II SA/Wa 99/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oddala skargę Zaskarżonym aktem utrzymano w mocy - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...] w [...] (dalej, jako "Komisja Rejonowa") z [...] października 2024 r., w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej przez [...] M. P., zwanego dalej "Żołnierzem". Uznano nim Żołnierza za zdolnego do czynnej służby wojskowej - kategoria A, zał. 1, Grupa II (tak: pkt 10). W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne sprawy i jej prawne uwarunkowania: - Komisja Rejonowa, wobec uchylenia uprzedniego swojego orzeczenia (w następstwie wniesienia odwołania), wydała orzeczenie, wskazując w pkt. 9 jako rozpoznanie: "1. Zespół bólowy odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z okresowymi zaostrzeniami - § 62 pkt 1 2. Choroba zwyrodnieniowa odcinka piersiowego kręgosłupa nieupośledzająca sprawności ustroju - § 34 pkt 5 3. Prawostronna skolioza 1° (kąt Cobba 5 stopni) odcinka piersiowego kręgosłupa - § 34 pkt 1 4. Próchnica zębów - § 24 pkt 5 5. Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa - § 26 pkt 3"; stwierdzono, że Żołnierz jest zdolny do czynnej służby wojskowej - kategoria A – wedle załącznika nr 1, Grupa II - w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 466), zwanych dalej odpowiednio "Załącznikiem" i "Rozporządzeniem"; wymienione w pkt 1-5 schorzenia nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej, - Centralna Komisja rozpatrywała sprawę wobec skutecznego wniesienia przez Żołnierza odwołania; zreferowano jego zarzuty, - w trakcie postępowania przed Komisją Rejonową przeprowadzono niezbędne badania dodatkowe oraz konsultacje specjalistyczne; wykorzystano także dostarczony przez Żołnierza wynik badania RTG kręgosłupa Th + L-S - wykonanego [...] października 2020 r. w NZOZ "[...]" w [...]; opisano w nim "Dwustronna skolioza piersiowo-lędźwiowa za zniesieniem lordozy lędźwiowej. Zwężenie przestrzeni międzykręgowych na szczycie kifozy piersiowej. Dyskretne pojedyncze osteofity na krawędziach trzonów kręgów piersiowych. Wysokość tarcz międzykręgowych w kręgosłupie lędźwiowym i zarysy stawów krzyżowo-biodrowych prawidłowe."; na zlecenie Komisji wykonano liczne badania laboratoryjne - zgodnie z załącznikiem nr 3 do Rozporządzenia; wykonano także EKG spoczynkowe, RTG klatki piersiowej, audiogram oraz przeprowadzono rutynowe konsultacje - internistyczną, laryngologiczną i okulistyczną; na dodatkowe zlecenie lekarza orzecznika Rejonowej Komisji przeprowadzono też konsultację ortopedyczną i neurologiczną, - w wywiadzie orzeczniczym widnieje adnotacja, że badany skarży się na ból odcinka L-S kręgosłupa; Żołnierz nie podał, aby odczuwał jakiekolwiek inne dolegliwości, a także leczył się przewlekle z powodu jakichkolwiek innych chorób; nie podawał także, aby - z powodu skoliozy - korzystał z usług publicznego lub prywatnego systemu ochrony zdrowia; nie przedstawił również - poza wynikiem RTG z 2020 roku - jakiejkolwiek dokumentacji medycznej z ewentualnego leczenia; w konsultacji internistycznej wskazano: "Stan zdrowia dobry. Podaje bóle odc. LS, okresowo promieniujące do nadbrzusza. Przewlekle leków nie przyjmuje. W badaniu fizykalnym wątroba w części pośrodkowej 1 - 2 cm pod lukiem żebrowym", - podczas pierwszego postępowania orzeczniczego - po przeprowadzonej konsultacji ortopedycznej - stwierdzono: "Dolegliwości bólowe grzbietu przy ruchach. Entezopatia obwodowa, głównie KDL. W RTG L-S i Th zniesienie lordozy o lędźwiowej, dyskretne (5°) skrzywienie w odc. Th P-wypukłe"; z kolei w konsultacji neurologicznej rozpoznano przewlekły zespół bólowy odcinka piersiowego i lędźwiowego oraz potwierdzono opisywane wcześniej zmiany radiologiczne w obrębie kręgosłupa Th-LS, - pierwotnie Komisja Rejonowa w znacznej mierze oparła rozpoznania, dotyczące kręgosłupa, na wyniku badania RTG kręgosłupa wykonanym [...] października 2020 r.; dlatego organ II. instancji uznał, że - do właściwej oceny stanu zdrowia Żołnierza - konieczna jest aktualna weryfikacja obrazu radiologicznego kręgosłupa i uwzględnienie go w stawianych rozpoznaniach; [...] września 2024 r. - w ramach ponownego postępowania orzeczniczego - wykonano badanie radiologiczne kręgosłupa piersiowego i lędźwiowo – krzyżowego; w jego opisie wskazano "Niewielkie prawostronne skrzywienie kręgosłupa piersiowego kąt Cobba 5 st. Wysokość trzonów kręgów i przestrzeni międzykręgowych zachowana"; po przeprowadzonych [...] września 2024 r. konsultacjach ortopedycznej i neurologicznej stwierdzono "bez ograniczenia ruchomości w odcinku L/S, bez objawów rozciągowych i ubytkowych, objaw Lasegue ujemny", - na tej podstawie Rejonowa Komisja oparła rozpoznanie w sentencji swojego orzeczenia; uznała, że żadne z rozpoznanych schorzeń nie stanowią - w myśl Rozporządzenia - przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej w Grupie II - obejmującej żołnierzy rezerwy, - postępowanie przez Rejonowa Komisją przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi przepisami - wynikającymi z K.p.a. oraz Rozporządzenia; wykonano niezbędne badania i konsultacje - pozwalające ustalić aktualny stan zdrowia Żołnierza oraz ewentualne występowanie przeciwwskazań do czynnej służby wojskowej, - wojskowe komisje lekarskie zbierają materiał dowodowy - w tym wypadku dokumentację medyczną oraz wyniki badania podmiotowego, przedmiotowego i badań dodatkowych - w zakresie pozwalającym na wydanie decyzji administracyjnej - jaką jest orzeczenie o zdolności do służby wojskowej; ostateczny zakres badań i konsultacji ustala lekarz komisji wojskowej I. lub II. instancji; w wypadku żołnierzy rezerwy, rolą wojskowych komisji lekarskich jest ocena ich zdolności do czynnej służby wojskowej – na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów; nie leży w ich prerogatywach rozwianie obaw Żołnierza, że jego stan zdrowia może się pogorszyć - w wypadku powołania do czynnej służby wojskowej   W skardze zarzucono wydanie kwestionowanego orzeczenia z naruszeniem przepisów: - postępowania: - art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - polegające w szczególności na nieprawidłowym ustaleniu stanu zdrowia Żołnierza; - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego - wbrew ciążącemu obowiązkowi w tym zakresie; w konsekwencji nie podjęto wszelkich czynności, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy; uzasadnienia sporządzono zaś niezgodnie z wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. wymogami; - art. 9 i 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy orzeczenia o uznaniu Żołnierza za zdolnego do służby wojskowej; - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego aktu; prawidłowe było natomiast uchylenie decyzji i orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej, - prawa materialnego - § 34 oraz § 62 Załącznika - przez błędną subsumcję do ustalonego w sprawie stanu faktycznego; było to wynikiem błędnego przyjęcia, że rozpoznane u Żołnierza schorzenia nie stanowią przeciwwskazania do czynnej służby wojskowej. W szerszym uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty. Podnoszono, że w przepisach Rozporządzenia określono szczegółowo kryteria kwalifikacji zdiagnozowanych u Żołnierza schorzeń - w szczególności w przypisach do Załącznika. Z treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia nie wynika, czy je uwzględniono - klasyfikując choroby Żołnierza, jako wymienione w § 34 pkt 5 oraz § 62 pkt 1. Zdaniem Żołnierza zasadne byłaby zaliczenie ich do wymienionych w § 34 pkt 6 oraz § 62 pkt 2 Załącznika. Organy obu instancji nie wykazały również, w jaki sposób zmieniły się wyniki badań Żołnierza od uprzednio przeprowadzonych - w 2020 roku. Decyzji też prawidłowo nie uzasadniono - np. wobec uznania, że zdiagnozowane schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W dodatkowym piśmie procesowym (k. 22-23) Żołnierz sformułował replikę wobec odpowiedzi na skargę - podtrzymując dotychczasową argumentację. Wnosił o powołanie przez Sąd biegłego - w celu oceny zdolności skarżącego do służby wojskowej. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Trafne jest stanowisko organu, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaję je za własne. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie dodać, że są one bezzasadne z poniższych przyczyn. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować zaliczenie rozpoznanych u Żołnierza schorzeń do kategorii chorób i ułomności, wymienionych w § 34 pkt 5 i § 62 pkt 1 Załącznika - jak w pkt 9.1 i 2 orzeczenia organu I. instancji, utrzymanego w mocy skarżonym aktem. Jak wskazał organ - w myśl określonych Załącznikiem zasad - wystąpienie wskazanych schorzeń winno stanowić przesłankę kwalifikacji Żołnierza w Grupie II (m.in. żołnierz rezerwy), jako zdolnego do służby wojskowej. Co istotne, komisje lekarskie obu stopni, stanowią kolegialny organ administracji, obsadzony przez dysponujące wiedzą fachową (medyczną) osoby. Formułowana przez nie diagnoza, co do rozpoznania, korzysta z domniemania zgodności ze stanem faktycznym. W rozpatrywanym przypadku, w istocie Żołnierz wywodzi, że jego dolegliwości kręgosłupa, których bezspornie doświadcza, należało klasyfikować, jako upośledzające sprawność ustroju (wedle § 34 pkt 6 Załącznika), nie zaś wyłącznie nieznacznie upośledzająca (tak § 34 pkt 5), przy uwzględnieniu kryteriów zawartych w objaśnieniach do tabeli. Z kolei zespół bólowy odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, należy - jego zdaniem – klasyfikować, jako występujący z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi (wedle § 62 pkt 2) nie zaś z okresowymi zaostrzeniami (tak § 62 pkt 1). Twierdzeń swych nie poparł jednak stosowną opinią dysponującej wiedzą medyczną osoby. Sam Żołnierz także nie ma własnych (potwierdzonych stosownymi dokumentami) fachowych kwalifikacji w danym przedmiocie. Przywołując same kryteria nie wskazał też, w czym upatruje błędnej klasyfikacji. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ przywołał okoliczności - stosowną dokumentację medyczną i jej treść – na której oparł sformułowane oceny. W tym kontekście nie sposób uznać, aby sprawy stosownie wnikliwie nie rozpoznano, orzeczenia właściwie zaś nie uzasadniono (tak zarzuty skargi - naruszenia przepisów postępowania). W szczególności z treści uzasadnienia nie sposób wnosić, aby istniały istotne rozbieżności pomiędzy obrazami RTG kręgosłupa Żołnierza wykonanymi w 2020 oraz 2024 roku. Nawet gdyby jednak tak było, organ nie byłby obowiązany ustalać przyczyn tych rozbieżności, skoro stan faktyczny – w tym kondycja zdrowotna badanego - może ulegać zmianie. Z kolei ewentualnie nieco odmienny opis stanu widocznego na zdjęciu RTG - w kontekście oceny nasilenia schorzenia - nie może dowodzić błędu w ocenie, sformułowanej w ramach opisu badań, zleconych przez wojskową komisję lekarską. Te ostatnie winny być – jeżeli nie nieprzedłożono aktualnych, odmiennych (co musiałoby być przedmiotem analizy przez organ) - podstawą diagnozy stanu zdrowia, podlegającej kwalifikacji osoby. Nie naruszono więc także przepisów prawa materialnego, zakreślających reguły klasyfikacji do służby wojskowej - wedle reguł określonych Rozporządzeniem. W końcu poza przedmiotem danej sprawie - właściwej oceny zdolności Żołnierza do służby wojskowej - jest kwestia prawidłowej klasyfikacji stwierdzonych u niego schorzeń, jako niepozostających w związku ze służbą wojskową. Zagadnienie to nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd nie był natomiast uprawniony do powołania biegłego i przeprowadzenia dowodu z jego opinii (tak wniosek Żołnierza). Wyczerpujący katalog środków dowodowych przed sądem administracyjnym określono w art. 106 §. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wyłącznie z przedłożonych sądowi dokumentów). Wobec zarzutów skargi ani także z urzędu Sąd nie dostrzegł więc w zaskarżonym akcie wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organ zasadnie otrzymał w mocy wydane w I. instancji orzeczenie. Chybiony jest więc także zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.