zrzutu ekranu ze strony internetowej Szkoły Doktorskiej wskazuje godziny i datę ponownych rozmów kwalifikacyjnych z czterema kandydatami, które to rozmowy zaplanowano na [...] kwietnia 2020 r. Jak podniósł kandydat w skardze, z dokumentu tego wynika, że w poprzednim roku akademickim ponowne rozmowy kwalifikacyjne (czyli także ponowna ocena punktowa) były przeprowadzane, co oznacza dowolność Dyrektora w interpretacji art. 15 k.p.a., a w konsekwencji prowadzi do nierówności. Tutejszy Sąd stwierdza, że powyższy wniosek dowodowy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonej decyzji, a nadto w niniejszej sprawie nie zachodzą istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia.
Nietrafny jest również zarzut skarżącego dotyczący braku przeprowadzenia ponownej oceny punktowej w postępowaniu odwoławczym. Kontrola decyzji wydanej w pierwszej instancji polegała na przeprowadzeniu przez organ ponownej oceny punktowej w ramach ustalonych kryteriów, a nie – jak podnosi skarżący – jedynie na ocenie, czy prawidłowo podsumowano punkty i ustalono kolejność na liście rankingowej. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, iż organ posiadał wiedzę o osiągnięciach skarżącego, a jednocześnie nie dostrzegł uchybień związanych z przeprowadzeniem postępowania konkursowego, w wyniku czego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Niespełnienie przez kandydata obligatoryjnych przesłanek, wskazanych w uchwale rekrutacyjnej, uniemożliwia zakwalifikowanie go do Szkoły Doktorskiej. Niezadowolenie skarżącego z wyników postępowania oraz jego subiektywna ocena zasad rekrutacji wprowadzonych uchwałą rekrutacyjną nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji.
Reasumując, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Szkoły Doktorskiej Nauk Społecznych Uniwersytetu [...] z [...] października 2020 r. nr [...] nie naruszają prawa, zaś argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zasady rekrutacji do Szkoły Doktorskiej nie zostały w niniejszej sprawie naruszone.
Z powyższych względów, uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło