II SA/Wa 990/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Adam Lipiński, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości II SA/Wa 990/07 UZASADNIENIE Minister Edukacji Narodowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 9b ust. 7 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674, Nr 170, poz. 1218, Nr 220, poz. 1600, z 2007 r. Nr 17, poz. 95) oraz art. 28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111, poz. 1194, z 2002 r. Nr 41, poz. 362) decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego Pani B. M. W uzasadnieniu organ wskazał, że Zachodniopomorski Kurator Oświaty pismem z dnia 11 grudnia 2006 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Pismem z dnia 16 stycznia 2007 r. Pani B. M. została poinformowana o przysługującym jej, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawie wglądu do akt sprawy oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów. Zachodniopomorski Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] stwierdził nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Pani B. M. pismem z dnia [...] lutego 2007 r. wniosła odwołanie od tej decyzji do Ministra Edukacji Narodowej. Organ rozpatrując odwołanie uznał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 6 kwietnia 2000 r., na podstawie mianowania z tym dniem uzyskali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego i stali się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie mianowania. Zaś w myśl art. 28 pkt 1 ww. ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (...) nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000 r. spełniali warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., otrzymali z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 6 października 2001 r., jeżeli byli zatrudnieni w przedszkolu, szkole lub placówce w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć - o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., stosunek pracy z nauczycielem nawiązywano przez mianowanie, jeżeli: 1) posiadał obywatelstwo polskie, 2) posiadał pełną zdolność do czynności prawnych, 3) korzystał z praw publicznych, 4) nie toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne lub o ubezwłasnowolnienie, 5) posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska, 6) mógł być zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć na czas nie określony, 7) bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskał dwie oceny co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art. 6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskał co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywał nieprzerwanie jako nauczyciel akademicki pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskał ocenę pozytywną w tym zakresie. Organ badając akta sprawy stwierdził, że strona od 1 października 1995 r. jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela [...], a przebieg Jej zatrudnienia do dnia 31 sierpnia 2000 r. przedstawia się następująco: ─ od 1 października 1995 r. do 31 sierpnia 1996 r. w Szkole Podstawowej w R. - w wymiarze 14/18 etatu, ─ od 1 września 1996 r. do 31 sierpnia 1998 r. w Szkole Podstawowej w R. - w pełnym wymiarze, ─ od 1 września 1998 r. do 31 sierpnia 2000 r. w Szkole Podstawowej w W. - w wymiarze 10/18 etatu, a ponadto: ─ od 1 września 1996 r. do 30 czerwca 1997 r. w Przedszkolu w R. - w wymiarze 1/22; ─ od 1 września 1997 r. do 31 sierpnia 1998 r. w Przedszkolu w R. - w wymiarze 1/22 etatu; ─ od 1 września 1998 r. do 31 sierpnia 1999 r. w Szkole Podstawowej w R. w wymiarze 5/18 etatu; ─ od 1 września 1998 r. do 31 sierpnia 2000 r. w Szkole Podstawowej w W. (oddział przedszkolny) - w wymiarze 1/22 etatu; ─ w latach 1998 - 2003 r. w Szkole Podstawowej w S. - w wymiarze 8/18 etatu. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, iż strona w dniu w 6 kwietnia 2000 r. nie była zatrudniona na podstawie mianowania, a zatem nie mógł wobec niej być zastosowany art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. Ponadto w dniu 31 sierpnia 2000 r. Pani B. M. nie spełniała warunków określonych w art. 10 ust. 2 pkt 6 i 7 ustawy - Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., bowiem w dniu 31 sierpnia 2000 r. Pani B. M. była zatrudniona w Szkole Podstawowej w W. w wymiarze 10/18 etatu oraz w oddziale przedszkolnym tej samej szkoły w wymiarze 1/22 etatu, a także w Szkole Podstawowej w S. w wymiarze 8/18 etatu, a zatem nie była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony, jak również - legitymując się dwiema wyróżniającymi ocenami pracy (z dnia 11 maja 1999 r. i 15 maja 2000 r.) - nie udowodniła co najmniej 3-letniego okresu wykonywania nieprzerwanie pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Ten ostatni warunek zdaniem Sądu Najwyższego należy rozumieć jako warunek pracy w jednej szkole (wyrok z dnia 9 maja 2000 r. I PKN 622/99). W świetle powyższego Minister Edukacji Narodowej uznał, iż decyzja z dnia z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] Wójta Gminy W. - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego Pani B. M. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymogami praworządności i nie chodzi o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy - o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi od wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wa 440/04), a taka sytuacja nastąpiła w rozpatrywanej sprawie. W dniu 30 kwietnia 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożyła pani B. M. Skarżąca zarzuciła Ministrowi Edukacji Narodowej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez uznanie, że w jej sprawie nastąpiła nieodwracalność skutków prawnych aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, gdyż akta nadania obowiązywał długi okres czasu, a w tym okresie nabyła uprawnienia na wyższy stopień awansu zawodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 16 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Powołany przepis zawiera zasadę stabilności decyzji administracyjnych. Dopuszczalność wzruszenia decyzji ostatecznych tylko w przypadkach przewidzianych w kpa zapewnia trwałość tych decyzji i stanowi gwarancję pewności obrotu prawnego. Oznacza to, że organy administracji mogą wzruszać decyzje ostateczne tylko w ściśle określonych w przepisach przypadkach, a zmiana ostatecznej decyzji nie może być dokonywana pochopnie. W rozpatrywanej sprawie Zachodniopomorski Kurator Oświaty, jak i Minister Edukacji Narodowej uznali, że zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego pani B. M., gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. podstawą zaskarżonej decyzji był art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy podnieść, ze zgodnie z długoletnim orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższy przepis może być zastosowany gdy: - zastosowano przepis prawa wbrew jego oczywistemu brzmieniu; - decyzja została wydana w sposób sprzeczny z społeczno-gospodarczym przeznaczeniem regulacji, w której się on znajduje albo dana decyzja jest sprzeczna z społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. W sprawie stwierdzono nieważność decyzji z dnia [...]grudnia 2001 r. nr [...] wydanej przez Wójta Gminy W. - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego pani B. M., gdyż uznano, że została ona wydana wbrew przepisom art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw oraz z art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw . Pierwszy z wymienionych wskazywał, że stopień nauczyciela mianowanego otrzymywali nauczyciele, którzy w dniu wejścia w życie przepisów ustawy tj. 6 kwietnia 2000 r. byli zatrudnieni na podstawie mianowania. W sprawie jest bezspornym, że skarżąca w tym dniu tego stopnia mianowania nie posiadała. Sporne jest natomiast, czy rzeczywiście, nadanie przez Wójta Gminy W. - aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego skarżącej na podstawie art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. jest wydane z rażącym naruszeniem prawa. Treść przepisu jest niejednoznaczna. Organy powołują się tu na interpretację art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu z dnia 5 kwietnia 2000 r. dokonaną przez Sąd Najwyższy orzeczeniem z dnia 9 maja 2000 r. sygn. akt PKN 622/99, jednak wyroki sądowe, choć pomocne w interpretacji przepisów prawa, to jednak nie są źródłem prawa. Organ nie kwestionuje, że skarżąca nie spełnia wszystkich przesłanek z art. 10 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., ale kwestionuje tylko jedną z siedmiu przesłanek, przy czym wywodzi ją nie tyle z brzmienia samego art. 10 ust. 2 pkt 7 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., ale wskazuje jako źródło prawa orzeczenie sądowe, wskazując, że skarżąca nie pracowała w pełnym wymiarze godzin w jednej szkole. Jednak jak wynika z akt sprawy oraz oświadczenia skarżącej złożonego podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pani B. M. miała całe pensum wymaganych godzin w okresie od 1998 r. do 2001 r. w dwóch szkołach. Istotą rozpatrywanego przepisu było nie przywiązanie nauczyciela do jednej szkoły, ale możliwość zdobycia stopnia awansu zawodowego, jeśli posiada określone kwalifikacje i pracuje w szkole przez określony czas. Jest oczywistym, że szczególnie w warunkach małych gmin nauczyciele ze względu na charakter szkół nie mogą mieć całego pensum w jednej szkole. Ważne jest jednak, aby pracowali tyle godzin, ile wynosi cały etat. W innym przypadku tacy nauczyciele nigdy nie mogliby zdobyć stopnia awansu nauczyciela zawodowego. Oznaczałoby to nierówność nauczycieli pracujących w małych miejscowościach w stosunku do tych którzy pracują w dużych szkołach, położonych w dużych miejscowościach, Nauczyciele z małych miejscowości byliby bowiem pozbawieni możliwości awansu. Ustawodawca nie zbudował przepisu po to, aby sankcjonować taką nierówność. Nie można zatem powiedzieć, że wydana przez Wójta Gminy W. decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] - akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego narusza społeczno-gospodarcze przeznaczenie przepisu art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy - Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Jak wynika z przeprowadzonych wyżej rozważań, treść art. ww. przepisu nie jest jednoznaczna, a sama interpretacja tego przepisu na podstawie orzeczenia sądu nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.