II SA/Wa 992/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-16
Skład orzekający: Bronisław Szydło, Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, przyznanych funkcjonariuszowi zwalnianemu ze służby, powinna być obliczona z uwzględnieniem dodatku służbowego, którego wysokość jest przedmiotem postępowania sądowego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej nie narusza prawa. Organ odwoławczy był związany ostateczną decyzją przyznającą dodatek służbowy w określonej wysokości, a postępowanie administracyjne nie jest wstrzymywane przez wniesienie skargi do sądu. W przypadku zmiany wysokości dodatku służbowego prawomocnym wyrokiem sądu, nastąpi wznowienie postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. kwestionowała wysokość przyznanej jej odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, argumentując, że obliczono je na podstawie dodatku służbowego, którego wysokość była przedmiotem odrębnego postępowania sądowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję przyznającą świadczenia, wskazując, że był związany ostateczną decyzją ustalającą wysokość dodatku służbowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) WSA Andrzej Góraj Protokolant Agnieszka Kolasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy - oddala skargę -
Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję personalną Komendanta [...] w K. z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], orzekającą o przyznaniu K. S.odprawy za 16 lat i 4 miesiące służby w wysokości 520 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, tj. 31.023,20 zł oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wymiarze 35 dni, tj. w wysokości 9.826,25 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Dyrektor Generalny Służby Więziennej (dalej Dyrektor GSW) podniósł, iż decyzją personalną z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] zwolnił z dniem 31 stycznia 2009 r. [...] K. S. ze Służby Więziennej w związku z nabyciem prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia 30 lat wysługi emerytalnej.
W dniu [...] stycznia 2009 r. Komendant [...] w K. (dalej Komendant [...]) decyzją personalną nr [...] przyznał z dniem 1 stycznia 2009 r. [...] K. S. dodatek służbowy w wysokości 1.520,00 zł. Od tej decyzji skarżąca złożyła w dniu 27 stycznia 2009 r. odwołanie, którego Dyrektor GSW nie uwzględnił i decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zatem, według stanu prawnego na dzień 31 stycznia 2009 r., przyznany [...] K. S. dodatek służbowy wynosił 1.520,00 zł.
W związku ze zwolnieniem ze służby K. S., Komendant [...] wydał w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzję personalną nr [...], którą przyznał K. S. odprawę za 16 lat i 4 miesiące w wysokości 520 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, tj. 26.447,20 zł oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wymiarze 35 dni, tj. w wysokości 8.376,90 zł. Od powyższej decyzji K. S. złożyła w dniu 5 lutego 2009 r. odwołanie, domagając się uchylenia decyzji Komendanta. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] marca 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją personalną z dnia [...] marca 2009 r. Komendant [...] ponownie przyznał K. S. odprawę za 16 lat i 4 miesiące w wysokości 520 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, tj. 31.023,20 zł oraz ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby w wymiarze 35 dni, tj. w wysokości 9.826,25 zł.
Od powyższej decyzji K. S. złożyła w dniu 2 kwietnia 2009 r. odwołanie, w którym wskazała, iż zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję przyznającą jej dodatek służbowy w wysokości 1.520 zł. W związku z tym, iż wysokość tego dodatku może zostać podwyższona strona wniosła, aby Dyrektor GSW w takim przypadku spowodował wydanie przez Komendanta [...] decyzji korygującej zaskarżoną decyzję i ustanowił "nowe świadczenie wraz ze stosownymi wyrównaniami za miesiące poprzednie".
Komendant GSW decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, bowiem odwołanie skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, przełożonym właściwym do ustalania uposażenia funkcjonariuszowi pełniącemu służbę w [...] w K. jest Komendant [...]. Komendant ten przyznając funkcjonariuszce przedmiotowe świadczenia, jako podstawę obliczenia przyznanej nagrody rocznej przyjął miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym w wysokości przysługującej skarżącej w dniu nabycia prawa do odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Uposażenie skarżącej na dzień 31 stycznia 2009 r. składało się z: 1) uposażenia zasadniczego w wysokości 2.585,00 zł, 2) dodatku za wysługę lat w wysokości 647,00 zł, 3) dodatku za stopień w wysokości 1.214,00 zł, 4) dodatku służbowego w wysokości 1.520,00 zł, i wynosiło 5.966,00 zł. W oparciu o tak ustaloną podstawę stronie przysługuje odprawa w wysokości 520 % uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym w wysokości – 31.023,20 zł oraz ekwiwalent pieniężny za 35 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 9.826,25 zł.
Organ II instancji podniósł, iż rozpatrując odwołanie K. S., wziął pod uwagę swoją ostateczną decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję personalną Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o przyznaniu stronie dodatku służbowego w wysokości 1.520 zł. Zarówno organ I jak i II instancji, orzekając w sprawie, byli związani tym rozstrzygnięciem, albowiem określa ono wysokość stałego dodatku do uposażenia na dzień zwolnienia ze służby. Wobec tego odprawę i ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy naliczono odwołującej się w prawidłowej wysokości.
Zdaniem organu, okoliczność wniesienia przez K. S. skargi do Sądu na decyzję Dyrektora GSW z dnia [...] lutego 2009 r. nie miała znaczenia dla rozpoznania odwołania strony. Skarga K. S. otwiera bowiem drogę postępowania sądowego, natomiast postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia wysokości dodatku służbowego skarżącej zostało zakończone. W przypadku zaś prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zmieniającego wysokość przyznanego K. S. dodatku służbowego, nastąpi wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie, tzn. jeśli zaistnieje zmiana wysokości dodatku służbowego, nastąpi również stosowna zmiana wysokości uposażenia skarżącej, stanowiącego podstawę obliczenia przyznanej odprawy i ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Jednak w dniu rozpatrywania złożonego odwołania, organ II instancji, będąc związany prawomocnym rozstrzygnięciem decyzji poprzedzających zaskarżoną decyzję i nie znajdując innych przesłanek do zmiany decyzji Komendanta [...] z dnia [...] marca 2009 r., był zobligowany utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja Dyrektora GSW z dnia [...] kwietnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wystąpiła o jej "unieważnienie" i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, ww. rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż strona nie domagała się niezwłocznego wydania przez organ odwoławczy decyzji, lecz jej wydania w sytuacji, gdy ostatecznie zostanie stronie ustalona kwota dodatku służbowego w wysokości przewyższającej kwotę 1.520 zł. Ponadto zaskarżona decyzja została wydana już po wniesieniu skargi do WSA w Warszawie na decyzję przyznającą dodatek służbowy w podanej wysokości, co powoduje, iż reguluje ona kwestię będącą przedmiotem orzeczenia sądowego. Strona wniosła skargę, aby decyzja przyznająca odprawę i ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, które to świadczenia ustalono uwzględniając w podstawie dodatek służbowy w wysokości 1.520 zł, nie uzyskała przymiotu prawomocności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor GSW wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. W konsekwencji, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty rzeczy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W świetle powyżej określonych kryteriów skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarżąca kwestionuje wysokość przyznanych jej decyzją Komendanta [...] z dnia [...] marca 2009 r. świadczeń, z tej przyczyny, iż nie zgadza się ona z wysokością dodatku służbowego, jaki przysługiwał jej w dniu rozwiązania stosunku służbowego (31 stycznia 2009 r.), a który stanowił podstawę do naliczenia kwestionowanych świadczeń. Skarżąca prezentuje pogląd, iż decyzja tego Komendanta z dnia [...] stycznia 2009 r., przyznająca jej dodatek służbowy w wysokości 1.520 zł, narusza prawo i z tego też powodu wadliwe są kolejne decyzje przyznające świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 684/09 oddalił skargę K. S. na decyzję Dyrektora GSW z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymującą w mocy decyzję personalną Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., przyznającą z dniem 1 stycznia 2009 r. skarżącej dodatek służbowy w wysokości 1.520,00 zł miesięcznie.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że w dniu 31 stycznia 2009 r., w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych na podstawie art. 39 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej, rozwiązany został ze skarżącą stosunek służbowy. Na dzień ustania stosunku służbowego skarżąca legitymowała się okresem 16 lat 4 miesięcy służby w Służbie Więziennej oraz nie wykorzystała przysługujących do dnia zwolnienia ze służby 35 dni urlopu wypoczynkowego.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, stosunek służbowy ustaje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. W świetle zaś art. 110 ust. 1 tej ustawy, funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 39 ust. 2 pkt 1, 2, 5 i 6 oraz ust. 3 pkt 1 i 3-7 otrzymuje: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe.
Zasady ustalania odprawy, o której mowa powyżej, określa art. 111 ww. ustawy. Zgodnie z ust. 1 powołanego artykułu, wysokość odprawy dla funkcjonariusza w służbie stałej równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Odprawa ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy dalszy pełny rok wysługi ponad 5 lat nieprzerwanej służby, aż do wysokości sześciomiesięcznego zasadniczego uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym. Okres służby przekraczający 6 miesięcy liczy się jako pełny rok.
W świetle powołanego przepisu skarżącej przysługuje odprawa w wysokości obejmującej trzymiesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym (300 % uposażenia) powiększone o 11 pełnych lat służby x 20 % uposażenia wraz z dodatkami stałymi, co daje 520 % uposażenia wraz z dodatkami. Do podstawy wymiaru świadczenia wchodzą uposażenie zasadnicze (2.585 zł) oraz dodatki o charakterze stałym tj. dodatek za wysługę lat (647 zł), dodatek za stopień (1.214 zł), dodatek służbowy (1.520 zł) na ostatnio zajmowanym stanowisku, tzn. składniki uposażenia przysługujące funkcjonariuszowi w dniu odejścia ze służby. Zatem tak ustalona odprawa wynosi 31.023,20 zł (520% 5.966 zł). Nie ma podstaw, aby kwestionować wysokość odprawy przyznanej skarżącej, albowiem organ naliczając przedmiotowe świadczenie prawidłowo zastosował przepisy prawa, ujmując do podstawy wymiaru świadczenia wszystkie składniki, jakie skarżącej przysługiwały w wysokości ustalonej na dzień orzekania, w tym powiększoną wysokość dodatku służbowego (z 640 zł do kwoty 1.520 zł ) w oparciu o decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r.
Podkreślenia wymaga, iż wniesienie skargi do Sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji ostatecznej. Skoro zatem w obrocie prawnym funkcjonowała decyzja ostateczna przyznająca skarżącej od dnia 1 stycznia 2009 r. dodatek służbowy w wysokości 1.520 zł, to organ realizując obowiązek wynikający z art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej, był zobligowany przedmiotowe świadczenie przyznać bez oczekiwania na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie przyznania skarżącej dodatku służbowego.
Odnosząc się do zaskarżonej decyzji w części przyznającej skarżącej ekwiwalent pieniężny za 35 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego w wysokości 9.826,25 zł należy stwierdzić, iż świadczenie to również zostało skarżącej ustalone w sposób prawidłowy, na podstawie art. 110 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej. Podstawę wymiaru tego świadczenia stanowiły wysokość i składniki uposażenia, jak w przypadku ww. odprawy. Szczegółową metodę naliczenia ekwiwalentu przedstawiono w decyzji Komendanta [...] z dnia [...] marca 2009 r., tj.: podstawę wymiaru 5.966 zł podzielono przez współczynnik ekwiwalentu 21,25, to daje 280,75 zł za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego x 35 dni = 9.826,25 zł.
Dostrzec należy, iż przepisy ustawy o Służbie Więziennej, jak też przepisy wykonawcze do ustawy pragmatycznej, nie regulują sposobu naliczania ekwiwalentu pieniężnego, jak też nie odsyłają do stosowania innych przepisów prawa w podanym zakresie. Jedynie przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie urlopów funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. z 1997 r. Nr 2, poz. 14 ze zm.) stanowi, iż prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz za zaległy urlop wypoczynkowy funkcjonariusz nabywa z dniem zwolnienia ze służby. Niemniej jednak, organ naliczając świadczenie przyjął odpowiednio zasady naliczania wynikające z § 14 - 15 i § 18 -19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 styczna 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz. U. Nr 2, poz. 14 ze zm.). Choć rozporządzenie to odnosi się do świadczeń wynikających ze stosunku pracy, a nie stosunku służbowego, to wobec braku uregulowań przedmiotowej kwestii w pragmatyce zawodowej, metoda naliczenia świadczenia wskazana w tym rozporządzeniu powinna być stosowana odpowiednio jako zasada, także w Służbie Więziennej.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło