II SA/Wa 990/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego oddala skargę I. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie stwierdzenia ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z [...] października 2020 r. (nr [...]) wydaną na podstawie art. 117d ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 w zw. z art. 36 ust. 1, art. 117d ust. 6 pkt 2, ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 305 ze zm.) oraz § 2 pkt 2a, § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1470 ze zm.), z dniem 27 października 2020 r. stwierdził ustanie prawa do wypłaty I. K. - specjaliście zespołu do spraw migracji grupy do spraw cudzoziemców pełniącemu służbę w placówce SG w [...] świadczenia motywacyjnego, przyznanego skarżącemu od 1 października 2020 r. decyzją z [...] października 2020 r. (nr [...]), na podstawie art. 117d ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Organ I instancji podał, że postanowieniem z [...] października 2020 r. (nr [...]) wszczął przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne w związku z naruszeniem zasad etyki zawodowej. Stosownie do art. 117d ust. 7 ustawy o Straży Granicznej, wszczęcie przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego, po przyznaniu świadczenia motywacyjnego, stanowi obligatoryjną przesłankę wydania decyzji stwierdzającej ustanie prawa do wypłaty tego świadczenia. Decyzja opatrzona została rygorem natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 k.p.a.). I. K. złożył odwołanie od tej decyzji, w którym podniósł, m. in. że nie otrzymał dotychczas postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego (od 27 października do 29 listopada 2020 r. przebywał na kwarantannie domowej w związku z zarażeniem koronawirusem) oraz że czuje się dyskryminowany i nękany przez przełożonych. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] października 2020 r. (nr [...]) i orzekł o utracie przez skarżącego prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego (bez wskazania daty ustania tego prawa). W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił zapatrywanie organu I instancji co do tego, że zaistniała ustawowa przesłanka wydania decyzji o stwierdzeniu ustania prawa do świadczenia motywacyjnego w postaci wszczęcia przeciwko skarżącemu postępowania dyscyplinarnego, po przyznaniu świadczenia motywacyjnego. Zdaniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, organ I instancji nie miał natomiast podstaw prawnych do wskazania w decyzji, która nie była ostateczna, daty, z którą ustaje prawo do wypłaty świadczenia motywacyjnego. Z przepisu art. 117d ust. 12 ustawy o Straży Granicznej wynika, że prawo do świadczenia motywacyjnego ustaje w miesiącu, w którym decyzja o stwierdzeniu ustania prawa do świadczenia motywacyjnego, wydana na podstawie art. 117d ust. 7 tej ustawy, stała się ostateczna lub nastąpiło rozwiązanie stosunku służbowego. Świadczenia za ten miesiąc nie wypłaca się. To zaś oznacza, że ustawodawca powiązał skutek prawny ustania prawa do świadczenia motywacyjnego, z ostatecznością tej decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.). Organ dodał, że z uwagi na brzmienie art. 117d ust. 12 ustawy o Straży Granicznej, będącego przepisem szczególnym, zastosowania w niniejszej sprawie nie znajduje art. 130 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja nieostateczna podlega wykonaniu w przypadku nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy. I. K. w skardze do Sądu na opisaną decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r. zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] października 2020 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, m. in. że nie otrzymał dotychczas postanowienia Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] października 2020 r. o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, a jedynie dwa postanowienia (z [...] grudnia 2020 r. i z [...] stycznia 2021 r.) o przedłużeniu terminu postępowania w tej sprawie (po raz drugi do dnia 26 lutego 2021 r.), mimo upływu czterech miesięcy od jego wszczęcia nie został poinformowany o stawianych mu zarzutach, zebranych dowodach ani przesłuchany. Zdaniem skarżącego, postępowanie w tej sprawie przedłużane jest celowo i ma na celu pozbawienie go prawa do świadczenia motywacyjnego o możliwie jak najdłuższy okres. I. K. dodał, że w stosunku do niego przełożony dyscyplinarny wielokrotnie wszczynał postępowania o naruszenie zasad etyki zawodowej, które były następnie umarzane, niemniej jednak stanowiły podstawę do pozbawienia go nagród czy awansów. Skarżący stwierdził, że postępowanie dyscyplinarne "kiedyś zostanie zakończone czy to przez umorzenie, czy to przez uniewinnienie (...)", niemniej za okres tego "przedłużanego sztucznie" postępowania nie otrzyma wyrównania świadczenia motywacyjnego. Skarżący podniósł, że organ I instancji wydał decyzję o ustaniu jego prawa do świadczenia motywacyjnego dwa dni po wszczęciu przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego i nie ustalił okoliczności dotyczących rzekomego naruszenia przez niego zasad etyki zawodowej, nie umożliwił mu wypowiedzenia się co do posiadanych dowodów i materiałów i w ten sposób dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał, że w świetle art. 117 d ust. 6 i ust. 7 ustawy o Straży Granicznej, decydujące znaczenie dla wydania decyzji o stwierdzeniu ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego ma fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a nie poczynione w jego toku ustalenia dowodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zaskarżona przez I. K. decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r. (nr [...]) nie narusza prawa i dlatego jego skarga jest nieuzasadniona. W kontrolowanej przez Sąd decyzji organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji (Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej) o stwierdzeniu ustania prawa skarżącego do wypłaty świadczenia motywacyjnego z dniem 27 października 2020 r. (wszczęcia postępowania dyscyplinarnego). Organ odwoławczy argumentował, że w świetle art. 117d ust. 12 ustawy o Straży Granicznej ustanie prawa do świadczenia motywacyjnego następuje z chwilą uprawomocnienia się decyzji w tym przedmiocie. Sąd podziela to zapatrywanie organu odwoławczego. Według art. 117d ust. 12 ustawy o Straży Granicznej prawo do wypłaty świadczenia motywacyjnego ustaje w miesiącu, w którym decyzja o stwierdzeniu jego wygaśnięcia (art. 117d ust. 7) stała się ostateczna lub nastąpiło rozwiązanie stosunku służbowego w związku ze zwolnieniem funkcjonariusza ze służby, jego śmiercią lub zaginięciem. Świadczenia za ten miesiąc nie wypłaca się. Stosownie do art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne to decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Z tego wynika, że organ I instancji nie miał podstaw prawnych do wskazania daty ustania prawa skarżącego do wypłaty świadczenia motywacyjnego w decyzji z [...] października 2020 r. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w takich sprawach jak rozpatrywana nie ma zastosowania art. 130 § 3 k.p.a., zgodnie z którym decyzja nieostateczna podlega wykonaniu w przypadku nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności lub decyzja podlega natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy. Odnosząc się do skargi Sąd stwierdza, że nie podziela zawartych w niej zarzutów naruszenia prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). I. K. zarzucał, że organy nie ustaliły okoliczności dotyczących rzekomego naruszenia przez niego zasad etyki zawodowej (organ I instancji wydał decyzję dwa dni po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego), nie umożliwiły mu wypowiedzenia się co do posiadanych dowodów i materiałów. Z powołanych już przepisów (art. 117 ust. 6 pkt 2 i ust. 7) ustawy o Straży Granicznej wynika, że wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (w formie postanowienia - § 13 ust. 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej, Dz.U. 2020 r., poz. 897)), jest samoistną przesłanką wydania decyzji stwierdzającej ustalenie prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego. To zaś oznacza, że organ nie prowadzi w tym postępowaniu żadnego postępowania wyjaśniającego, na okoliczność ustalenia zasadności postawionych obwinionemu zarzutów dyscyplinarnych. Wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi SG postępowania dyscyplinarnego obliguje go do wydania decyzji o odmowie przyznania świadczenia motywacyjnego, a jeżeli postępowanie zostało wszczęte po przyznaniu świadczenia, do wydania decyzji o ustaniu prawa do świadczenia. W tej sytuacji twierdzenia i zarzuty skarżącego odnoszące się do samego przebiegu postępowania dyscyplinarnego, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Jedynie na marginesie Sąd wskazuje, że w stosownie do § 20 uchylonego z dniem 1 stycznia 2021 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. 2020 r., poz. 897), postępowanie dyscyplinarne powinno być zamknięte w terminie 30 dni od daty wszczęcia postępowania (ust. 1), w uzasadnionych przypadkach przełożony właściwy w sprawach dyscyplinarnych może, w drodze postanowienia, przedłużyć termin prowadzenia postępowania dyscyplinarnego na czas oznaczony (ust. 2). Z dniem 1 stycznia 2021 r. wprowadzono do ustawy o Straży Granicznej art. 136 bo, zgodnie z którym postępowanie dowodowe zamyka się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania (ust. 2). W uzasadnionych przypadkach przełożony dyscyplinarny może, w drodze postanowienia, przedłużyć termin prowadzenia postępowania dowodowego do 3 miesięcy (ust. 2), przy czym Komendant Główny Straży Granicznej, w drodze postanowienia, może przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych na czas oznaczony dłuższy niż 3 miesiące (ust. 3). Sąd dodaje, że z akt postępowania zainicjowanego skargą I. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] września 2021 r. (nr [...]) o uchyleniu w całości decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2021 r. (nr [...]) o stwierdzeniu ustania prawa do wypłaty świadczenia motywacyjnego i umorzeniu postępowania wynika, że postępowanie dyscyplinarne zostało zakończone wydaniem orzeczenia z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]) o uznaniu skarżącego winnym i wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej nagany. Całkowicie nieuzasadniony jest również zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., według którego obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu następuje, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący upatruje naruszenia tego przepisu w niedokonaniu oceny zasadności stawianych mu zarzutów. Tymczasem zagadnienie wstępne to kwestia prawna, która wyłoniła się w toku postępowania administracyjnego i jej uprzednie rozstrzygnięcie, leżące w kompetencji innego organu, warunkuje (stanowi przesłankę) rozstrzygnięcia głównej sprawy. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w głównej sprawie. Z tego co już powiedziano wynika, że taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanej sprawie. Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego jest dostateczną podstawą do wydania decyzji o ustaniu prawa do świadczenia motywacyjnego. Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego naruszenia przez organ prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), należy zauważyć, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób i z jakimi negatywnymi dla niej konsekwencjami jej prawo do czynnego uczestnictwa w postępowaniu zostało naruszone. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie przyjmuje się jednolicie, że zarzut naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu może odnieść skutek tytko wtedy, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych, istotnych czynności procesowych. W ocenie Sądu, niedoręczenie skarżącemu zawiadomienia organu o prawie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, w okolicznościach niniejszej sprawy, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2020 r. poz. 2325 ze zm.). Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej, oddalił skargę I. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] stycznia 2021 r.