II SA/Wa 995/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. S. na odmowę Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie uznania wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego postanawia: 1. przyznać R. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. R. S. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz małoletnią córką (ur. w 2006 r.). Podał, że na dochód gospodarstwa domowego składa się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości 3.000 - 3.200 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie żony w kwocie 1.355 zł - łącznie 4.355 - 4.555 zł netto miesięcznie. Oświadczył, że do stałych kosztów utrzymania rodziny należą opłaty za czynsz - 683 zł, alimenty - 600 zł, rata kredytu - 1.240,50 zł, opłaty za gaz - 49,88 zł, energię elektryczną - 503,17 zł (za maj), 180 zł (za lipiec), abonament TV - 22,50 zł, opłata za cyfrowy Polsat - 69,90 zł, rata za telewizor - 45 zł, opłata za internet tablet - 64,95 zł, rachunki za telefony - 180 zł, spłata karty kredytowej - 135 zł - łącznie około 3.270 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że nie posiada wraz z żoną żadnego majątku ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy zauważyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast prawo pomocy wywodzi się z tzw. prawa ubogich, dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezdomnym, bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku (granice ubóstwa). Jak wynika ze złożonego wniosku PPF oraz akt sprawy, wnioskodawca wraz z żoną posiadają stałe dochody w łącznej wysokości do 4.555 zł netto miesięcznie, regulują spłaty rat zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych, rodzina ma zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe. W ocenie referendarza sądowego, w związku z powyższym strona nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jednocześnie należało zbadać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając aktualną sytuację finansową oraz życiową wnioskodawcy należy uznać, że uzyskiwane przez stronę dochody, w stosunku do stałych kosztów utrzymania, w tym utrzymania uczących się dzieci (na starsze dziecko skarżący płaci alimenty), nie pozwalają na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.